ΝΕΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ: Ὁ καρκίνος εἰσῆλθε πλέον στὸ κύτταρο τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου
Του Αναστασίου Στάμου
Στοὺς δύσκολους καιροὺς ἀνατρέχουμε στὶς στέρεες ρίζες μας γιὰ νὰ πάρουμε δύναμι. Ὅταν ὅλα γύρω μας καταρρέουν ψάχνουμε νὰ πιαστοῦμε ἀπὸ κάτι σταθερό. Πᾶμε λοιπὸν στὰ νάματα τῶν νομοθετῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λόγου, γιὰ νὰ πάρουμε καὶ φώτισι. «Ἀρεταὶ λόγου εἰσὶ πέντε, ἑλληνισμός, σαφήνεια, συντομία, πρέπον, κατασκευή. Ἑλληνισμὸς μὲν οὖν ἐστι φράσις ἀδιάπτωτος ἐν τῇ τεχνικῇ καὶ μὴ εἰκαίᾳ συνηθείᾳ (ἑλληνισμὸς εἶναι κάθε φράσις νὰ ἀκολουθῇ τὴν Γραμματικὴ Τέχνη, καὶ νὰ μὴν περιλαμβάνῃ χυδαῖες λέξεις ἤ ξένες). Σαφήνεια δέ ἐστι λέξις γνωρίμως παριστᾶσα τὸ νοούμενον. Συντομία δέ ἐστι λέξις αὐτὰ τὰ ἀναγκαῖα περιέχουσα πρὸς δήλωσιν τοῦ πράγματος (…σκεφθῆτε ὅτι γενικῶς«ἀπαγορεύεται» νὰ γράφουμε «ὁ ἀναλαμβάνων ὑπηρεσία» − εἶναι μιὰ «τρισκατάρατη» τριτόκλιτη μετοχή – πρέπει νὰ γράφουμε «αὐτὸς ποὺ ἀναλαμβάνει ὑπηρεσία»…). Πρέπον δέ ἐστι λέξις οἰκεία τῷ πράγματι (πρέπον εἶναι ἡ κυριολεξία, ἡ ἀκρίβεια). Κατασκευὴ δὲ λέξις ἐκπεφευγυῖα τὸν ἰδιωτισμόν» (χωρὶς ἰδιωματισμούς). Αὐτὰ γράφει ὁ Διογένης Λαέρτιος (βλ. βιβλίον Ἀντ. Ἀντωνάκου «Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ γλώσσης», ὅπου ἀναλύονται ὅλες οἱ ἀρετὲς καὶ οἱ μοναδικὲς ἰδιότητες τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης).
