Τεχνητή Νοημοσύνη: Ευχή ή κατάρα για τη Μισθωτή Εργασία

Του Γιάννη Τόλιου

Τελευταία πληθαίνουν δημοσιεύματα για την «Τεχνητή Νοημοσύνη» με κύριο φόντο τα πλεονεκτήματα από τις πολύμορφες εφαρμογές της σε όλους τους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. Θα περιοριστούμε σε σύντομη εξέταση των επιπτώσεων στην απασχόληση, συνθήκες εργασίας και ποιότητα ζωής του κόσμου της μισθωτής εργασίας !

Η «Τεχνητή Νοημοσύνη» (ΤΝ) ή «Artificial Intelligence» (ΑΙ), είναι από τους πιο δυναμικούς κλάδους της επιστήμης των υπολογιστών (Πληροφορικής) και αποτελεί τον πυρήνα της «ψηφιακής επανάστασης» ή της λεγόμενης «τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης».[1] Οι εφαρμογές της καλύπτουν αναγνώριση προσώπων, αυτόνομα ρομπότ, αυτόνομα αυτοκίνητα, βιομηχανικό αυτοματισμό, γεωργία ακρίβειας, κυβερνοασφάλεια, μη επανδρωμένα σκάφη υδάτων-αέρος (drones), «σχεδίαση φαρμάκων», «μ.μ.ε.» (social media), παίξιμο παιγνιδιών (σκάκι, βίντεο-παιγνίδια, κ.ά.). Σε επίπεδο επιχειρήσεων, η ΤΝ εφαρμόζεται στη διοίκηση για μέτρηση αποδόσεων, ανάλυση χρηματοοικονομικών ροών, προώθησης πωλήσεων (marketing), τραπεζικές συναλλαγές, διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics), εκπαίδευση, ιατρική διάγνωση, επιστημονικές έρευνες, κ.ά. Κατά τις εφαρμογές της ΤΝ προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα, από κοινωνική, πολιτική και ηθική άποψη. Ειδικότερα κατά πόσο ένα σύστημα ΤΝ που ελέγχεται από εκείνους που κατέχουν οικονομική δύναμη ή ασκούν πολιτική εξουσία, μπορεί να συνοδεύεται από «ασφαλιστικές δικλείδες» για αποφυγή καταχρηστικών πρακτικών! Αυτό αφορά ιδιαίτερα το πεδίο της απασχόλησης, των συνθηκών εργασίας, των αμοιβών και εν γένει των εργασιακών δικαιωμάτων.

Αντιφατικές επιπτώσεις

Στον τομέα της απασχόλησης και των εργασιακών σχέσεων, οι εφαρμογές της ΤΝ έχουν αντιφατικές επιπτώσεις. Αντικαθιστούν ζωντανή εργασία και δημιουργούν αντικειμενικά τη δυνατότητα μείωσης του εργάσιμου χρόνου. Αυξάνουν την παραγωγικότητα της εργασίας και δημιουργούν αντικειμενικά δυνατότητα αύξησης των εργασιακών αμοιβών. Ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι, σε πιο πλαίσιο πολιτικής γίνεται η αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της και ποιος τελικά επωφελείται! Αν η αξιοποίηση γίνεται με όρους αγοράς και κυριαρχίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, τότε τα εν δυνάμει πλεονεκτήματα, αντί για φάρμακο καταλήγουν μάλλον σε … «φαρμάκι» για το μεγαλύτερο μέρος των εργαζόμενων και γενικότερα της κοινωνίας. Η «ψηφιοποίηση» με την ΤΝ και ρομποτική, σε συνθήκες κυριαρχίας των δογμάτων της νεοφιλελεύθερης αγοράς, θέτουν υπό διωγμό τη ζωντανή εργασία, με αποτέλεσμα την εργασιακή αβεβαιότητα, αύξηση ανεργίας, απώλεια φορολογικών εσόδων, ασφαλιστικών εισφορών και αύξηση εισοδηματικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι σύμφωνα με δήλωση του επικεφαλής της ΤΝ στην εταιρία Microsoft στα επόμενα δύο χρόνια, θα χαθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας,[2] ενώ η πολυεθνική ηλεκτρονικού εμπορίου «Amazon», προχώρησε το 2025 σε 14.000 απολύσεις και σχεδιάζει άλλες 16.000 απολύσεις στο εγγύς μέλλον, λόγω εκτεταμένης χρήσης μοντέλων ΤΝ. Παρ’ ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες δημιουργούν και νέες θέσεις εργασίας, συνολικά η κυρίαρχη τάση είναι η μείωση τους …εκτός αν έχουμε μείωση χρόνου εργασίας (πχ. 6ωρο αντί 8ωρο)!

Μισθολογικές αμοιβές και νέο καθεστώς συλλογικών συμβάσεων*

Του Γιάννη Τόλιου

Βασική πηγή κερδοφορίας και πλουτισμού της Οικονομικής Ολιγαρχίας και γενικότερα της αστικής τάξης, είναι κυρίως οι κυβερνητικές αποφάσεις Εισοδηματικής Πολιτικής μισθών, συντάξεων και κοινωνικών δαπανών, οι κερδοσκοπικές χρηματιστηριακές και άλλες δραστηριότητες, καθώς και τα συστήματα οργάνωσης της εργασίας και οι αντιστάσεις του συνδικαλιστικού κινήματος. Στην δεκαετία της κρίσης και των Μνημονίων (τα οποία σημειωτέον τα ψήφισε όλα η ΝΔ), έγινε κυριολεκτικά η …«σφαγή των αμνών»! Τα εισοδήματα των μισθωτών, συνταξιούχων και λαϊκών στρωμάτων, υπέστησαν συντριβή. Ωστόσο και μετά την τυπική λήξη του Γ’ Μνημονίου (2018) και την ανάληψη διακυβέρνησης της χώρας από τη ΝΔ (2019) εφαρμόστηκε ουσιαστικά ίδια σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, ενώ το 2009 ο μέσος ετήσιος μισθός σε όρους αγοραστικής δύναμης (22.107 €) αντιστοιχούσε στο 91,8% του μέσου ευρωπαϊκού (24.087 €), το 2019 η αναλογία αυτή μειώθηκε στο 61,2% (18.204 € στην Ελλάδα έναντι 29.738 € στην ΕΕ) και το 2024 ακόμα χαμηλότερα στο 59,1% (21.486 € στην Ελλάδα έναντι 36.382 στην ΕΕ).[1] Αλλά και το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Έκθεσης Εργάνη,[2] η κατάσταση δεν αλλάζει αφού το 28,27 των εργαζόμενων είχε μικτές αποδοχές κάτω και γύρω από τα 880 ευρώ που είναι ο κατώτατος μισθός, ενώ το 8,23% έχουν μεικτό μισθό από 901-1000 € και το 24,29% είχε μεικτό μισθό από 1001-1200 €. Δηλ. κοντά στο 1,5 εκατομμύρια εργαζόμενοι (60,79%) είχαν μεικτό μισθό ως 1.200 €, από τους οποίους πρέπει να αφαιρεθούν οι ασφαλιστικές εισφορές ΕΦΚΑ (περίπου 15%) και ο αναλογούν φόρος (γύρω στο ίδιο ποσοστό), ώστε να προκύψει ο καθαρός μισθός!!

Τεχνητή Νοημοσύνη και θέσεις εργασίας

Του Γιάννη Τόλιου*

Τελευταία όλο και συχνότερα γράφεται για «λογισμικά» Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) που γίνονται εξυπνότερα. Μιλάμε για το ChtGTP (Generative Pre-trained Transformer ή Παραγωγικός Προ-εκπαιδευμένος Μετασχηματιστής), μια πλατφόρμα γλωσσικής επικοινωνίας, που μπορεί να κάνει ποικίλες εργασίες, με χρήση φυσικής γλώσσας. Δηλαδή να απαντάει σε ερωτήσεις, να κάνει αυτόματα μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες, περιλήψεις κειμένων, να κατανοεί και να παράγει κείμενα, να μετατρέπει κείμενα σε ομιλία, να γράφει στοίχους τραγουδιών, να συνθέτει μουσική, κά. Το προφανές ερώτημα που προβάλλει, ποιος ο αντίκτυπος στις θέσεις εργασίας και γενικότερα στην οικονομία και στην κοινωνία.

Οι αντιφατικές όψεις της «Τεχνητής Νοημοσύνης»

Η «Τεχνητή Νοημοσύνη» (Artificial Intelligence-ΑΙ), είναι από τις σημαντικότερες εφαρμογές της «ψηφιοποίησης». Ένα σύστημα ΤΝ μπορεί: 1) να εκτελεί γνωστικές λειτουργίες, 2) να κατανοεί το περιβάλλον σε πραγματικό χρόνο, μέσω αισθητήρων, σημάτων και ροής δεδομένων, 3) να προσαρμόζεται ώστε να γίνεται πιο αποτελεσματικό με «μηχανική μάθηση» και κυρίως με «βαθιά μάθηση», κά. Οι εφαρμογές της καλύπτουν ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων (αυτόνομη κίνηση οχημάτων, αυτόνομα ρομπότ, βιομηχανικό αυτοματισμό, ανάλυση χρηματοοικονομικών ροών, διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας, προώθηση πωλήσεων, γεωργία ακρίβειας, μη επανδρωμένα σκάφη υδάτων και αέρος (drones), κά.

Ωστόσο οι εφαρμογές της έχουν αντιφατικό χαρακτήρα. Ειδικότερα οι εφαρμογές ChtGTP, οδηγούν «στην κοινωνία των μη απαραίτητων ανθρώπων».! Σύμφωνα με έρευνα της Goldman Sachs (αρχές 2023), το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί 7% σε περίοδο 10 ετών, ενώ από την άλλη προβλέπεται αύξηση της «στρατιάς των ανέργων», δεδομένου ότι γίνονται επισφαλείς 300 εκατ. θέσεις εργασίας στις αναπτυγμένες οικονομίες. Υπολογίζεται ότι οι εφαρμογές ChtGTP, θα επηρεάσουν 2 στους 10 εργαζόμενους στο 50% του περιεχομένου της εργασία τους. 

Ο νέος Προϋπολογισμός 2023… «ήρθε ένας ‘φίλος’ απ’ τα παλιά»

Του Γιάννη Τόλιου*

Εισαγωγή

Ένας ακόμα Κρατικός Προϋπολογισμός κατατέθηκε στη Βουλή από την κυβέρνηση της ΝΔ. Είναι ο τέταρτος ….και ελπίζουμε ο τελευταίος, μιας ακραίας νεοφιλελεύθερη διαχείρισης, με οδυνηρές συνέπειες στα λαϊκά στρώματα, ιδιαίτερα στους μισθωτούς, συνταξιούχους και στη νέα γενιά. Από το 2019 που η ΝΔ ανάλαβε τη διακυβέρνηση, δεν έχει να παρουσιάσει ουσιαστικά τίποτα το θετικό, παρά μόνο μικρά και μεγάλα σκάνδαλα κακοδιαχείρισης και καταπάτησης θεμελιωδών εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Μπορεί να μην ευθύνεται για την «πανδημία», αλλά έχει τεράστιες ευθύνες για το θάνατο δεκάδων χιλιάδων πολιτών, πολλοί από τους οποίους θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, με την ουσιαστική στήριξη του ΕΣΥ, αν υπήρχε κοινωνική ευαισθησία και ανάλογη κοινωνική πολιτική, αντί πλεόνασμα κοινωνικής αναλγησίας.

1. Η κατάσταση της οικονομίας και των λαϊκών στρωμάτων

Ένα από τα σοβαρά προβλήματα που κυριαρχούν στην οικονομία είναι η εκτίναξη του πληθωρισμού και ειδικότερα της ακρίβειας σε βασικά είδη (πάνω από 10%) και ιδιαίτερα στο ηλεκτρικό ρεύμα και στα καύσιμα, που έχουν μειώσει δραστικά την αγοραστική δύναμη των λαϊκών στρωμάτων. Η μείωση στα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα ως 750 € φτάνει ως το 40% (έκθεση ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, Νοέμβρης ’22). Η «ενεργειακή ακρίβεια» σχετίζεται κατ’ αρχάς με την ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία των εταιριών ενέργειας (εντός και εκτός χώρας), ενώ οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία αποτελούν το τίμημα των ιμπεριαλιστικών τυχοδιωκτισμών ΗΠΑ-ΝΑΤΟ που πληρώνουν οι ευρωπαϊκοί λαοί, μαζί και ο ελληνικός. Ειδικότερα η πληθωριστική έκρηξη τα τελευταία χρόνια (2020-22) οφείλεται κατά 54% στα πολύ αυξημένα κέρδη των μεγάλων εταιριών (έκθεση ΟΗΕ UNCTAD). Άρα τα όποια μέτρα συγκράτησης του πρέπει να κατευθυνθούν κυρίως στις πολιτικές και πρακτικές τροφοδότησης του πληθωρισμού.

20 χρόνια στο «ευρώ». Εμπειρίες, συμπεράσματα, προοπτικές

Του Γιάννη Τόλιου 

Εισαγωγή

Πέρασαν ήδη είκοσι χρόνια από τη εφαρμογή του ‘ενιαίου νομίσματος’ (ευρώ) και το κοινό αίσθημα που υπάρχει διάχυτο είναι, ότι η εικοσαετία που προηγήθηκε της εισαγωγής του € (1980-2000), ήταν συγκριτικά καλύτερη από την εικοσαετία εφαρμογής του (2001-2021).! Ιδιαίτερα μετά τη βαθειά διεθνή κρίση του καπιταλιστικού συστήματος 2009, που αγκάλιασε λίγο-πολύ όλες τις χώρες μαζί και την Ελλάδα, φάνηκαν οι τεράστιες ανεπάρκειες του νομισματικού συστήματος «ευρώ», οι οποίες εντάθηκαν με την πανδημία, διαψεύδοντας πολλούς «μύθους» που είχαν καλλιεργηθεί ως τότε για το ρόλο του.!  Ειδικότερα, αντί της υποσχόμενης «οικονομικής σύγκλισης και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής» μεταξύ των χ-μ της ευρωζώνης, είχαμε μια αυξανόμενη απόκλιση ανάπτυξης των οικονομικών και ασύμμετρες επιπτώσεις της κρίσης στους εργαζόμενους και στα λαϊκά στρώματα, ιδιαίτερα των αδύναμων οικονομιών.

1.Ο αντιλαϊκός χαρακτήρας του «ενιαίου νομίσματος»

Η λειτουργία του ευρωνομίσματος, στα πλαίσια του νεοφιλελεύθερου μοντέλου που ακολουθεί η ευρωζώνη, έχει ως βασικούς πυλώνες το ‘Σύμφωνο Σταθερότητας’ και την ‘ΕΚΤ’, που συμπληρώθηκαν από το ‘Δημοσιονομικό Σύμφωνο’ και τον ‘Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας-ΕΜΣ’. Το αποτέλεσμα της πολιτικής των ‘πυλώνων’, ήταν η διεύρυνση των ανισότιμων σχέσεων μεταξύ ισχυρών & αδύναμων οικονομιών, καθώς και μεταξύ χωρών του κέντρου και περιφέρειας της ευρωζώνης. Ειδικότερα οι δείκτες-οδηγοί της ΟΝΕ (3% έλλειμμα, 60% δημόσιο χρέος στο ΑΕΠ και 2% πληθωρισμός), λειτούργησαν σαν ένα είδος ‘ιερατείου’ της ευρωζώνης, που εξέπεμπαν αντιλαϊκές πολιτικές λιτότητας, συνοδευόμενες και από μέτρα πολιτικού αυταρχισμού, με κορύφωση την ακύρωση του δημοψηφίσματος στην Ελλάδα το 2015.!

Βασικές «αιχμές» του Προϋπολογισμού 2021 και της «έκθεσης Πισσαρίδη»

Του Γιάννη Τόλιου

Εισαγωγή

Στην επέτειο των 200 χρόνων της “Επανάστασης του ’21”, θα ήλπιζε κανείς, «τιμής ένεκεν», ένα φιλολαϊκό προϋπολογισμό, για τον πρόσθετο λόγο των σκληρών δοκιμασιών που βιώνει ο ελληνικός λαός λόγω της πανδημίας του covid-19. Δυστυχώς ο νέος προϋπολογισμός 2021, είναι το ίδιο και πιο αντιλαϊκός από τους προηγούμενους «μνημονιακούς», παρ’ ότι προσωρινά έχουν ανασταλεί ως το 2021, οι υπερεθνικές δεσμεύσεις του «Συμφώνου Σταθερότητας» (ελλείμματα, κά) και «χαλάρωσης» της παροχής ρευστότητας από την ΕΚΤ προς όλες τις χώρες της ΕΕ, λόγω υγειονομικής κρίσης.

1.Οικονομικές εξελίξεις με φόντο την πανδημία

Οι πανδημία «covid-19», είχε στον ένα ή άλλο βαθμό, πολύπλευρες αρνητικές συνέπειες στις οικονομίες και κοινωνίες όλων των χωρών, ενώ ρίχνει βαριά τη σκιά της στο 2021. Στο πεδίο της οικονομίας, σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών (ΟΟΣΑ, ΔΝΤ), εκτιμάται ότι το 2020 θα κλείσει με αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ. Γύρω στο -5% για τις αναπτυγμένες χώρες και στο -3% για τις αναπτυσσόμενες, ενώ στο 2021 προβλέπεται μερική ανάκαμψη, μικρότερη από την πτώση που επήλθε το 2020. Ειδικότερα στις ΗΠΑ από -4,3%/2020 σε +3,1%/2021 και στην ΕΕ από -7,4%/2020 σε +4,1%/2021, ενώ στις αναδυόμενες οικονομίας από -3,3%/2020 σε +6%/2021, με εξαίρεση την Κίνα που θα έχει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και τα δύο χρόνια (+1,9%/2020 και +8,2%/2021).

Όσο για την Ελλάδα, η πτώση του ΑΕΠ το 2020 εκτιμάται -10,5%, ενώ το 2021 προβλέπεται + 4,8%. Συνολικά θα φθάσει 171,9 δις/2021, σε σχέση με 162,7 δις/2020 και 183,4 δις/2019. Πρόκειται για σοβαρή συρρίκνωση, που υπερβαίνει τα 20,7 εκατ. μεταξύ 2020 και 2019.! Ασφαλώς η εξέλιξη του ΑΕΠ, εκτός από μια γενική εικόνα, δεν μας λέει πολλά, ιδιαίτερα για τα προβλήματα που έχουν προκύψει στο πεδίο της υγείας, απασχόλησης, παιδείας, κατανομής εισοδήματος, φορολογίας, δημόσιου χρέους, κλπ, τα οποία απαιτούν πιο ειδικότερη θεώρηση.

4η «Βιομηχανική Επανάσταση»: Προεκτάσεις στη Μισθωτή Εργασία και στην Οικονομία

Του Γιάννη Τόλιου

«Τον καπιταλισμό να φοβάστε και όχι τα ρομπότ»

Στίβε Χόκινγκ

«Ο πραγματικός πλούτος της κοινωνίας είναι ο ελεύθερος χρόνος του ανθρώπου»

Καρλ Μaρξ

Εισαγωγή 

Οι τεχνολογικές ανακαλύψεις στην πορεία εξέλιξης της κοινωνίας, οδήγησαν σε μεγαλύτερες ή μικρότερες ανατροπές στις διαδικασίες παραγωγής και αργά ή γρήγορα επέφεραν αλλαγές στις σχέσεις παραγωγής. Στην περίοδο του καπιταλισμού οι αλλεπάλληλες τεχνολογικές (βιομηχανικές) επαναστάσεις, επέφεραν εκρηκτική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και παραγωγής πλούτου, η οποία όμως συνοδεύτηκε από αυξανόμενη ανισότητα στην κατανομή του εισοδήματος, κυρίως υπέρ των κυρίαρχων οικονομικά και πολιτικά ελίτ, εντείνοντας τις οικονομικές και κοινωνικές αντιθέσεις του συστήματος. Ωστόσο οι κοινωνίες για σειριά λόγους, δεν συνειδητοποιούν άμεσα την αναγκαιότητα αντιστοίχισης των οικονομικών σχέσεων στα νέα δεδομένα των τεχνολογικών αλλαγών και της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα τα προβλήματα και οι αντιθέσεις πολλές φορές να αποδίδονται είτε σε εξωγενείς αιτίες, είτε σε τεχνολογικές εξελίξεις (βιομηχανικές επαναστάσεις), αντί στις παρωχημένες ιστορικά καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής.

1. Τεχνολογικές επαναστάσεις και καπιταλισμός

Από την εποχή της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης, η οποία έχοντας ως βασική κινητήρια δύναμη τον ατμό και τον καταμερισμό εργασίας στη μεταποίηση, οδήγησε στη μεγάλη μηχανοποιημένη παραγωγή, επιφέροντας, όπως διεξοδικά αναλύει ο Μαρξ, την προλεταριοποίηση των μικρών εμπορευματο-παραγωγών και τη δημιουργίας ενός «εφεδρικού στρατού ανέργων», δένοντας τον εργάτη στο κεφάλαιο «πιο γερά απ’ ότι τα καρφιά του Ήφαιστου κάρφωσαν τον Προμηθέα στο βράχο» του Καυκάσου.1 Ο μισθωτός εργάτης από τα πλεονεκτήματα της μεγάλης μηχανοποιημένης παραγωγής, στην καλύτερη περίπτωση έπαιρνε την αξία της εργατικής του δύναμης. Δηλαδή τα μέσα συντήρησης του ίδιου και της οικογένειάς του, ενώ το υπερ-προϊόν (υπεραξία) από την αύξηση της παραγωγικότητας πήγαινε στους ιδιοκτήτες του κεφαλαίου.

«Επιμήκυνση», «πάγωμα» ή διαγραφή του Χρέους

Του Γιάννη Τόλιου

Η επιστροφή με άδεια χέρια του κ.Σαμαρά από το Βερολίνο, έχουν εντείνει τα αδιέξοδα της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Οι αόριστες υποσχέσεις της Α.Μέρκελ για ρύθμιση του χρέους (εφ’ όσον τηρηθούν οι δεσμεύσεις και εφ’ όσον προκύψει εκλογή προέδρου δημοκρατίας), μοιάζουν προσμονή ….«δευτέρας παρουσίας».! Από την άλλη ο ερχομός της τρόϊκας και η απαίτηση εφαρμογής των «δεσμεύσεων» (ασφαλιστικό, περικοπές δαπανών υγείας, απελευθέρωση απολύσεων, περιορισμό δικαιώματος απεργίας, πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας, κά), δεν αφήνουν περιθώριο «ανάσας» στον ελληνικό λαό από το βρόγχο της λιτότητας, ενώ εξαντλούν την ανοχή στην κυβερνητική πολιτική που ….«μετράει ημέρες».!

Το αβίωτο χρέος

Το δημόσιο χρέος έχει φθάσει 324 δις € και σε ποσοστό του ΑΕΠ 178%.!! Κανένας οικονομολόγος ούτε διεθνής οργανισμός θεωρεί ότι αυτό το χρέος είναι «βιώσιμο» (εξοφλήσιμο), με εξαίρεση τους κ.κ. Σαμαρά-Βενιζέλο που έφτασαν να ζητούν πιστοποιητικό βιωσιμότητας από τη Μέργκελ. Για να φανεί το βάθος του προβλήματος προσθέτουμε ότι το 2014 οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους ανέρχονται σε 31 δις (6 δις τόκοι και 25 δις χρεολύσια), ενώ το 2015 αρχίζουν βαθμιαία να υποχωρούν ως το 2022. Μετά παίρνουν και πάλι «κεφάλι» ως το 2032, με βάση πάντα τα σημερινά δεδομένα. Κατά συνέπεια κι αν ακόμα έχουμε δημοσιονομικά πλεόνασμα 1,5-2 δις το χρόνο και όλα πάνε για αποπληρωμή του, απαιτούνται σχεδόν δύο αιώνες για εξόφληση, με συνακόλουθα προγράμματα λιτότητας.! Να σημειώσουμε ότι το σενάριο της «τρόϊκας» για αύξηση ΑΕΠ κατά μέσο όρο 2,5% ως το 2020, το χρέος θα είναι ως σε ποσοστό του ΑΕΠ 122%-124%, δηλ. όσο περίπου του 2009 (120% ΑΕΠ) που τότε θεωρήθηκε μη βιώσιμο και προσφύγαμε στην τρόϊκα και τα Μνημόνιο.

Μία συζήτηση για τα μνημόνια που δεν θα δείτε στα κανάλια. (video)

Δείτε ολόκληρη την χθεσινή εκπομπή της ΕΡΤ, με θέμα "3 χρόνια μνημόνιο", με προσκεκλημένους Τόλιο, Καζάκη, Βατικιώτη και Τσαγκάρη. 

Μία εξαιρετική εκπομπή, στην οποία ακούγονται τόσες πολλές αλήθειες, για το πως φτάσαμε στην σημερινή κατάσταση.

Οικονομολόγοι, υπερασπιστές των μνημονίων αρνήθηκαν να παραστούν.
Υποθέτουμε, ότι φοβήθηκαν το ξεβράκωμα τους!
Δείτε τη εκπομπή, που ποτέ δεν θα προβαλλόταν από τα κανάλια και τα μέσα διαπλοκής!

 

Ευχαριστώ τον φίλο Σπύρο Μ.