Η άνοδος και η πτώση του Πάμπλο Ιγλέσιας

Όταν στις 14 Ιανουαρίου του 2014 δημοσιευόταν στην ιστοσελίδα publicο.es ένα μανιφέστο με τίτλο ‘Mover ficha: convertir la indignación en cambio politico’ («Να κάνουμε την κίνηση: να μετατρέψουμε την αγανάκτηση σε πολιτική αλλαγή») δεν έγινε ίσως αμέσως φανερό ότι αυτό αποτελούσε την απαρχή ενός εγχειρήματος στο τοπίο της ευρωπαϊκής αριστεράς που θα έκανε έναν εντυπωσιακό κύκλο από τη ρήξη στην ενσωμάτωση και τελικά το αβέβαιο μέλλον.

Το μανιφέστο δεν το είχε υπογράψει ο Πάμπλο Ιγλέσιας. Από τον κύκλο των ερευνητών του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης το είχε υπογράψει μόνο ο Χουάν Κάρλος Μονεδέρο που ήταν τότε πιο γνωστός. Το είχε υπογράψει όμως ο γνωστός ηθοποιός Αλμπέρτο Σαν Χουάν, συνδικαλιστές, ακτιβιστές, ο Χάιμε Παστόρ, με παρελθόν στο αντιφρανκικό κίνημα και στέλεχος της Δ’ Διεθνούς και άλλοι.

Το μανιφέστο αναφέρεται στη βαθιά κρίση του ισπανικού κράτους και της θεσμικής διάρθρωσης που έφερε το σύνταγμα του 1978, την απώλεια λαϊκής κυριαρχίας στην Ευρώπη, τη λιτότητα, το αίτημα για δημοκρατία που έβγαζαν κινήματα όπως αυτά που είχα προηγηθεί. Σε αυτή τη βάση καλούσε σε ένα ψηφοδέλτιο για τις ευρωεκλογές του 2014 που να μπορεί να εκπροσωπήσει αυτή τη δυναμική.

Παράνοια, κατασταλτική μανία και νεκρανάσταση του Φράνκο στη Μαδρίτη!

Ενώ ο φετινός χειμώνας υπόσχεται  μια άνοιξη από τα παλιά 

Του Γιώργου Μητραλιά

Καταιγισμός σημαδιακών πολιτικών εξελίξεων που μπορούν να αλλάξουν την ιστορία, μεταμόρφωση του πολιτικού τοπίου, χιονοστιβάδα γεγονότων που εγκυμονούν τους μεγαλύτερους κινδύνους, αλλά ταυτόχρονα και άλλων διαμετρικά αντίθετων, ο φετινός ισπανικός χειμώνας φοβίζει καθώς υπόσχεται μια συνέχεια που μοιάζει να έρχεται από το πιο τραγικό παρελθόν!

Δυο είναι τα (αλληλένδετα) γεγονότα που σφραγίζουν την ακραία επικινδυνότητα αυτού του ισπανικού χειμώνα: Η ελεύθερη πτώση, ουσιαστική διάσπαση και οριστική (;) χρεοκοπία του Podemos στα αριστερά και η εκτόξευση στα ύψη του Vox στα δεξιά μιας ήδη ακραίας ισπανικής δεξιάς! Και πριν απ’όλα, αυτό το νέο κόμμα από τα παλιά, το Vox που προκάλεσε σοκ με το εκλογικό του αποτέλεσμα στις πρόσφατες εκλογές της Ανδαλουσίας, αλλά που προκαλεί τώρα ακόμα μεγαλύτερο σοκ με τα ποσοστά σε εθνικό επίπεδο που του δίνουν όλες οι δημοσκοπήσεις. Ποιά ποσοστά; Αρκετά για να βρίσκεται πια σε απόσταση αναπνοής από το Podemos και να μεταβάλλεται σε απόλυτο ρυθμιστή των αυριανών κυβερνητικών ισορροπιών στη Μαδρίτη.

Αυτοί που «τα έχουν» και δεν ακούνε την βουή

Το editorial του Δρόμου που κυκλοφορεί

Πριν μερικά χρόνια, όταν ένας προβληματισμένος νέος απόρησε για το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι που ξοδεύουν 30-50 χιλιάδες ευρώ για ένα αυτοκίνητο, ενώ θα μπορούσαν να έχουν ένα πολύ καλό και με 15 χιλιάδες, πήρε την απάντηση: «Αφού τα έχουν, βρε μαλάκα! Γιατί να μην το αγοράσουν;». Αποστομωτική απάντηση.

Στην Ισπανία, ο Ιγκλέσιας των Podemos και η σύζυγός του, σκέφτηκαν να πάρουν ένα στεγαστικό δάνειο και για 30 χρόνια να πληρώνουν τη μηνιαία δόση των 1.780 ευρώ. Με τα λεφτά του δανείου, αγόρασαν ένα σπίτι 280 τετραγωνικά με μια πισίνα-λίμνη και 2 στρέμματα κήπο, σε προάστιο της Μαδρίτης. Περιμένουν δίδυμα, έχουν ήδη και δυο σκύλους, δεν χωρούσαν στο διαμέρισμα.

Σάλος ξέσπασε στην Ισπανία για τον Ιγκλέσιας που έλεγε μεγάλα λόγια και τώρα κάνει άλλα. Το εκμεταλλεύονται όλοι, μέχρι και οι εσωκομματικές αντιπολιτεύσεις μέσα στους Podemos. Βουλευτές και οι δύο του ζεύγους, έπραξαν αυτό που θα έκανε καθένας που, προς το παρόν, «τα έχει» και νομίζει ότι θα τα έχει και για τα επόμενα 30 χρόνια, άρα φαίνεται και τι σκέφτεται για το πώς θα ζήσει στο μέλλον.

Τι σηματοδοτεί η νίκη Rajoy και η ήττα του Podemos

Του Κώστα Ράπτη

Τη χαμένη τιμή του το επάγγελμα των δημοσκόπων δεν κατάφερε να τη βρει ούτε στην Ισπανία. Οι δημοσκοπήσεις εξόδου για την εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής, τη δεύτερη μέσα σε έξι μήνες, προέλεγαν ότι η χώρα της Ιβηρικής έμπαινε στον αστερισμό του sorpasso, ήτοι της προώθησης στην δεύτερη θέση του αριστερού κινήματος Podemos (συνασπισμένου πλέον με την Ενωμένη Αριστερά σε ευρύτερο σχηματισμό υπό τον τίτλο Unidos Podemos), με αντίστοιχη υποβάθμιση στην τρίτη θέση του άλλοτε κραταιού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE), ενώ το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) του απερχόμενου πρωθυπουργού Mariano Rajoy φερόταν να μένει στάσιμο στην καλύτερη των περιπτώσεων, έστω και διατηρώντας την πρωτιά.

Αντ' αυτού, το PP ενισχύθηκε, το PSOE κρατήθηκε στη δεύτερη θέση, ενώ τα αποτελέσματα του Unidos Podemos ήταν, με βάση τις φιλοδοξίες του, απογοητευτικά.

Τα εκλογικά αποτελέσματα της Ισπανίας

Με την καταμέτρηση σχεδόν στο σύνολο των ψήφων, οι έδρες της Βουλής των κομμάτων έχουν ως εξής (σε παρένθεση οι έδρες του Δεκεμβρίου):

Λαϊκό Κόμμα 137 (123)

Σοσιαλιστικό Κόμμα 85 (90)

Unidos Podemos 71 (69)

Ciudadanos 32 (40)
Υπόλοιποι 25

Η φωτογραφία της ημέρας

Σε τροχιά πολιτικής κρίσης η Ισπανία

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

ΒΑΡΕΙΑ ΗΤΤΑ ΤΟΥ ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΤΡΙΤΟΙ ΟΙ PODEMOS

ΔΥΣΚΟΛΟΣ Ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΗ ΤΗ ΒΟΥΛΗ

Την αποδοκιμασία της λιτότητας από τη λαϊκή πλειοψηφία και το τέλος 40 χρόνων κυριαρχίας του δικομματισμού σηματοδοτούν οι χθεσινές βουλευτικές εκλογές της Ισπανίας.

Τα δύο παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) και Σοσιαλιστές (PSOE), που κυβερνούν την Ισπανία από το τέλος της εποχής Φράνκο, συρρικνώθηκαν αθροιστικά στο 50%, ενώ παραδοσιακά κυμαίνονταν γύρω από το 80%. Το ΡΡ του απερχόμενου πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι διατηρήθηκε στην πρώτη θέση, αλλά με τεράστια αιμορραγία ψήφων: συγκέντρωσε μόλις το 28,7% και 123 έδρες, χάνοντας μία στις τρεις από αυτές που κατείχε και μένοντας πολύ μακρυά από το όριο της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας- 176 έδρες.

Οι Σοσιαλιστές του Πέδρο Σάντσεθ κατάφεραν να διατηρήσουν τη δεύτερη θέση με 22% και 90 έδρες, σημειώνοντας ωστόσο το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία τους. Σε απόσταση αναπνοής, οι Podemos (με τους περιφερειακούς συμμάχους τους) απέσπασαν το 20,7% και 69 έδρες.

Podemos: Η πρώτη μεγάλη κρίση

Του Κώστα Ράπτη

Το «διαζύγιο» εμφανίσθηκε και από τις δύο πλευρές ως φιλικό. «Δεν είναι απλώς συνοδοιπόρος μου από πολύ παλιά. Είναι επίσης ένας πολύ καλός φίλος και παραμένει πρόσωπο-κλειδί για την πολιτική διαδρομή του κινήματός μας” τόνισε ο Πάμπλο Ιγγλέσιας, ηγέτης του κόμματος Podemos της Ισπανίας, για τον συνιδρυτή και μέχρι πρότινος «υπ΄αριθμόν 3» του μορφώματος, Juan Carlos Monedero, ο οποίος ανακοίνωσε την Πέμπτη την αποχώρησή του από την ηγεσία.

Μάλιστα, στην δική του επιστολή ο Monedero, άλλοτε σύμβουλος λατινοαμερικανικών κυβερνήσεων, εν οίς και η βενεζολανική, έπλεκε το εγκώμιο του Iglesias με όρους «caudillo», κρατώντας για τον εαυτό του ρόλο εφάμιλλο του Che Guevara, ο οποίος αποσύρεται σε αναζήτηση μεγαλύτερης πολιτικής αυθεντικότητας. «Ποτέ δεν αισθάνθηκα περισσότερο ασφαλής στην πολιτική από όταν βρισκόταν στο πλευρό μου. Όποιος δεν το καταλαβαίνει αυτό, δεν θα καταλάβει γιατί ο Pablo Iglesias έχει την εντολή να κυβερνήσει τη χώρα».

Παραιτήθηκε ο συνιδρυτής των Podemos Χουάν Κάρλος Μονεδέρο

Μονεδέρο, Iglesias, Τσίπρας - Πηγή φωτογραφίας

Αυτό εδώ το μικρό αλλά διορατικό blogάκι έγραφε ήδη από τον Φεβρουάριο:  Οι χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης υπονομεύουν την επικράτηση των Podemos; Διαβάστε εκείνο το αρθράκι. 

Και έρχεται χθες η είδηση από την Ισπανία, ενώ πέφτουν τα ποσοστά των Podemos στις δημοσκοπήσεις, οτι παραιτήθηκε από τα καθήκοντά του ο συνιδρυτής τους, Χουάν Κάρλος Μονεδέρο, ο οποίος στο παρελθόν υπήρξε σύμβουλος του προέδρου της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες.

Ποδέμος: θεωρία, επικοινωνία, οργάνωση

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου 

Το ισπανικό κόμμα Ποδέμος γεννήθηκε εν μέσω οικονομικής κρίσης. Ξεκίνησε εξ αρχής όχι ως κόμμα διαμαρτυρίας, αλλά με στόχο την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας – έναν στόχο που δεν ήταν απλώς ρητορικός. Παρακάτω θα δούμε το θεωρητικό του υπόβαθρο και στοιχεία της επικοινωνιακής και οργανωτικής του τακτικής.

Θεωρία

 Το Ποδέμος δεν εμπνέεται απλώς, αλλά εφαρμόζει μια συγκεκριμένη θεωρία – όχι περί πολιτικής, αλλά περί πολιτικής επικοινωνίας. Πρόκειται για την ανάλυση του λαϊκισμού από τον πρόσφατα εκλιπόντα Αργεντινό Ερνέστο Λακλάου και τη Βελγίδα Σαντάλ Μουφ. Αμφότεροι πανεπιστημιακοί (1), όπως εξάλλου και ο ιδρυτής του Ποδέμος.

Ποδέμος, το μεγάλο στοίχημα στην Ισπανία

Μπορούν οι Ποδέμος να νικήσουν;

Του Ρενό Λαμπέρ 

Η πλατεία της Πουέρτα ντε Σολ δεν τελεί πλέον υπό κατάληψη. Η επιθυμία για αλλαγή όμως παραμένει, αλλά απροσδόκητα εκδηλώνεται γύρω από ένα νέο πολιτικό κόμμα, τους Ποδέμος. Ενώ τα περισσότερα πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη έχουν απαξιωθεί, οι Ποδέμος καταγράφουν αξιοσημείωτη επιτυχία. «Είναι δύσκολο να το πιστέψω», μου εξομολογήθηκε ο ευρωβουλευτής των Ποδέμος Πάμπλο Ετσενίκε πρόσφατα στο Παρίσι: «Το κόμμα μας δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2014. Πέντε μήνες μετά, αποσπάσαμε το 8% των ψήφων στις ευρωεκλογές. Σήμερα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι είμαστε η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας». Οι Ποδέμος γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι δημοσκοπήσεις και οι εκλογές δεν είναι το ίδιο πράγμα. Οι δημοσκοπήσεις του Ιανουαρίου, πάντως, εμφανίζουν το κόμμα τους μπροστά και από το Λαϊκό Κόμμα, και από το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα της Ισπανίας. Έτσι, η πιθανότητα μιας επικράτησης των Ποδέμος στις εκλογές του Δεκεμβρίου 2015,  πιθανή.

Podemos: Ανάμεσα στην «αριστερή ηγεμονία» και την «έφοδο» των κοινωνικών κινημάτων στους θεσμούς

Του Θοδωρή Καρυώτη

“Δημοσιεύτηκε στο τεύχος 17 του πολιτικού περιοδικού Βαβυλωνία, Ιανουάριος 2015″

Από τις αρχές του 2014, το Podemos εμφανίστηκε στην Ισπανία ως μια νέα πολιτική δύναμη που απειλεί να αποσταθεροποιήσει το μεταπολιτευτικό σύστημα δικομματικής εναλλαγής στην εξουσία. Με την ευρεία στήριξη των νέων, των λαϊκών στρωμάτων και των κοινωνικών κινημάτων και με επίκεντρο την χαρισματική ηγεσία του νεαρού καθηγητή πολιτικών επιστημών Pablo Iglesias, το νέο κόμμα έχει βλέψεις στην εξουσία και ευαγγελίζεται την ανατροπή της νεοφιλελεύθερης συναίνεσης των τελευταίων δεκαετιών. Όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα, το Podemos επιδιώκει να καταλάβει το κενό που δημιουργεί η εξάντληση της σοσιαλδημοκρατίας, προωθώντας την αναδιανομή του πλούτου υπέρ των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων, βάζοντας φρένο στην διάλυση του κράτους πρόνοιας και προωθώντας την επανεκκίνηση της εθνικής οικονομίας απέναντι στην επίθεση του διεθνούς κεφαλαίου.

Ας προσπεράσουμε την εύκολη a priori κριτική που λέει «είναι αυτονόητο λοιπόν ότι το Podemos (ή ο ΣΥΡΙΖΑ ή προσθέστε εδώ το κόμμα της [δυσ]αρεσκείας σας) δεν αποτελεί σχέδιο χειραφέτησης των από τα κάτω με όρους κοινωνικής αυτοδιάθεσης, αλλά απόπειρα ανασυγκρότησης της κυριαρχίας»· ας εξετάσουμε αντίθετα αυτό το κόμμα ως προϊόν των πολιτικών εξελίξεων και ιδιαίτερα των κοινωνικών κινητοποιήσεων των τελευταίων χρόνων στην Ισπανία.

Λαοθάλασσα στη Μαδρίτη για το Podemos

Και ελληνικές σημαίες

Μαδρίτη 

Αρκετές δεκάδες χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους της ισπανικής πρωτεύουσας για την «Πορεία Αλλαγής» του Podemos με αφετηρία την εμβληματική Πουέρτα δελ Σολ. Αρκετές και οι ελληνικές σημαίες, με συνθήματα «Μπορεί να γίνει» (Si, se puede) και «Tic Tac» (ο ήχος του ρολογιού που χτυπά αντίστροφα για την κυβέρνηση Ραχόι).  

Σύμφωνα με την αστυνομία, οι συγκεντρωμένοι έφτασαν περίπου τους 100.000 ενώ οι διοργανωτές ανεβάζουν τον αριθμό στους 300.000. Τα ισπανικά ΜΜΕ μιλούν για περίπου 153.000 διαδηλωτές.

Η Αριστερή μυθολογία και η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση: ΣΥΡΙΖΑ και Podemos

Του Τάκη Φωτόπουλου

Περίληψη

Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να δείξει γιατί οποιαδήποτε έξοδος από την παρούσα οικονομική και κοινωνική καταστροφή στην Ελλάδα (και από μια παρόμοια, αν και μικρότερης κλίμακας, οικονομική κρίση στην Ισπανία) είναι αδύνατη, παρά μόνο εάν οι δύο χώρες σπάσουν τα δεσμά τους με τη Νέα Διεθνή Τάξη της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, όπως εκφράζεται στον ευρωπαϊκό χώρο από την ΕΕ και την Ευρωζώνη. Η Αριστερά, και στις δύο χώρες, όπως εκφράζεται από την πιθανή άνοδο στην εξουσία του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα και του Podemos στην Ισπανία, είναι εντελώς ανεπαρκής για να οδηγήσει τα θύματα της παγκοσμιοποίησης των χωρών αυτών (δηλ. τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού) σε ένα δρόμο για την ανάκτηση της ελάχιστης οικονομικής και εθνικής κυριαρχίας, που απαιτείται, εφόσον ούτε καν αμφισβητούν την ΕΕ, αφήνοντας την εθνικιστική αντί-ΕΕ Δεξιά να προσελκύσει τους παραδοσιακούς υποστηρικτές τους στην εργατική τάξη, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη Η ανάγκη, επομένως, για Λαϊκά Μέτωπα «από τα κάτω», με στόχο την κοινωνική και εθνική απελευθέρωση γίνεται επιτακτική. 

Οι επερχόμενες ελληνικές εκλογές στις 25 Ιανουαρίου (τις οποίες θα ακολουθήσουν αργότερα μέσα στον χρόνο οι ισπανικές εκλογές) έχουν οδηγήσει σε μία νέα μυθολογία, ιδιαίτερα ανάμεσα στη ρεφορμιστική Αριστερά, που προωθείται, άμεσα ή έμμεσα, από τα μαζικά μέσα     επικοινωνίας της Υπερεθνικής Ελίτ (δηλαδή κυρίως από τις ελίτ που εδράζονται στις χώρες της «ομάδας των 7», οι οποίες ελέγχουν τη Νέα Διεθνή Τάξη της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης). Σύμφωνα με αυτή τη μυθολογία, βρισκόμαστε στα πρόθυρα μίας ιστορικής αλλαγής στην Ευρώπη και παραπέρα, ως επακόλουθο αυτών των εκλογών, οι οποίες αναμένονται να κερδηθούν από το ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα και το Podemos στην Ισπανία. Ο πρώτος είναι γόνος του Ευρωκομμουνισμού, ο οποίος είναι νεκρός εδώ και καιρό στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά στην Ελλάδα ακόμη επιβιώνει, και το δεύτερο έχει αναδυθεί στον απόηχο του «κινήματος» των Αγανακτισμένων ενάντια στη διαφθορά κ.λπ., που επίσης έχει προ πολλού εξαφανισθεί παντού, χωρίς ίχνος πίσω του. Στην Ελλάδα, πολλά ηγετικά μέλη του κινήματος των Αγανακτισμένων, που προσκαλούνταν επανειλημμένα στην πλατεία Συντάγματος για να προωθήσουν ουσιαστικά την φιλο-ΕΕ γραμμή, είναι σήμερα υποψήφιοι του ΣΥΡΙΖΑ, και μετά τις εκλογές πιθανά μέλη της κυβέρνησης![1]

Μπορούμε;

Του Γεράσιμου Δεληβοριά

Γιατί εμείς ΔΕΝ «Μπορούμε»;

Ποιος θυμάται τους «αγανακτισμένους»; Στην Ελλάδα κανείς και κανείς δεν αναφέρεται πια σ’ αυτούς και τα γεγονότα που συγκλόνισαν τη χώρα μας πριν από τρία χρόνια.

Στην όχι και τόσο μακρινή μας Ισπανία, τους θυμούνται πολύ καλά, γιατί τους βλέπουν κάθε μέρα. Μόνο που τώρα η αγανάκτηση έδωσε τη θέση της στη θέληση. «Μπορούμε» (podemos) δηλώνουν 208,000 μέλη του καινούργιου κόμματος και μαζί τους εκατοντάδες χιλιάδες Ισπανοί, προκαλώντας «πολιτικό σεισμό» στη χώρα, φέρνοντας πρώτο στις δημοσκοπήσεις το καινούργιο κόμμα για τις γενικές εκλογές που θα διεξαχθούν σ’ ένα χρόνο.

Άλλωστε από εκεί ξεκίνησαν όλα. Στην πλατεία του Ήλιου στη Μαδρίτη, συγκεντρώθηκαν πρώτη φορά φορά οι αγανακτισμένοι πολίτες, δίνοντας το σύνθημα για συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και σε άλλες χώρες, με πρώτη και καλύτερη τη δική μας, με τις μεγάλες συγκεντρώσεις στις πλατείες που ακολούθησαν. Μέχρι εκεί όμως ήταν η κοινή μας πορεία. Η εξέλιξη του κινήματος των «αγανακτισμένων» ήταν τελείως διαφορετική στις δύο χώρες, που τις ενώνουν τόσα πολλά.

Το κόμμα της κοινής λογικής

Johannes Maurus, Occupy representation. Το Podemos και η πολιτική της αλήθειας 

Affectus nec coerceri nec tolli potest nisi per affectum contrarium et fortiorem affectu coercendo [Ένα πάθος δεν μπορεί να κατασταλεί ούτε να αναιρεθεί, παρά μόνο από ένα πάθος αντίθετο και ισχυρότερο από το καταστελλόμενο]

Spinoza, Ethica IV, prop. 7

1. Η αριστερά, ειδικά της μαρξιστικής παράδοσης, τείνει να συλλαμβάνει την πολιτική δράση ως εφαρμογή μιας θεωρητικής αλήθειας, και πιστεύει ότι είναι δυνατό να δρα κανείς μόνο υπό τις μορφές εκπροσώπησης που έχουν αποκρυσταλλωθεί στο κόμμα ή στο κράτος ως γενική απεικόνιση[1] της κοινωνίας. Απέναντι σε αυτό το ρεύμα, ο αναρχισμός έχει υπερασπιστεί συχνά μια ηθική αλήθεια και μια πιο άμεση οργάνωση των εργαζομένων, όπως το συνδικάτο ή η συνέλευση, απαξιώνοντας την εκπροσώπηση. Με λίγες εξαιρέσεις, αυτό έχει οδηγήσει τους αναρχικούς και χώρους της ριζοσπαστικής δημοκρατικής αριστεράς να αγνοούν κάθε είδους εκλογικής συμμετοχής. Παρά την αντίθεσή τους, αυτές οι δύο θέσεις αρθρώνονται γύρω από τον ίδιο άξονα: τη σχέση
«αλήθειας-αντιπροσώπευσης». Η σχέση αυτή, τόσο για τον αναρχισμό όσο και για τους πολιτικούς μαρξισμούς, υπήρξε το κέντρο της πολιτικής θεωρίας και πρακτικής, αφού, αν για τους μεν η αντιπροσώπευση του κόμματος ή του κράτους ήταν η αλήθεια της (οικουμενικής) τάξης ή της κοινωνίας, για τους δε η αλήθεια πρέπει να αναζητηθεί στην αμεσότητα της κοινωνικής ζωής αποφεύγοντας τα απατηλά φαινόμενα των κομμάτων και των κρατών.