Μια σύνοψη του τι συμβαίνει στη Συρία

Του Κώστα Ράπτη

Όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωνε την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο έστελνε δημοσίως το μήνυμα στον Μπασάρ αλ Άσαντ της Συρίας ότι "παίζει με τη φωτιά”. Μόλις ένδεκα μέρες αργότερα, το καθεστώς που εγκαθιδρύθηκε το 1970 από τον πατέρα Άσαντ και που για περισσότερο από δεκατρία χρόνια έδινε μάχη για την επιβίωσή του δεν υπήρχε πια.

Αλλά αυτός που εμφανίσθηκε ενδιαμέσως στο προσκήνιο της δράσης δεν ήταν το Ισραήλ, παρά η Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος την Παρασκευή, εγκαταλείποντας τις διπλωματικές κοινοτοπίες, ουσιαστικά ανέλαβε την "πατρότητα” της προέλασης των αντικυβερνητικών ανταρτών στη Συρία, εκφράζοντας μάλιστα την "ελπίδα” ότι σύντομα θα εισέλθουν στη Δαμασκό, όσο και αν διατύπωσε επιφυλάξεις για το ποιον ορισμένων εξ αυτών.

Η είσοδος των ανταρτών στη Δαμασκό πραγματοποιήθηκε σήμερα Κυριακή και ο Άσαντ αγνοείται, μαζί με το αεροπλάνο που τον φυγάδευσε από την πρωτεύουσα. Όμως η "θανατική καταδίκη” του καθεστώτος είχε υπογραφεί από χθες Σάββατο στην Ντόχα του Κατάρ, όπου σε μία προσπάθεια "αναβίωσης”, κατά την χαρακτηριστική έκφραση του Χακάν Φιντάν, της τριμερούς "Διαδικασίας της Αστάνα”, οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας, της Ρωσίας και του Ιράν συμφώνησαν ότι υπάρχει περιθώριο εξομάλυνσης των τουρκο-συριακών σχέσεων και συμφιλίωσης της κεντρικής εξουσίας της Δαμασκού με την "νόμιμη” αντιπολίτευση.

Tο Κουρδικό παραμένει “αχίλλειος πτέρνα” της Τουρκίας

Του Κώστα Ράπτη 

“Οι Κούρδοι δεν μιλούν πια για ειρήνη” τιτλοφορείται το οδοιπορικό της Νουρτζάν Μπαϊσάλ στη γενέτειρά της Ντιγιάρμπακιρ, όπως αυτό δημοσιεύθηκε στο Ahval News.

Η εικόνα που μεταφέρει η γνωστή δημοσιογράφος και ακτιβίστρια από την οιονεί πρωτεύουσα του Τουρκικού Κουρδιστάν είναι αποκαρδιωτική. Η πανδημία του νέου κορονοϊού εξαπλώνεται ανεμπόδιστα, τα νοσοκομεία είναι πλήρη και οι περισσότεροι ασθενείς παραμένουν κατ’ οίκον, ενώ η οικονομία έχει καθηλωθεί και η βιομηχανική ζώνη του Ντιγιάρμπακιρ αργοπεθαίνει. Οι πάντες ψάχνουν για δουλειά.

Η ιστορική συνοικία Σουρ φέρει ακόμη τα ίχνη των συγκρούσεων που ακολούθησαν την αναζωπύρωση της ένοπλης σύγκρουσης του τουρκικού κράτους με τη νεολαία του ΡΚΚ το 2015, στο ενδιάμεσο των δύο εκλογικών αναμετρήσεων εκείνης της χρονιάς. Αστικές περιοχές με κουρδικό πληθυσμό αποκλείστηκαν με χαντάκια ανακηρύσσοντας μιαν ιδιόμορφη “αυτονομία” την οποία κατέστειλαν αμείλικτα οι ένοπλες δυνάμεις.

Ήταν 22.000 οι κάτοικοι του Σουρ που υποχρεώθηκαν τότε να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, ενώ η περιοχή σχεδόν ισοπεδώθηκε και άγνωστο παραμένει ποιοι θα παραλάβουν τις νέες κατοικίες που χτίστηκαν έκτοτε με κρατική πρωτοβουλία. Η φτώχεια και η παραμέληση κυριαρχούν.

Ανατροπή του σκηνικού των τελευταίων πενήντα ετών στη Μέση Ανατολή

Του Κώστα Ράπτη 

Στην Μέση Ανατολή σημειώνεται μία ανατροπή που θα σαρώσει όλες τις σταθερές των τελευταίων πενήντα ετών. Και αυτή δεν είναι η συμφωνία εξομάλυνσης των σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την οποία ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα με μεγάλη ικανοποίηση ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με τον βετεράνο Βρετανό ανταποκριτή στη Μέση Ανατολή και συγγραφέα Πάτρικ Κόμπερν, η σημασία της συμφωνίας αυτής υπερτονίζεται, προκειμένου οι πρωταγωνιστές της να αποσπάσουν τα επιδιωκόμενα οφέλη στην εσωτερική πολιτική τους σκηνή. Ωστόσο, η συνεργασία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με το Ισραήλ έχει ένα παρελθόν πού πηγαίνει πολύ πιο πίσω από την πρόσφατη επισημοποίηση της σχέσης τους, ενώ αντίθετα η αναβολή της προγραμματιζόμενης προσάρτησης της Κοιλάδας του Ιορδάνη στο εβραϊκό κράτος, η οποία προβλήθηκε ως το αντίτιμο, είχε αποφασιστεί πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας. Σε κάθε περίπτωση, η προσπάθεια εξεύρεσης μιας “λύσης δύο κρατών” στο Μεσανατολικό, την οποία υποτίθεται διαταράσσουν οι πρωτοβουλίες του Νετανιάχου και οι μεσολαβήσεις του Tραμπ, αποτελούσε κενό γράμμα.

Η πραγματικά ανατρεπτική εξέλιξη, η οποία επιταχύνεται από την πανδημία του κορονοϊού, έχει να κάνει με την απομείωση του οικονομικού βάρους των πετρελαϊκών μοναρχιών. Η δε ειρωνεία της τύχης θέλει την πολιτική τους κινητικότητα να εντείνεται, όπως το δείχνει και το παράδειγμα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ακριβώς στο έδαφος αυτής της αποδυνάμωσης.

Είκοσι χρόνια ευρώ: Ένας γεωπολιτικός απολογισμός

Του Κώστα Ράπτη

Σύμφωνα με τον πρώτο γραμματέα του, λόρδο Ίσμεϊ, το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε για να κρατά "τους Αμερικανούς μέσα [στην Ευρώπη], τους Ρώσους έξω και τους Γερμανούς κάτω”. Το πρωτόγνωρο πείραμα του ευρώ, το οποίο μόλις συμπλήρωσε δύο δεκαετίες ζωής, θα μπορούσε να περιγραφεί με παραπλήσιους όρους.

Ο διακηρυγμένος στόχος της νομισματικής ένωσης είχε βεβαίως να κάνει με τη διευκόλυνση της ευρωπαϊκής κοινής αγοράς, την προώθηση της ανάπτυξης και τη σύγκλιση των επιμέρους εθνικών οικονομιών. Δεν ήταν όμως λιγότερο σημαντικές, όσο και αν δεν ομολογούνταν πάντοτε ρητά, οι καθαρά πολιτικές και γεωπολιτικές επιδιώξεις του εγχειρήματος, το οποίο, διόλου τυχαία, δρομολογήθηκε κατά την έναρξη της μεταψυχροπολεμικής εποχής.

Η νομισματική ένωση υπήρξε βήμα προς την διαφύλαξη της ευρωπαϊκής ενότητας στις νέες συνθήκες και την δημιουργία ενός ισχυρού πόλου, ο οποίος θα μπορούσε αποτελεσματικότερα να ενσωματώσει τις χώρες που μόλις είχαν διαφύγει από το ανατολικό μπλοκ.

Σκιές στην πορεία του Ερντογάν προς την επανεκλογή

Του Κώστα Ράπτη

Οι προεδρικές και ταυτόχρονα βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου 2019, οι πρώτες που θα διεξαχθούν στην Τουρκία με βάση το νέο Σύνταγμα, αποτελούν το κεντρικό σημείο αναφοράς για ό,τι σκέφτεται και πράττει ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.
Ο συσχετισμός δείχνει να τον ευνοεί συντριπτικά. Από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, το μεν φιλοκουρδικό HDP βρίσκεται με το ένα πόδι εκτός νομιμότητας και με τους ηγέτες του στη φυλακή, ενώ το εθνικιστικό MHP έχει, μετά από διάσπασή του, ενσωματωθεί πλήρως στη συμπολίτευση και το κεντροαριστερό κεμαλιστικό CHP μοιάζει εγκλωβισμένο σε ένα «εκλογικό γκέτο”, καθώς τα ποσοστά του μένουν απαράλλαχτα από αναμέτρηση σε αναμέτρηση. Και το κυριότερο: καμία προσωπικότητα δεν θα ήταν δυνατόν να κερδίσει την υποστήριξη τόσο διαφορετικών πολιτικών τάσεων ώστε να αμφισβητήσει με αξιώσεις τον Ερντογάν στις προεδρικές κάλπες.

«Υβριδικός πόλεμος» Ρωσίας – ΗΠΑ στη Συρία

Του Κώστα Ράπτη 

Στις 3 Ιανουαρίου η ρωσική εφημερίδα Komersant ανέφερε ότι η αεροπορική βάση της Ρωσίας στο Χμέιμιμ της βορειοδυτικής Συρίας είχε δεχθεί επίθεση με όλμους από αντάρτες, με αποτέλεσμα να καταστραφούν επτά μαχητικά αεροσκάφη στο έδαφος. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας διέψευσε το δημοσίευμα όμως την επομένη εμφανίσθηκαν στο Διαδίκτυο φωτογραφίες ενός Suhoi-24 με κατεστραμμένη την ουρά.

Πολύ σοβαρότερα έγιναν τα πράγματα τα ξημερώματα του περασμένου Σάββατο 6 Ιανουαρίου όταν τόσο η βάση του Χμέιμιμ όσο και ο σταθμός επιμελητείας στο λιμάνι της Ταρτούς δέχθηκαν επίθεση από δέκα και τρία drones αντιστοίχως, εκ των οποίων, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε κατόπιν το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, επτά καταρρίφθηκαν και έξι υποχρεώθηκαν να προσγειωθούν.

Το πλήγμα είναι μεγάλο για το γόητρο της Μόσχας, καθώς μόλις στις 11 Δεκεμβρίου ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin επισκέφθηκε αιφνιδιαστικά τη βάση του Χμέιμιμ, όπου παρουσία του Σύρου ομολόγου του Bashar al-Assad, δήλωσε πως οι ρωσικές δυνάμεις ουσιαστικά ολοκήρωσαν την αποστολή του και σε μεγάλο μέρος θα επαναπατρισθούν.

Τι διεκδικεί εντέλει από τις ΗΠΑ ο Erdogan;

Του Κώστα Ράπτη

Η ανάπτυξη 7.000 Τούρκων αστυνομικών, με βαρύ οπλισμό και τεθωρακισμένα οχήματα, περιμετρικά της αεροπορικής βάσης του Ιντσιρλίκ, στην επαρχία των Αδάνων, τα ξημερώματα της Κυριακής ήταν μια κίνηση που υπογραμμίζει την συνεχιζόμενη διάθεση της τουρκικής κυβέρνησης να ρίχνει σκιές στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ – πόσω μάλλον που συνοδεύθηκε από τη διαρροή (και μάλιστα στην κεμαλιστικής τοποθέτησης εφημερίδα Hurriyet του ομίλου Dogan) πληροφοριών για ενδεχόμενη απόπειρα νέου πραξικοπήματος.

Με άλλα λόγια η βάση του Ιντσιρλίκ, που παραχωρήθηκε μετά από πολύμηνες επίπονες διαπραγματεύσεις για τις αμερικανικές επιδρομές εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και στην οποία βρίσκονται 50 με 90 πυρηνικές κεφαλές, φωτογραφίζεται ως η κατεξοχήν εστία της όποιας νέας απειλής εναντίον του τουρκικού πολιτεύματος. Και μάλιστα η αστυνομική επιχείρηση εκδηλώθηκε λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη στη βάση του αρχηγού του αμερικανικού Γενικού Επιτελείου στρατηγού Joseph Dunford.

Τι σηματοδοτεί η νίκη Rajoy και η ήττα του Podemos

Του Κώστα Ράπτη

Τη χαμένη τιμή του το επάγγελμα των δημοσκόπων δεν κατάφερε να τη βρει ούτε στην Ισπανία. Οι δημοσκοπήσεις εξόδου για την εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής, τη δεύτερη μέσα σε έξι μήνες, προέλεγαν ότι η χώρα της Ιβηρικής έμπαινε στον αστερισμό του sorpasso, ήτοι της προώθησης στην δεύτερη θέση του αριστερού κινήματος Podemos (συνασπισμένου πλέον με την Ενωμένη Αριστερά σε ευρύτερο σχηματισμό υπό τον τίτλο Unidos Podemos), με αντίστοιχη υποβάθμιση στην τρίτη θέση του άλλοτε κραταιού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE), ενώ το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) του απερχόμενου πρωθυπουργού Mariano Rajoy φερόταν να μένει στάσιμο στην καλύτερη των περιπτώσεων, έστω και διατηρώντας την πρωτιά.

Αντ' αυτού, το PP ενισχύθηκε, το PSOE κρατήθηκε στη δεύτερη θέση, ενώ τα αποτελέσματα του Unidos Podemos ήταν, με βάση τις φιλοδοξίες του, απογοητευτικά.

Μια “εκλογική ανταρσία”

Του Κώστα Ράπτη  

Η επικράτηση στο βρετανικό δημοψήφισμα (με ποσοστό περίπου 52%) της επιλογής εξόδου από την Ε.Ε. αποτελεί αναμφίβολα γεγονός ιστορικής σημασίας, που αναζητά τον καλύτερο παραλληλισμό για να περιγραφεί. Είναι μια στιγμή ανάλογη με την χαοτική εκκένωση της Δουνκέρκης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οπότε τα βρετανικά στρατεύματα εγκατέλειψαν την ηπειρωτική Ευρώπη μπροστά στη γερμανική επέλαση; Ή είναι απλώς μια “στιγμή Lehmann Brothers”, για να προσηλωθούμε στο πρόσφατο παρελθόν, που μέλλει να πυροδοτήσει έναν νέο γύρο διεθνούς οικονομικής κρίσης, για τον οποίο όλες οι προϋποθέσεις είχαν συγκεντρωθεί πριν και ανεξάρτητα από την προσέλευση των Βρετανών στις κάλπες;

Σε κάθε περίπτωση, η νίκη του Brexit αποτελεί πρωτίστως μια “εκλογική ανταρσία” δίχως προηγούμενο. Αρκεί να αναλογισθεί κανείς την ασυμμετρία των δύο στρατοπέδων: την επιλογή της παραμονής στην Ε.Ε. στήριξαν από τον πρωθυπουργό David Cameron και τον αρχηγό της αντιπολίτευσης Jeremy Corbyn μέχρι την επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης της Σκωτίας Nichola Sturgeon. Από το σύνολο των διεθνών ηγετών μέχρι τους επικεφαλής του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ και τον γ.γ. του ΝΑΤΟ. Από το Σίτι του Λονδίνου και (εμμέσως) την Τράπεζα της Αγγλίας μέχρι τους διευθύνοντες των σημαντικότερων βρετανικών επιχειρήσεων. Από τους περισσότερους ανθρώπους της διανόησης και του θεάματος μέχρι τις εγκυρότερες εφημερίδες.

Συρία: Η "διαπραγμάτευση" διεξάγεται στα πεδία των μαχών

Του Κώστα Ράπτη

Η συνάντηση των υπουργών Άμυνας της Ρωσίας, της Συρίας και του Ιράν στην Τεχεράνη, όπου συζητήθηκε η διεύρυνση της συνεργασίας των τριών χωρών στη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους και της Al Nusra, συριακής θυγατρικής της Αλ Κάιντα, σηματοδότησε την περισσότερο αποφασιστική επιστροφή των ρωσικών δυνάμεων στα πεδία των μαχών στη Συρία. Άλλωστε, τις τελευταίες μέρες και αποφεύγοντας τον επικοινωνιακό θόρυβο, σε αντίθεση με την πρώτη φάση της ρωσικής εμπλοκής το περασμένο φθινόπωρο, νέες στρατιωτικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στο λιμάνι της Ταρτούς για να προστεθούν στους περίπου 3.000 άνδρες που ήδη βρίσκονταν στο συριακό έδαφος, ενώ στρατιωτικό προσωπικό της Ρωσίας επέστρεψε και στη βάση του Hmeimim, στην περιοχή της Λατάκιας για να βοηθήσει στον καλύτερο συντονισμό των αεροπορικών επιδρομών.

Η Γερμανία υπενθυμίζει στην Τουρκία τα μεγέθη της

Του Κώστα Ράπτη  

Αν ήταν φυσικό πρόσωπο, θα μιλούσαμε για παθητικο-επιθετική συμπεριφορά. Όμως είναι η γερμανική εξωτερική πολιτική – οπότε θα χρειαστεί για την περίσταση να επινοηθούν νέοι όροι.

Η ομοσπονδιακή Κάτω Βουλή της Γερμανίας ενέκρινε, με μόλις μία αρνητική ψήφο και μία αποχή, το ψήφισμα που προωθούσε από καιρό το Κόμμα των Πρασίνων (και δη ο καταγόμενος από την τσερκέζικη κοινότητα της Τουρκίας συμπρόεδρός του, Cem Özdemir) στο οποίο η Σφαγή των Αρμενίων το 1915 αναγνωρίζεται ως γενοκτονία.

Μολονότι προφανώς δεν θέλησε (ή δεν μπόρεσε) να αποτρέψει την εξέλιξη αυτή, η καγκελάριος Angela Merkel προτίμησε να απουσιάσει από την ψηφοφορία, προφασιζόμενη φόρτο εργασίας, όπως έπραξαν και ο αντικαγκελάριος Sigmar Gabriel με τον υπουργό Εξωτερικών Frank-Walter Steinmeier, από το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών, προκειμένου να διατηρήσουν προσωπικά τη δυνατότητα να συνομιλούν με την Άγκυρα, αποδίδοντας το επίμαχο ψήφισμα στην “ανεξαρτησία του κοινοβουλίου”. Ωστόσο, στην δοκιμαστική ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε την προηγουμένη στην κοινοβουλευτική της ομάδα, η Angela Merkel είχε ταχθεί με την πλειοψηφία, δίνοντας καθησυχαστικό μήνυμα προς το εσωτερικό του κόμματος.

Σφίγγει ο κλοιός γύρω από τον Ερντογάν;

Του Κώστα Ράπτη 

Οι εντός των συνόρων αντίπαλοι του Ταγίπ Ερντογάν έχουν έναν νέο ήρωα – στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. “Τι θέλετε από την Τουρκία; Ρακή, σις κεμπάπ, λουκούμια, τουρκικά χαλιά; Ζητείστε και είμαστε στη διάθεσή σας” έγραψε στο Twiiter ένας από τους δεκάδες χιλιάδες νέους ακόλουθους, κυρίως Τούρκους, που απέκτησε μέσα σε λίγα 24ωρα ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας της νότιας περιφέρειας της Νέας Υόρκης, Preet Bharara.

Ο ινδικής καταγωγής Αμερικανός εισαγγελέας είναι βέβαια ήδη γνωστός από την αποφασιστικότητα με την οποία έχει στραφεί κατά το παρελθόν εναντίον ισχυρών πολιτικών της Νέας Υόρκης, μεγάλων τραπεζών ακόμη και ξένων διπλωματών. Όμως η δημοτικότητα που απέκτησε αιφνιδίως στην Τουρκία οφείλεται στο γεγονός ότι διέταξε την σύλληψη του Τουρκο-ιρανού επιχειρηματία Reza Zarrab, ενώ αυτός βρισκόταν οικογενειακώς για διακοπές στο Μαϊάμι.

"Καπιταλισμός της καταστροφής" α λα τούρκα

Του Κώστα Ράπτη

Ένας από τους δείκτες της αλλαγής του κλίματος και των συσχετισμών στην συριακή κρίση είναι και η εμφάνιση στον δυτικό Τύπο δημοσιευμάτων τα οποία ανατρέπουν την καθιερωμένη αφήγηση και αποδίδουν με μελανά χρώματα τις επιλογές συμμάχων των ΗΠΑ, όπως η Τουρκία.

Η πολιορκία του ανταρτοκρατούμενου Χαλεπίου από τις δυνάμεις του συριακού στρατού και των συμμάχων του αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Συνήθως, η διεθνής κάλυψη των γεγονότων, σχετικά με το Χαλέπι που απειλείται να "πέσει”, μας κάνει να ξεχνούμε ότι αυτοί που κρατούν το κέντρο της πόλης είναι ένοπλοι ισλαμιστές και αυτοί που επιχειρούν να το ανακαταλάβουν είναι οι δυνάμεις της νόμιμης κυβέρνησης.

Όμως με άρθρο του στη Boston Globe στις 18 Φεβρουαρίου ο Stephen Kinzer του Brown University μας θυμίζει πώς άρχισε η εξουσία των ανταρτών στην πόλη που άλλοτε ήταν η οικονομική πρωτεύουσα της Συρίας. Το πρώτο κύμα καταπίεσης πήρε τη μορφή τοιχοκολλημένων διαταγών προς τους γονείς να μην στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο. "Αν το κάνετε, εμείς θα πάρουμε τη σάκκα και εσείς το φέρετρο” ήταν η χαρακτηριστική απειλή.

Τι οδήγησε στην επικοινωνία Ομπάμα-Ερντογάν

Του Κώστα Ράπτη 

Προτού συμπληρωθεί 24ωρο από την πολύνεκρη επίθεση εναντίον στρατιωτικών λεωφορείων στην καρδιά της Άγκυρας το βράδυ της Τετάρτης, τόσο ο Τούρκος πρόεδρος Tayyip Erdoğan όσο και ο Πρωθυπουργός Ahmet Davutoğlu έσπευσαν μέσα στο πρώτο 24ωρο από την επίθεση να ενοχοποιήσουν αρχικά το εκτός νόμου Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν (PKK),κατόπιν το Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας (PYD), κυριότερη κουρδική οργάνωση της Συρίας, και τον ένοπλο βραχίονά του, τις Μονάδες Λαϊκής Αυτοπροστασίας (YPG), εντέλει δε και το καθεστώς του Bashar al-Assad στη Δαμασκό, λόγω της επιχειρησιακής του σύμπραξης το τελευταίο διάστημα με τους Κούρδους μαχητές στις συγκρούσεις που μαίνονται μεταξύ Χαλεπίου και τουρκικών συνόρων.

Η απειλούμενη γενίκευση της σύγκρουσης στη Συρία

Του Κώστα Ράπτη

"Προτρέπουμε όλους τους Χριστιανούς και όλους όσοι πιστεύουν στον Θεό να προσευχηθούν διακαώς στον Δημιουργό του κόσμου ώστε να προστατεύσει τη δημιουργία του και να μην επιτρέψει έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο”. Η εκπληκτική αυτή φράση σίγουρα δεν ειπώθηκε ελαφρά τη καρδία, διότι περιλαμβάνεται στην (εξαντλητικά προετοιμασμένη) κοινή δήλωση που εξέδωσαν την Παρασκευή ο Πάπας Φραγκίσκος και ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος μετά την ιστορική, και πολιτικά σημαντική, συνάντησή τους στην Αβάνα.

Ο Ρώσος πρωθυπουργός Dmitri Medvedev, πάλι, υπήρξε περισσότερο συγκεκριμένος: προειδοποίησε, σε συνέντευξή του στο Euronews, για τον "παρατεταμένο, ολοκληρωτικό πόλεμο” που κινδυνεύει να απειλήσει τυχόν χερσαία εμπλοκή τρίτων χωρών στην κρίση της Συρίας. Όμως, η Τουρκία και δευτερευόντως η Σαουδική Αραβία απειλούν να πράξουν ακριβώς αυτό. Για την ακρίβεια, η χώρα του Tayyip Erdogan κινείται ήδη στην κόψη του ξυραφιού, με τις βολές όλμων που έχει εξαπολύσει εναντίον των κουρδικών δυνάμεων (YPG) που προελαύνουν στη βόρεια Συρία -λίγα 24ωρα μετά τη συμφωνία των μεγάλων δυνάμεων στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου την Πέμπτη για κατάπαυση του πυρός εντός εβδομάδος και για επανάληψη των εκ του σύνεγγυς ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ συριακής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Συριακό: H “δράση” δεν εκτυλίχθηκε στο Λονδίνο

Του Κώστα Ράπτη 

Στο Λονδίνο, οι χώρες που συμμετείχαν, πολλές σε επίπεδο κορυφής, στη Διεθνή Διάσκεψη Δωρητών για τη συριακή κρίση δεσμεύθηκαν να χορηγήσουν αθροιστικά 11 δισ. δολάρια μέχρι το 2020 για την αντιμετώπιση των οξύτατων αναγκών των Σύρων που έχουν πάρει το δρόμο της προσφυγιάς ή, ακόμη περισσότεροι, του εσωτερικού εκτοπισμού. Όμως η δράση εκτυλισσόταν αλλού.

Όχι στη Γενεύη – εκεί, ο ειδικός μεσολαβητής του ΟΗΕ Staffan de Mistura είχε κηρύξει “παύση” των εκ του σύνεγγυς συνομιλιών συριακής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης που βάσει του ψηφίσματος 2244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ θα αναζητούσαν πολιτική λύση στη συριακή κρίση. Στην πραγματικότητα, οι συνομιλίες δεν ξεκίνησαν ποτέ καθώς ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης που συγκροτήθηκε υπό τις ευλογίες της Σαουδικής Αραβίας στο Ριάντ έθετε απαγορευτικούς όρους για τον ορίζοντα των διαπραγματεύσεων, ακόμη και αφότου επιβεβαίωσε καθυστερημένα την προσέλευσή του, επιβάλλοντας βέτο στην παρουσία άλλων, κοσμικών αντιπολιτευτικών δυνάμεων. Ο Staffan de Mistura πάντως δηλώνει αισιόδοξα ότι η “παύση” θα διαρκέσει μέχρι τις 25 Φεβρουαρίου, οπότε και προβλέπεται επανάληψη των συνομιλιών. Ο Λευκός Οίκος, η Μόσχα, ακόμη και η Τεχεράνη εξέφρασαν την ελπίδα η διακοπή να είναι προσωρινή.

“Βοσνιακό σενάριο” για τη Συρία

Του Κώστα Ράπτη 

Στα δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου σχετικά με την ρωσική επέμβαση στη Συρία η συχνότερα επαναλαμβανόμενη λέξη είναι ο “βάλτος” (quagmire), στον οποίο κινδυνεύει να παγιδευτεί η Μόσχα επί μακρόν. Άλλωστε, πρώτος ο Barack Obama έχει πολλές φορές τονίσει δημοσίως, π.χ. την 1η Δεκεμβρίου, ότι, χωρίς αλλαγή στάσης, η Ρωσία πρόκειται να καθηλωθεί σε μιαν “ατέρμονη και παραλυτική εμφύλια διαμάχη”.

Ωστόσο, η αντικειμενική ανάλυση της κατάστασης δείχνει ότι το στοίχημα του Vladimir Putin αποδίδει. Τρεις μήνες μετά την έναρξη των αεροπορικών της επιδρομών στη Συρία, η Ρωσία έχει επιτύχει με μια μικρή στρατιωτική δύναμη, με ελάχιστες ανθρώπινες απώλειες, χωρίς πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της και με οικονομικό κόστος της τάξης του ενός έως δύο δισ. δολαρίων ετησίως (έναντι αμυντικού προϋπολογισμού 54 δισ.) τον κυριότερο στόχο της: να αποτρέψει την κατάρρευση του καθεστώτος Assad, η οποία το καλοκαίρι έμοιαζε πολύ πιθανή, να κατοχυρώσει τον δικό της ρόλο ως “παίκτη” στη Μέση Ανατολή και να προκαλέσει μια διπλωματική κινητικότητα που, όσο περνά ο χρόνος, ενισχύει περαιτέρω τα δύο προηγούμενα αποτελέσματα.

Η εξαγορά της Finansbank σφραγίζει τη νέα σχέση Τουρκίας-Κατάρ

Του Κώστα Ράπτη 

Η πώληση από την Εθνική Τράπεζα της τουρκικής θυγατρικής της Finansbank, στο φόντο της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών, δεν είναι μόνο μια ιστορική κίνηση αναδίπλωσης που κλείνει την διείσδυση των “εθνικών πρωταθλητών” στον βαλκανικό περίγυρο. Είναι και η επισφράγιση, σε ό,τι αφορά τον αγοραστή, μιας διαρκώς διευρυνόμενης σύμπραξης με στοιχεία όχι μόνο οικονομικά αλλά και γεωπολιτικά.

Η έκτακτη συνεδρίαση της Γ.Σ. της Εθνικής Τράπεζας στις 18 Ιανουαρίου θα επικυρώσει και τυπικά την μεταβίβαση, η οποία θα φέρει τη Finansbank των 647 υποκαταστημάτων, των 5,3 εκατ. πελατών και των 19,5 δισ. δολαρίων σε δάνεια, υπό τον έλεγχο της Qatar National Bank, η οποία ανήκει κατά 50% στην Qatar Investment Authority.

Δύο νέοι παράγοντες στο κουρδικό ζήτημα

Του Κώστα Ράπτη

Η Τουρκική ηγεσία νομίζει ότι έχει ακόμη καιρό: τουλάχιστον μέχρι την άνοιξη, οπότε σκοπεύει να έχει ολοκληρώσει την “αντιτρομοκρατική επιχείρηση” που διεξάγει στις νοτιοανατολικές επαρχίες. Αυτός, σύμφωνα με την Hurriyet Daily News, είναι ο προγραμματισμός που εκπονήθηκε στις συνεδριάσεις του ανώτατου ηγετικού οργάνου του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στις 20 Δεκεμβρίου και του υπουργικού συμβουλίου την επομένη.

Προφανώς, η Κουρδική Πρωτοχρονιά (Nevroz) που συμπίπτει με την εαρινή ισημερία αποτελεί στο νού των Τούρκων ιθυνόντων το χρονικό ορόσημο για την ανακοίνωση, από θέση ισχύος μετά την στρατιωτική επικράτηση, μεταρρυθμιστικών μέτρων για την ενσωμάτωση του κουρδικού στοιχείου. Ενδεχομένως, ο σχεδιασμός αυτός να περιλαμβάνει κάποιον ρόλο και για τον φυλακισμένο (και μάλιστα σε απομόνωση όλους τους τελευταίους μήνες) ηγέτη του ΡΚΚ Abdullah Ocalan – όπως είχε συμβεί σε καλύτερους καιρούς, π.χ. με το ιστορικό του μήνυμα στο Nevroz του 2013 που κήρυξε το τέλος της ένοπλης πάλης, χάριν της ακμαίας τότε ειρηνευτικής διαδικασίας με την κυβέρνηση του ΑΚΡ.

Τι επιδιώκει η Τουρκία στο βόρειο Ιράκ

«Θάνατος στην Τουρκία, θάνατος στον Ερντογάν!» φώναζαν χιλιάδες Ιρακινοί χθες στη Βαγδάτη

Του Κώστα Ράπτη 

Πώς διαφεύγει η Τουρκία από τα αδιέξοδα που έχουν συσσωρεύσει οι επιλογές της στην Συρία, ιδίως μετά την κατάρριψη του ρωσικού Su-24; Με το άνοιγμα ενός νέου μετώπου, αυτή τη φορά στο βόρειο Ιράκ.

Η αποστολή στις αρχές του μηνός τουρκικού τάγματος με 25 άρματα Μ-60Α3 στην Μπασίκα της επαρχίας Νινευή, σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από την κατειλημμένη από το Ισλαμικό Κράτος Μοσούλη, εμφανίσθηκε αρχικά ως εκ περιτροπής αντικατάσταση της ήδη παρούσας στρατιωτικής δύναμης που έχει αναλάβει την εκπαίδευση τοπικών μαχητών και κατόπιν ως ενίσχυση των όρων ασφαλείας λόγω απειλών των τζιχαντιστών προς του Τούρκους εκπαιδευτές.

Η κεντρική κυβέρνηση της Βαγδάτης είδε το θέμα πολύ διαφορετικά, καταγγέλλοντας παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας, απειλώντας με προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και θέτοντας στην Άγκυρα τελεσίγραφο 48 ωρών για την απόσυρση των δυνάμεών της. Σιίτες βουλευτές μάλιστα έφθασαν μέχρι του σημείου να προτείνουν αεροπορικές επιδρομές εναντίον της τουρκικής δύναμης ή αποστολή αιτήματος στη Ρωσία να επεκτείνει τις επιχειρήσεις της και στο Ιράκ.