Του Δημοσθένη Μιχόπουλου
Κάτι βαθύτερο συμβαίνει στην Ελλάδα μετά την κρίση.
Και ίσως το παρατηρούμε αποσπασματικά, χωρίς ακόμη να έχουμε συνειδητοποιήσει
το μέγεθος της μεταβολής.
Βλέπουμε ξένους να αγοράζουν ελληνικά ακίνητα.
Νέους Έλληνες να μεταναστεύουν. Οικογένειες να πωλούν σπίτια και οικόπεδα που
διατηρούσαν επί γενεές. Παραδοσιακές γειτονιές να μετατρέπονται σε τουριστικές
ζώνες. Πατρικά σπίτια να γίνονται καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Νησιά και
παραθαλάσσιες περιοχές να αποκτούν τιμές που δύσκολα μπορούν να ακολουθήσουν οι
άνθρωποι που γεννήθηκαν και εργάζονται εκεί.
Όλα αυτά συνήθως εξετάζονται χωριστά: στεγαστική
κρίση, Airbnb, Golden Visa, brain drain,
τουριστικοποίηση, ξένες επενδύσεις. Ίσως όμως αποτελούν διαφορετικές όψεις
μιας ενιαίας ιστορικής μεταβολής. Η Ελλάδα μετατρέπεται σταδιακά από
κοινωνία που κατέχει, κατοικεί και κληροδοτεί τον τόπο της σε οικονομικό χώρο
του οποίου η γη και η κατοικία εντάσσονται όλο και περισσότερο στη διεθνή αγορά
κεφαλαίου. Και αυτό δεν είναι μόνο οικονομική μεταβολή. Είναι μεταβολή
τρόπου ζωής.
Η μεγάλη ασυμμετρία και τα ακίνητα
Η οικονομική κρίση υπήρξε το σημείο
καμπής. Η Ελλάδα έχασε περισσότερο από το ένα τέταρτο
του πραγματικού ΑΕΠ της μεταξύ 2008 και 2016, ενώ γνώρισε μαζική ανεργία,
αποεπένδυση και μεγάλη έξοδο ανθρώπινου κεφαλαίου. Η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος
έχει περιγράψει το brain drain ως μία από τις σοβαρότερες οικονομικές και
κοινωνικές συνέπειες της κρίσης.
Έτσι δημιουργήθηκε μια ιδιόμορφη κατάσταση. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο Έλληνας με μειωμένο εισόδημα, φορολογικές υποχρεώσεις, περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και συχνά ανάγκη ρευστότητας. Από την άλλη βρίσκεται ένας διεθνής αγοραστής που δεν αποτιμά το ελληνικό ακίνητο με βάση τον ελληνικό μισθό, αλλά με βάση τη δική του αγοραστική δύναμη. Το ίδιο σπίτι ή ακίνητο μπορεί επομένως να είναι απλησίαστο για έναν Έλληνα εργαζόμενο και φθηνό για έναν κάτοικο μιας οικονομίας με πολλαπλάσιο διαθέσιμο εισόδημα ή συσσωρευμένο κεφάλαιο.


.jpg)




























