Εσείς θα δίνατε τη ζωή σας για να ψωνίσετε πρώτοι μια φρυγανιέρα; Θα πατούσατε (κυριολεκτικά) πάνω στο πτώμα κάποιου για να πάρετε το καινούργιο iPhone κοψοχρονιά; Ισχυρίζομαι ότι η απάντηση είναι πολύπλοκη, ότι δεν πρέπει να βιαστούμε να απαντήσουμε. Αντιλαμβανόμαστε μόνο τους χονδροειδείς συμβολισμούς και αδυνατούμε να διακρίνουμε το μεδούλι της ζωής μας. Έτσι, μας φαίνεται φυσιολογική η ηθική του ανθρώπου που δαγκώνει το λαιμό της μάνας του για το χρήμα, αλλά δεν καταλαβαίνουμε γιατί στριμώχνεται για να ψωνίσει τηλεόραση με έκπτωση.
Tου Κωνσταντίνου Πουλή
Πρόκειται όμως για τη μόνη φροντίδα του σύγχρονου ανθρώπου, το βαθύτερο πιστεύω του. Είναι ικανός να αδικήσει και να ποδοπατήσει, καθημερινά. Και σε αυτή τη θρησκεία είναι εντελώς μόνος, είναι μια μάχη όλων εναντίον όλων. Όταν βλέπουμε πρόσωπα μέσα στην αγωνία να αντιμάχονται αγνώστους αγκαλιασμένοι με μια τηλεόραση, αυτό δεν είναι αποτέλεσμα μιας στρεβλής γιορτής: είναι ριζική εξαχρείωση. Προφανώς κανείς ευκατάστατος δεν θα καταδεχθεί να ποδοπατηθεί για να ψωνίσει. Θα το κάνουν όλοι εκείνοι που παρακολουθούν ξελιγωμένοι το διαφημιστικό όνειρο της αέναης κατανάλωσης και βασανίζονται γιατί δεν είναι αυτοί που νομίζουν ότι είναι. Γιατί η κατανάλωση βασίζεται σε αυτό το παράδοξο: ότι είναι και δεν είναι λαϊκή. Είναι για όλους χωρίς να είναι.
Η κατανάλωση θέλει να δημιουργεί σπανιότητα, αλλά πρέπει να αφορά τους πάντες, για να αποφέρει επαρκή κέρδη. Αυτή ήταν η μεγάλη ανακάλυψη της βιομηχανικής εποχής. Η Φορντ λανσάρει ένα χειροποίητο αμάξι το 1896. Το 1927, χάρη στο σύστημα της γραμμής παραγωγής, κατασκευάζει ένα αυτοκίνητο κάθε 24 δευτερόλεπτα, που κόστιζε 300 δολάρια, δηλαδή ήταν για πρώτη φορά προσιτό στους εργάτες που το έφτιαχναν. Η γραμμή παραγωγής έχει ως αποτέλεσμα για πρώτη φορά να μπορεί να φτιάξει δύο εκατομμύρια κομμάτια τον χρόνο, και φτάνουμε μεταπολεμικά από το 1 αυτοκίνητο ανά 201 άτομα, στο 1:5. Ταυτοχρόνως, πρόκειται για μια πυραμίδα αποκλεισμών, όπου ο καθένας οφείλει να κοιτάζει ταπεινωμένος το αυτοκίνητο που δεν μπορεί να έχει.
