Ένα μέτρο κρίσης για την Αριστερά

Ήταν φθινόπωρο του 1977. Ο Μισέλ Φουκώ συζητούσε για τον εγκλεισμό, την ψυχιατρική, τη φυλακή. Κάποια στιγμή, έγινε αναφορά στις λατινοαμερικανικές δικτατορίες της δεκαετίας του ’70 (για τις οποίες ο δυτικός καπιταλισμός συνήθως είτε ξεροκατάπινε είτε έβρισκε λόγους ανοιχτής στήριξης). O Jean-Pierre Faye επεσήμανε ότι στην Αργεντινή οι ψυχίατροι της Αριστεράς και τάσεις της αντιψυχιατρικής στοχοποιούνταν από το καθεστώς.

Του Νίκου Σκοπλάκη

Αυτή η επισήμανση έδωσε το έναυσμα στον Φουκώ να παρουσιάσει μα πολύ ενδιαφέρουσα αντίστιξη: «Δεν ξέρω καλά την Αργεντινή. Γνωρίζω λίγο την Βραζιλία. Η κατάσταση εκεί πέρα είναι ιδιαιτέρως περίπλοκη. Διότι είναι απολύτως αληθινό ότι αφενός Βραζιλιάνοι γιατροί συμμετέχουν στις ανακρίσεις που λαμβάνουν μορφή βασανιστηρίων. Δίνουν συμβουλές… Και είναι βέβαιο ότι υπάρχουν ψυχίατροι που συμμετέχουν σ’ αυτό. Πιστεύω πως μπορώ να επιβεβαιώσω ότι υπάρχει τουλάχιστον ένας ψυχίατρος στο Ρίο, ο οποίος είναι σύμβουλος βασανιστηρίων. [...] Και όχι ένας ψυχαναλυτής χαμηλής βαθμίδας, αλλά μία προσωπικότητα που αναφέρεται στις πιο εκλεπτυσμένες μορφές της σύγχρονης ψυχανάλυσης… Από την άλλη πλευρά, είναι απολύτως βέβαιο ότι υπάρχουν εκεί πέρα ψυχαναλυτές και ψυχίατροι που είναι θύματα της πολιτικής καταστολής. Και που έχουν καταφέρει να πάρουν πρωτοβουλίες δράσης στην αντίθετη κατεύθυνση, στην αντιπολίτευση. Επικεφαλής μιας πολύ σημαντικής διαδήλωσης ενάντια στην καταστολή, στη διάρκεια των ετών 1968-1969, βρήκα έναν ψυχαναλυτή από το Ρίο».