Η ταπεινωτική ήττα των μέσων ενημέρωσης στο δημοψήφισμα του 2015!

Τη χρονιά που έρχεται συμπληρώνονται 10 χρόνια από το δημοψήφισμα του 2015. Το αποτέλεσμα του εντυπωσιακό αλλά και η ανατροπή του δραματική.

Οι Έλληνες πολίτες είπαν πολλά ΟΧΙ σε εκείνο το δημοψήφισμα. Ένα απ΄ αυτά, ίσως από τα πλέον ηχηρά, ήταν το ΟΧΙ στα όσα ήθελαν να επιβάλουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης! Όλοι θυμόμαστε τι μετέδιδαν οι τηλεοράσεις και πως διαχειρίστηκαν το θέμα του δημοψηφίσματος από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε. Παρά την συστηματική προσπάθεια τρομοκράτησης του κόσμου, οι πολίτες όχι μόνο δεν φοβήθηκαν, αλλά ψήφισαν στη συντριπτική πλειοψηφία που ξεπέρασε το 60% αυτό που σχεδόν τον… διέτασαν τα μέσα ενημέρωσης να μην ψηφίσει!

Ο κ.Γιώργος Πλειός καθηγητής του τμήματος ΜΜΕ στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έγραψε ένα εκπληκτικό βιβλίο με τίτλο «Δημοψηφίσματα και ΜΜΕ».

Το βιβλίο ερευνά τον ρόλο των ΜΜΕ στα σύγχρονα δημοψηφίσματα, ιδιαίτερα εκείνα που αφορούσαν τις σχέσεις ορισμένων χωρών με την Ε.Ε. Εξετάζονται κυρίως τα δημοψηφίσματα σε Ιρλανδία (2008), Μ. Βρετανία (2016), Ιταλία (2016) και Ελλάδα (2015).

ΜΜΕ με «υποκείμενο» νόσημα

Του Γιώργου Πλειού

Όπως κάθε μεγάλη κρίση, ανεξάρτητα από τον ειδικότερο χαρακτήρα της,  αργά ή γρήγορα μετατρέπεται σε γενική κρίση. Τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19  στην οικονομία θα τις δούμε όταν βγούμε από τα σπίτια μας και ξεκινήσουμε τον οικονομικό επανασχεδιασμό της προσωπικής μας ζωής ή τις λειτουργίας των οργανισμών που ανήκουμε,  του κράτους κ.ά.

Τι επιπτώσεις στις κοινωνικές μας σχέσεις μέσα στο σπίτι, έξω από το σπίτι, στη δουλειά και σε άλλες δραστηριότητες και κοινότητες ήδη τις μετράμε αλλά θα έχουμε σαφή εικόνα πάλι όταν βγούμε από τα σπίτια μας. Όπως πολλοί υποψιάζονται ότι αρκετά πράγματα, λίγο ως πολύ, θα έχουν αλλάξει όταν βγούμε από την οικιακή μας κιβωτό.  Στον κύκλο αυτό μπορούμε, και πρέπει, να ανιχνεύσουμε και τις μεταβολές που επέρχονται στο επικοινωνιακό σύστημα της χώρας, και στις σχέσεις του με την πολιτική και οικονομική εξουσία, αλλά και άλλους παράγοντες.

Πριν απ’ όλα καταγράφεται αλλαγή στη χρηματοδότηση των ΜΜΕ.  Τα έσοδα από διαφημίσεις, σε μεγάλο βαθμό λόγω μείωσης της κατανάλωσης, έχουν υποστεί σε λίγο χρόνο σημαντική υποχώρηση, τόσο μεγάλη όση χρειάστηκαν περισσότερα από τρία χρόνια οικονομικής κρίσης για να δημιουργηθεί. Πριν δυο περίπου βδομάδες το ποσοστό μείωσης των διαφημιστικών δαπανών, ανερχόταν σύμφωνα με δημοσιεύματα στο 30%. Μεγάλο είναι και το πλήγμα στις πωλήσεις. Το μεγαλύτερο ίσως πλήγμα δέχθηκαν οι εφημερίδες, μεταξύ άλλων και λόγω της καραντίνας που περιορίζει τους πολίτες στο σπίτι εξ ολοκλήρου ή για μεγάλα χρονικά διαστήματα ημερησίως.

Άνθρωποι και σκουπίδια

Του Γιώργου Πλειού

Πριν από πολλά χρόνια εκείνοι που αποτελούσαν αυτό που σήμερα λέμε «εργαζόμενοι» ή «εργατική τάξη», ακόμα κι αν δεν ήταν αγρότες, δούλευαν δέκα ή και δώδεκα ώρες τη μέρα με αντάλλαγμα τα στοιχειώδη μέσα επιβίωσης – τροφή, κατάλυμα, και μερικά ακόμα πράγματα- για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Καμιά φορά, ειδικά σε δύσκολες εποχές (κρίση, πόλεμος κ.ά.), το αντάλλαγμα δεν έφτανε ούτε για τα στοιχειώδη γι’ αυτό δούλευαν από κοντά και οι οικογένειές τους. Τις ίδιες ώρες, χωρίς καμιά διάκριση παρά μόνο στην αμοιβή. Συνήθως ήταν χαμηλότερη για γυναίκες και παιδιά με το επιχείρημα ότι λόγω σωματικής διάπλασης δεν μπορούσαν να είναι τόσο παραγωγικοί όσο οι άνδρες.

 

Ο καιρός πέρασε και οι εποχές άλλαξαν. Το αντάλλαγμα έφτανε για κάτι παραπάνω από τα στοιχειώδη: ένα καλλίτερο σπίτι, καλλίτερα και περισσότερα ρούχα, κάποιες διακοπές, κάποια έστω κοντινά ταξίδια,  καλλίτερη περίθαλψη, περισσότερη πληρωτή διασκέδαση, τα παιδιά πήγαιναν πια στο υποχρεωτικό σχολείο, οι γέροντες μπορούσαν να απολαύσουν λίγα χρόνια ξενοιασιάς έστω και με μια χαμηλή σύνταξη, και κάποια ακόμα πράγματα. 

Ελευθερία του Τύπου ή των βαρόνων του Τύπου;

Δεν είναι η πρώτη φορά που η ΕΣΗΕΑ ή άλλη επαγγελματική δημοσιογραφική ένωση αποφάσισε (προσωρινές) διαγραφές μελών της. Ωστόσο είναι ίσως η πρώτη φορά που οι διαγραφές, ακριβέστερα οι πειθαρχικές κυρώσεις που αποφασίστηκαν, αφενός ήταν πολυάριθμες και αφετέρου, το κυριότερο, απασχόλησαν εκτεταμένα τη δημοσιότητα, όχι μόνο τους δημοσιογράφους αλλά πολιτικούς , ακαδημαϊκούς, και άλλους.

Του Γιώργου Πλειού
Καθηγητή στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών 

Επίσης είναι ίσως η πρώτη φορά που ειπώθηκαν πολλές ανακρίβειες, φτάνοντας ορισμένες φορές κάποιοι μέχρι του σημείου αμφισβήτησης της διάκρισης των θεσμών, που ισχύει στις ανοιχτές κοινωνίες.

Πριν απ’ όλα να υπομνήσουμε ότι το επίδικο ζήτημα αφορά πρωτίστως και κυρίως την ΕΣΗΕΑ. Οι υπόλοιποι είμαστε παρατηρητές που ίσως θα είναι πιο χρήσιμο αν ασχοληθούμε με τις αιτίες και τις διαδικασίες που έφτασε η ΕΣΗΕΑ μέχρι αυτή την απόφαση ή και με τις συνέπειές τους εκτός ΕΣΗΕΑ, αν δηλαδή ασχοληθούμε με την κοινωνιολογία αυτών των κυρώσεων – αλλά πάλι ο καθένας με την ειδικότητά του. Η απόφαση για τις πειθαρχικές κυρώσεις (διαγραφή και επίπληξη)  είναι μια απόφαση  που αφορά τα μέλη της ΕΣΗΕΑ, τα οποία συμμετέχουν εθελοντικά στην επαγγελματική αυτή ένωση, όπως συμβαίνει σε όλα τα σωματεία.  Ως εκ τούτου, όλοι εμείς οι υπόλοιποι μπορούμε να έχουμε άποψη (άλλωστε όλοι και όλα κρίνονται στις δημοκρατίες) αλλά δεν μπορούμε να θέλουμε να επιβληθεί η άποψή μας, και μάλιστα εξωτερικά, στο εσωτερικό μιας οικειοθελούς επαγγελματικής ένωσης.

Γιώργος Πλειός: Τα ΜΜΕ και ο ρόλος των δημοσιογράφων στην εποχή του μνημονίου

)

Τα τρία ρεύματα μέσα στην Χρυσή Αυγή.

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Γιώργος Πλειός, μας μιλάει για το φαινόμενο της ανόδου της ακροδεξιάς στην Ελλάδα, για τα διάφορα στάδια εξέλιξης του, για το ρόλο που παίζει ο εθνικισμός, για τη Χρυσή Αυγή και για τον τρόπο που αυτή προβάλλεται από τα ελληνικά ΜΜΕ. Συνέντευξη στη Δωροθέα Αποστολοπούλου

Θα ήθελα να ξεκινήσουμε με την ανάλυση του όρου ακροδεξιά.

Κατά τη γνώμη μου υπάρχουν δύο είδη ακροδεξιάς. Είναι η κοινοβουλευτική ακροδεξιά όχι με την έννοια ότι εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο αλλά με την έννοια ότι δέχεται τους κανόνες της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και σε καμία περίπτωση δεν θα διανοηθεί να εξαλείψει μέρος των ατομικών δικαιωμάτων αν οποτεδήποτε κυβερνήσει. Είναι εθνικιστική, ρατσιστική, θρησκόληπτη και λαϊκιστική και σε μεγάλο βαθμό αυτό οφείλεται στα μέσα μαζικής επικοινωνίας είτε γιατί απευθύνεται σε πολίτες οι οποίοι λόγω του κυνισμού έχουν απορρίψει την πολιτική, είτε γιατί οι ηγέτες αυτής της ακροδεξιάς είναι τηλεαστέρες ή αγαπητά τηλεοπτικά πρόσωπα. Αλλά δεν αμφισβητεί το Σύνταγμα και μάλιστα τις θεμελιώδεις διατάξεις του Συντάγματος, δηλαδή την έννοια και τον πυρήνα των ατομικών δικαιωμάτων.

Κυβερνητική τηλεόραση ήταν πάντα η ιδιωτική

Συνέντευξη με τον Γιώργο Πλειό, καθηγητή και πρόεδρο του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών, για το θέμα της ΕΡΤ. 

Τι είναι αλήθεια και τι ψέμματα σ' αυτό το σκληρό παιχνίδι εντυπώσεων και εξουσίας, που παίζεται γύρω από την ΕΡΤ; Ποιος ο ρόλος της ιδιωτικής και της δημόσιας τηλεόρασης στο πλέγμα πολιτικής και οικονομικής εξουσίας και ποιοι οι στόχοι της κυβέρνησης και των καναλαρχών στη μάχη αναδιάταξης στο χώρο των ΜΜΕ; Ο καθηγητής Γ. Πλειός έχει ενδιαφέρουσες απαντήσεις, που ρίχνουν περισσότερο φως σ' ένα από τη φύση του σκοτεινό ανταγωνισμό.