Από τις πλατείες και τις ψηφιακές εξεγέρσεις στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης: Η διαρκής σύγκρουση των κοινωνικών κινημάτων με τους μηχανισμούς επιτήρησης και καταστολής
Του Βαγγέλη Χωραφά
Στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, η φύση των παγκόσμιων εξεγέρσεων αναδιαμορφώθηκε ριζικά, μέσα από μια αδιάκοπη τεχνολογική κούρσα ανάμεσα στην κοινωνία των πολιτών και το κράτος. Η τεχνολογία δεν υπήρξε ποτέ ένας ουδέτερος διαμεσολαβητής, αλλά το ίδιο το πεδίο της μάχης. Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται σε τρεις μεγάλες ιστορικές φάσεις, με την τελευταία να διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μια πρωτοφανή συνθήκη ψηφιακού ολοκληρωτισμού.
Τη περίοδο 2000-2010, τα κινήματα ανακάλυψαν τα πρώτα εργαλεία ψηφιακού συντονισμού. Χρησιμοποιώντας τα γραπτά μηνύματα SMS, τα emails και τα blogs, οι διαδηλωτές κατάφεραν να σπάσουν το μονοπώλιο της ενημέρωσης των κρατικά ελεγχόμενων ΜΜΕ. Ήταν η εποχή των «Έγχρωμων Επαναστάσεων» στην Ανατολική Ευρώπη και των πρώτων μεγάλων αντιπαγκοσμιοποιητικών κινημάτων.
Η σχέση κινημάτων και καταστολής σε αυτή τη φάση χαρακτηρίστηκε από τον στρατηγικό αιφνιδιασμό του κράτους. Ενώ η νεολαία συντονιζόταν (και) ψηφιακά στους δρόμους, οι μηχανισμοί καταστολής παρέμεναν βαθύτατα παραδοσιακοί. Το κράτος απαντούσε με ωμή, φυσική βία στις διαδηλώσεις και μαζικές συλλήψεις, αδυνατώντας να παρακολουθήσει ή να προβλέψει τα ψηφιακά δίκτυα που γεννιούνταν στη βάση της κοινωνίας.


