Antonio Gramsci... ο εφιάλτης της Νατοϊκής αριστεράς!

Σχολιάζει ο Νίκος Κλειτσίκας

«Δεν θέλω να γίνω μάρτυρας ή ήρωας.
Νομίζω ότι είμαι απλώς ένας μέσος άνθρωπος, που έχει τις... βαθιές του πεποιθήσεις και που δεν τις ανταλλάσσει με τίποτα στον κόσμο.»

Στις 27 Απρίλη 1937, μετά από έντεκα χρόνια φυλάκισης και μετά από μόλις έξι ημέρες ελευθερίας, ο Αντόνιο Γκράμσι πεθαίνει.

Η Αριστερά δεν αρκεί να επικαλείται την αρετή,

οφείλει να είναι ενάρετη η ίδια•

δεν αρκεί να στηλιτεύει το κακό,

πρέπει η ίδια να το τιμωρεί παραδειγματικά...

 

Πριν 85 χρόνια έφυγε ο Antonio Gramsci, ο διανοητής που διαστρεβλώνει μέχρι σήμερα η υποταγμένη ιμπεριαλιστική "αριστερά"...

 

Ήταν 04:10 το πρωί 27 Απρίλη 1937, όταν ο Antonio Gramsci σταμάτησε να αναπνέει. Το τέταρτο από τα επτά παιδιά του Francesco Gramsci και της Giuseppina Marcias, ο Αντόνιο -Νίνο, όπως τον έλεγαν στην οικογένεια- γεννήθηκε στην Ales, στην επαρχία του Κάλιαρι της Σαρδηνίας, στις 22 Ιανουαρίου 1891.

«Πάντα τον φρόντιζα [...] προσπαθώντας να μπορέσει ν' αποκαταστήσει τεχνητά την αναπνοή του όταν φαινόταν πως ήθελε να σταματήσει. Αλλά μετά ήρθε μια τελευταία θορυβώδης ανάσα κι η σιωπή ήρθε χωρίς θεραπεία»... σημειώνει η Tatiana Schucht -κουνιάδα του Gramsci- στις 12 Μάη 1937, στην επιστολή της προς τον Piero Sraffa {παγκοσμίου φήμης Ιταλός οικονομολόγος, προσωπικός φίλος του Gramsci και του Keynes, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, όπου προσκλήθηκε για να μην συλληφθεί από τους φασίστες το Μάη του 1927 κι έμεινε εκεί για πάντα, λίγο πριν την έκδοση του φασιστικού "νόμου για την υπεράσπιση του κράτους"}.

Η Νέα Δεξιά της Λεπέν – Από τον φυλετισμό στον πολιτισμό

Του Κώστα Μελά

Η είσοδος της Μαρίν Λεπέν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών έφερε και πάλι στο προσκήνιο τη Νέα Δεξιά, την οποίας διανοούμενοι της, ή ακριβέστερα της νέας ριζοσπαστικής Ακροδεξιάς, επικαλούνταν τον Αντόνιο Γκράμσι. Οι θεωρητικές  κατηγορίες που χρησιμοποιεί ο Ιταλός μαρξιστής για να περιγράψει και ερμηνεύσει την πραγματικότητα, όμως, πόρρω απέχουν από τις αντίστοιχες που χρησιμοποιούν οι ακροδεξιοί. Αυτή η προσέγγιση, απλά δείχνει σε θεωρητικό επίπεδο, τις υπάρχουσες διαφορές μεταξύ των δύο σκέψεων.

Επιστημολογικά μιλώντας, θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η ενασχόληση με το πόσο η  κάθε άποψη αντιστοιχεί πλησιέστερα στη σημερινή πραγματικότητα της πλανητικής μαζικοδημοκρατίας. Δηλαδή, κατά πόσο κάθε θεωρητική άποψη εμπεριέχει μια αυξανόμενη θετική ευρετική στα περίπλοκα προβλήματα των σημερινών κοινωνιών. Όλα αυτά, όμως, είναι ζητήματα που δεν έχουν θέση στο παρόν άρθρο. Αφορούν στη θεωρία.

Εκείνο που θέλω να υπογραμμίσω είναι ότι στην πολιτική και όχι στη θεωρία, και ειδικά στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την πολιτική πρακτική, τα πράγματα αλλάζουν. Τις περισσότερες φορές, κλεμμένες απόψεις, με αρχικά ελάχιστη θεωρητική επεξεργασία και ελάχιστο θεωρητικό έρεισμα, είναι ικανές να τεθούν στην υπηρεσία πολιτικής στόχευσης. Και στην πορεία, ενδυόμενες θεωρητική στοιχειοθέτηση, να αποκτήσουν το απαραίτητο βάρος στη διαμάχη των ιδεών.

Πριν 83 χρόνια έφυγε ο Antonio Gramsci, που διαστρεβλώνει μέχρι σήμερα η υποταγμένη ιμπεριαλιστική "αριστερά"...

Του Νίκου Κλειτσίκα   

Η Αριστερά δεν αρκεί να επικαλείται την αρετή,

οφείλει να είναι ενάρετη η ίδια•

δεν αρκεί να στηλιτεύει το κακό,

πρέπει η ίδια να το τιμωρεί παραδειγματικά...

Ήταν 04:10 το πρωί 27 Απρίλη 1937, όταν ο Antonio Gramsci σταμάτησε να αναπνέει. Το τέταρτο από τα επτά παιδιά του Francesco Gramsci και της Giuseppina Marcias, ο Αντόνιο -Νίνο, όπως τον έλεγαν στην οικογένεια- γεννήθηκε στην Ales, στην επαρχία του Κάλιαρι της Σαρδηνίας, στις 22 Ιανουαρίου 1891.
«Πάντα τον φρόντιζα [...] προσπαθώντας να μπορέσει ν' αποκαταστήσει τεχνητά την αναπνοή του όταν φαινόταν πως ήθελε να σταματήσει. Αλλά μετά ήρθε μια τελευταία θορυβώδης ανάσα κι η σιωπή ήρθε χωρίς θεραπεία»... σημειώνει η Tatiana Schucht -κουνιάδα του Gramsci- στις 12 Μάη 1937, στην επιστολή της προς τον Piero Sraffa {παγκοσμίου φήμης Ιταλός οικονομολόγος, προσωπικός φίλος του Gramsci και του Keynes, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, όπου προσκλήθηκε για να μην συλληφθεί από τους φασίστες το Μάη του 1927 κι έμεινε εκεί για πάντα, λίγο πριν την έκδοση του φασιστικού "νόμου για την υπεράσπιση του κράτους"}.
Σ' αυτή την επιστολή της η Τατιάνα, ή οποία στάθηκε δίπλα στον Αντόνιο σ' όλη τη διάρκεια της φυλάκισής του, που ξεκίνησε στις 8 Νοέμβρη 1926, περιγράφει πως η αγωνία ξεκίνησε το βράδυ της 25 Απρίλη, λίγες ώρες αφότου ο κρατούμενος-φυλακισμένος στην κλινική της Ρώμης "Quisisana", πήρε την είδηση ότι "μετά τη στιγμή της υπό όρους κράτηση, όλα τα μέτρα ασφαλείας τέθηκαν σε αναστολή".

Λέων Τρότσκι... επαναστάτης ή αντεπαναστάτης;

Του Νίκου Κλειτσίκα

★ Πριν 79 χρόνια, στις 20 Αυγούστου 1940 στην πόλη του Μεξικού, στο καταφύγιο-βίλα του Λεφ Νταβίντοβιτς Μπρονστέιν, γνωστός ως Λέων Τρότσκι, Μπολσεβίκος επαναστάτης που μετά το θάνατο του Λένιν διαγράφηκε από Κομουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης λόγω των διαφωνιών του με τον Στάλιν και τις αντιθέσεις του με τον αποκαλούμενο "σταλινισμό" και "μαοϊσμό", ο Ραμόν Μερκαντέρ δίνει φονικό κτύπημα στο κεφάλι και την επομένη πεθαίνει ο βαριά τραυματισμένος Τρότσκι.
Το φονικό κτύπημα από τον Ραμόν Μερκαντέρ, Ισπανό κομουνιστή με αγώνες και φυλακίσεις εναντίον του ισπανικού φασισμού (Φρανκισμός), που θεωρεί τον Τρότσκι υπηρέτη των ιμπεριαλιστών, αντεπαναστάτη, προδότη κι εχθρό της σοσιαλιστικής ΕΣΣΔ.
Ο Τρότσκι με οργανώσεις που υποστήριζαν τις απόψεις του περί ερμηνείας του Μαρξισμού-Λενινισμού ιδρύουν το 1938 την 4η κομουνιστική Διεθνή που θα οδηγούσε στην παγκόσμια επανάσταση, θέτοντας στην ίδια πλευρά τον καπιταλισμό και την ΕΣΣΔ.

Σεξιστής κι ομόφοβος ήταν και ο... Antonio Gramsci

Του Νίκου Κλειτσίκα

«Πρέπει να επιμείνουμε στο γεγονός ότι στον σεξουαλικό τομέα

ο πλέον εξευτελιστικός παράγοντας και μεγάλης αποστροφής

είναι η ελευθεριακή και διαφωτιστική αντίληψη των τάξεων

που δεν συνδέονται στενά με την παραγωγική εργασία,

και από αυτές τις τάξεις μολύνεται [επηρεάζεται] η τάξη των εργαζομένων»

Antonio Gramsci, Τετράδια της φυλακής

Ήταν ίσως η Julka (Τζιούλια) Schucht -πανέμορφη Ρωσίδα συντρόφισσα του θεωρητικού της αριστεράς, του μεγάλου διανοητή Antonio Gramsci- η αιτία που δεν μπόρεσε ο μεγάλος Ιταλός επαναστάτης να διαφοροποιηθεί από τους κλασσικούς του Μαρξισμού στο ζήτημα της ομοφυλοφιλίας;
Στα Τετράδια της φυλακής ο Antonio Gramsci (Να ζεις σημαίνει να είσαι Αντάρτης...) εκφράζει την αποστροφή του, την εναντίωσή του στο "κοινωνικό ουδέτερο φύλο" (gender... χωρίς παραπομπή στο αρσενικό ή θηλυκό φύλο), που μάλιστα επισημαίνει πως "μολύνεται η τάξη των εργαζομένων".

Με "επιστημονική" επιμέλεια αποσιωπούν και κρύβουν οι σημερινοί θιασώτες των "Radical chic", της κοσμοπολίτικης ανανεωτικής "αριστεράς" αυτή τη σαφή θέση και στάση του Gramsci (δήθεν ιδεολογική τους πυξίδα). Αυτή η "αριστερά" που εναγωνίως και δολίως, επιχειρεί να τεκμηριώσει το ατομικό δικαίωμα της ομοφυλοφιλίας σε σοφιστείες, παραγνωρίζοντας πως ο Ένγκελς το περιγράφει με απόλυτη σαφήνεια στο έργο του Η καταγωγή της οικογένειας, της ιδιοκτησίας και του κράτους. Μη βρίσκοντας φυσικά γραφτά των κλασσικών υπέρ της ομοφυλοφιλίας ανατρέχουν, σκοπίμως δηλαδή δολίως, σε τεχνάσματα:  (Η ομοφυλοφιλία, ο Ένγκελς και οι «αριστεριστές»…)

Σχετικά με την «κατασκευή» του Αλέξιου Τσίπρα

Του Αχιλλέα Ομήρου 

       

       ΑΥΤΟ ΤΟ «ΠΑΙΔΙ» ΘΑ ΜΑΣ ΤΡΕΛΑΝΕΙ. Ξαφνικά στην ζωή του έπρεπε να μάθει ιστορία, φιλοσοφία, τέλος πάντων όλα όσα είναι απαραίτητα σε έναν πολιτικό της «αριστεράς» και βέβαια πρωθυπουργό. Του ήταν απαραίτητο ένα «λούστρο» που να δείχνει ότι έχει ιδέες  - αν όχι και γνώσεις – ότι τέλος πάντων διαθέτει ένα πολιτισμικό κεφάλαιο, όπως έλεγε  και ο Μπουρντιέ, ότι είναι άνθρωπος και της «κουλτούρας». Βρήκε πρόθυμους να τον «εκπαιδεύσουν» στα μυστικά του μαρξισμού και του πολιτισμού. Που θεώρησαν ότι η καλύτερη τέτοιου τύπου «εκπαίδευση» είναι η επαφή με την σκέψη του Γκράμσι – κατά πως τον είχαν καταλάβει βέβαια οι ίδιοι: δεν ήταν άλλοι  από τον Λαοκράτη Βάσση και φυσικά τον Λουκά Αξελό των εκδόσεων ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, ο οποίος είχε εκδώσει σημαντικό μέρος από τα έργα του μεγάλου Ιταλού διανοητή και κομμουνιστή ηγέτη (με ελληνική ρίζα). 

Αντόνιο Γκράμσι [1891-1937]. Ένας μεγάλος στοχαστής του κομμουνιστικού κινήματος

Του Στέλιου Αγκούτογλου

Ο Αντόνιο Γκράμσι ήταν ο τέταρτος γιος από τα επτά αγόρια που είχε η φαμίλια του Φραντσέσκου και της Τζουζεπίνα Γκράμσι. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο δεύτερο μεγάλο νησί της Ιταλίας, τη Σαρδηνία, και ο πατέρας του, που ήταν ήδη σοσιαλιστής, δεν γνώρισε λίγες διώξεις από το ιταλικό κράτος.

Παρ’ όλες τις οικονομικές δυσκολίες για σπουδές, ο νεαρός Αντόνιο καταφέρνει να πάρει μια υποτροφία, γιατί ξεχωρίζει στο σχολείο του, όχι μόνο για τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει (παραμορφωμένη σπονδυλική στήλη, μόνιμες ζαλάδες και πονοκεφάλους κ.ά.) αλλά προπαντός για την έφεσή του στη μάθηση, στη γνώση νέων πραγμάτων και σε νέες αναζητήσεις -απαντήσεις στα μεγάλα προβλήματα του καιρού του. Ζητήματα που αφορούσαν την αγροτιά, μιας και ο Νότος της Ιταλίας ήταν και παρέμεινε ο λαχανόκηπος και το περιβόλι όλης της Ιταλίας, ζητήματα γλωσσολογίας, κουλτούρας (η Ιταλία έχει ασφαλώς την επίσημη γλώσσα του… Δάντη, αλλά έχει επίσης και άπειρες διαλέκτους, για τις οποίες πολλοί που τις μιλούν ισχυρίζονται ότι πρόκειται για άλλες γλώσσες και όχι διαλέκτους της ιταλικής, το ίδιο συμβαίνει και με την κουλτούρα, τα ήθη και τα έθιμα και αυτό δεν είναι και πολύ δύσκολο να το διακρίνεις).

Για το πολιτικό υποκείμενο της σύγχρονης Ελλάδας

Μπορεί να σωθεί η χώρα και ποιου έργο θα είναι η σωτηρία;

Του Ρούντι Ρινάλντι

Το ερώτημα που πλανάται

Υπάρχει κάποιος ή κάτι που να μπορεί να σταματήσει την καταστροφική τροχιά στην οποία έχει μπει ο τόπος; Ποιο μπορεί να είναι το υποκείμενο μιας πορείας που να ακυρώσει την εθνική και κοινωνική αλλοτρίωση; Τα καίρια αυτά ερωτήματα μπορούν να συνοψιστούν σε ένα: Μπορεί να σωθεί η χώρα και ποιου έργο θα είναι η σωτηρία;

Ο μεγαλοαστικός κόσμος στο σύνολό του, ως οργανικό στοιχείο του καθεστώτος εθνικής και κοινωνικής αλλοτρίωσης, όχι μόνο δεν νοιάζεται για την πορεία του τόπου αλλά προσυπογράφει όσα σχεδιάζουν οι δανειστές. Αλλά και αντιμετωπίζει με κοσμοπολίτικο ραγιαδισμό την συρρίκνωση της κυριαρχίας της χώρας με την νατοϊκή κηδεμονία στο Αιγαίο και τον επεκτατισμό της Τουρκίας. Ο σκληρός πυρήνας του έχει ήδη μεταφέρει τις οικονομικές του δραστηριότητες προς Σαουδική μεριά ή στις ελβετικές τράπεζες και είναι έτοιμος για κάθε σύμπραξη που θα φέρει απλώς φράγκα στο ταμείο. Τίποτα άλλο…

Ο Γκράμσι και η επανάσταση

Του Ernst Wimmer

Όσο πιο βαθιά είναι η κρίση του καπιταλισμού, όσο πιο αμείλικτη και περίπλοκη είναι η ιδεολογική πάλη, τόσο πιο ισχυροί είναι οι πειρασμοί να βρεθούν «τρίτοι δρόμοι», παρακάμψεις και υπεκφυγές, τόσο πιο συχνά –εντελώς αξιόπιστα- γίνονται επίσης προσπάθειες με παραθέσεις εξαίρετων επαναστατών, κατά κάποιο τρόπο μάλιστα [παρουσιαζόμενοι] ως «μάρτυρες» ενάντια στην επαναστατική τους υπόθεση. Φυσικά, τις περισσότερες φορές με το να παραθέτει κανείς μερικές προτάσεις τους, να τις στρέφει ενάντια στο έργο τους και όλα τα άλλα που ενοχλούν, ανάλογα, τα αποκρύπτει ή τα διαστρεβλώνει.
Ήδη, κλασικό παράδειγμα για αυτό είναι ο θρύλος γύρω από τη Ρόζα Λούξεμπουργκ. Αμείλικτοι αντίπαλοι κάθε σοσιαλιστικής ανατροπής, οι οποίοι αναζητούν το συμφέρον τους στο φουστάνι πλισέ του κεφαλαίου και άλλοι που υπόσχονται σιγουριά, πασχίζουν, ακριβώς σήμερα, να παρουσιάσουν τη Ρόζα Λούξεμπουργκ σαν σκεπτικίστρια απέναντι στην εργατική εξουσία, παρ΄ όλο που πριν από 60 χρόνια δολοφονήθηκε ακριβώς επειδή χωρίς ταλαντεύσεις υποστήριζε στοχοπροσηλωμένα την εργατική εξουσία, τον αγώνα που οργάνωσε το αναγκαίο κόμμα για αυτή την εξουσία. Παρόμοια προσπάθεια γίνεται τώρα με διάφορα μέσα, ήδη εδώ και αρκετό καιρό, για τον Αντόνιο Γκράμσι, αν και με διαφορετικά κίνητρα. Με εκείνο τον Γκράμσι, η ζωή του οποίου καταστράφηκε εσκεμμένα στις φασιστικές φυλακές του Μουσολίνι, επειδή γνώριζαν και φοβόντουσαν ότι ήταν αλύγιστος ως επαναστάτης. («Αυτό τον εγκέφαλο πρέπει να τον εμποδίσουμε να σκέπτεται για 20 χρόνια», ανέφερε ο φασίστας εισαγγελέας χωρίς περιστροφές ενώπιον του δικαστηρίου, το οποίο καταδίκασε τον Γκράμσι σε 20 χρόνια φυλακή).

Αφιερωμένο στα καβαλημένα καλάμια της κυβερνητικής εξουσία...

"Όλα τα βελανίδια θέλουν να γίνουν βελανιδιές αλλά στην πραγματικότητα, το 99,99 % από αυτά χρησιμεύει ως γεύμα για τους χοίρους"!...

Αντόνιο Γκράμσι

 

Ανάρτηση από: http://sibilla-gr-sibilla.blogspot.gr

Παρελθόν και παρόν. Ευγενήs φιλοδοξία και ασήμαντες φιλοδοξίες.

Θα μπορούσε η πολιτική - δηλαδή, η ιστορία στη διαμόρφωσή της - να υπάρξει χωρίς φιλοδοξία! Η "φιλοδοξία" έχει αποκτήσει υποτιμητική χροιά και νόημα για δύο βασικούς λόγους: (1) διότι η (υψηλή) φιλοδοξία συγχέεται με τις ασήμαντες φιλοδοξίες. Και (2), διότι πολύ συχνά, η φιλοδοξία έχει οδηγήσει στην οππορτουνισμό και την προδοσία από εκείνες τις παλαιές αρχές και τους παλιούς κοινωνικούς σχηματισμούς που, κατά πρώτο λόγο, παρέχουν τις συνθήκες, οι οποίες επιτρέπουν στο φιλόδοξο άτομο να στραφεί σε πιο προσοδοφόρες και αμέσως κερδοφόρες δραστηριότητες. Τελικά, ο τελευταίος λόγος μπορεί να αναχθεί στον πρώτο: όλα έχουν να κάνουν με ασήμαντες φιλοδοξίες που είναι σε βιασύνη και θέλουν να αποφύγουν το γεγονός ότι πρέπει να ξεπεράσουν πάρα πολλές (ή μεγάλες) δυσκολίες [ή ότι χρειάζεται να διατρέξει πάρα πολλούς κινδύνους].

Του Αντόνιο Γκράμσι
Είναι ο χαρακτήρας του κάθε ηγέτη να είναι φιλόδοξος, δηλαδή, να προσβλέπει με όλες τις ενέργειές του να κερδίσει την κρατική εξουσία. Ένας μη φιλόδοξος ηγέτης δεν είναι ηγέτης και είναι ένα επικίνδυνο άτομο για οπαδούς του: είναι ανόητος και δειλός. Θυμηθείτε τη δήλωση του Αρτούρο Βέλλα1: "Το κόμμα μας δεν θα είναι ποτέ ένα κυβερνών κόμμα". Με άλλα λόγια, θα είναι πάντα ένα κόμμα της αντιπολίτευσης. Όμως τι σημαίνει να προτείνει κανείς να μείνει για πάντα στην αντιπολίτευση; Αυτό σημαίνει ότι θέτει τη βάση για τις χειρότερες καταστροφές: το να ανήκεις στην αντιπολίτευση μπορεί να είναι βολικό για τις αντιπολιτευόμενους, αλλά δεν είναι "βολικό" [ανάλογα βέβαια με τη φύση των δυνάμεων της αντιπολίτευσης] για τους αρχηγούς των κυβερνήσεων, οι οποίοι κάποια στιγμή θα πρέπει να εξετάσουν το θέμα της καταστροφής της αντιπολίτευσης και το σάρωμά της. Εκτός από το γεγονός ότι είναι απαραίτητη για τον αγώνα, η ευγενής φιλοδοξία δεν είναι ηθικά κατακριτέα. Ακριβώς το αντίθετο: όλα εξαρτώνται από το αν το «φιλόδοξο» πρόσωπο υψώνεται αφού προκαλέσει γύρω του την ερήμωση, ή αν η άνοδός του εξαρτάται (συνειδητά) από την άνοδο ενός ολόκληρου κοινωνικού στρώματος - αν το φιλόδοξο άτομο βλέπει πραγματικά τη δική του άνοδο ως μέρος της γενικής ανόδου.

Φρόνιμοι και αδιάφοροι…

Του Νίκου Μπογιόπουλου

Μιλάμε, γράφουμε, κριτικάρουμε, συμφωνούμε ή διαφωνούμε και σχεδόν πάντα στο επίκεντρο της κουβέντας μας είναι οι «από πάνω». Οι πολιτικές ελίτ που κυβερνούν. Οι ολιγάρχες που εξουσιάζουν. Οι γραφειοκράτες που διοικούν. Εκείνοι που «κινούν τα νήματα» και οι άλλοι που «αποφασίζουν».
   Ωραία. Αλλά εκτός από τους «από πάνω» υπάρχουν και οι «από κάτω». Οι πολλοί. Που για ό,τι γίνεται από τους «από πάνω» έχουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης. Με αυτούς τι γίνεται; Τί γίνεται ειδικά με εκείνους που αδιαφορούν «από άποψη» για ό,τι συμβαίνει γύρω τους; Που η δική τους αδιαφορία μεγαλώνει τα βάρη στην πλάτη των υπολοίπων;
   Ο λόγος στον Αντόνιο Γκράμσι:

Αδιάφοροι, άβουλοι και δειλοί αντάμα, προσμένουμε μονάχα ένα θαύμα…

Ιδιώτη στην αρχαία Ελλάδα αποκαλούσαν αυτόν που δεν συμμετείχε στα κοινά της πόλης, δεν έπαιρνε μέρος στις Συνελεύσεις ούτε αναλάμβανε αξιώματα όπως όφειλε κάθε Έλληνας πολίτης. Για τον αρχαίο Έλληνα, πρώτα ήσουν μέλος του κοινωνικού συνόλου και μετά άτομο. Μάλιστα, όποιον δεν συμμετείχε, του αφαιρούσαν τα πολιτικά δικαιώματα, ακολουθούσε κατάσχεση της περιουσίας και τέλος εξορία ή θάνατος ! Έτσι και η λέξη “ιδιώτης” απέκτησε την έννοια του ηλιθίου [idiot], γιατί φανέρωνε ανευθυνότητα με ρίζα την τεμπελιά.

Η έννοια της Ηγεμονίας στο έργο του Γκράμσι

Του Αντώνη Γαλανόπουλου

Ο Γκράμσι γεννήθηκε στις 22 Ιανουαρίου του 1891 και πέθανε από τις κακουχίες της φυλακής στις 27 Απριλίου του 1937. Ήταν Ιταλός πολιτικός, ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας, πολιτικός επιστήμονας, φιλόσοφος και συγγραφέας. Άφησε ένα πολύ μεγάλο θεωρητικό έργο που επηρέασε και επηρεάζει, ακόμα και στις μέρες μας, ολόκληρη τη μαρξιστική και ριζοσπαστική παράδοση.
Την έννοια της ηγεμονίας θα τη συναντήσουμε, με τη μια ή την άλλη μορ­φή, στους κλασικούς του μαρξισμού, στο ρωσικό σοσιαλδημοκρατικό κίνημα και ιδιαίτερα στον Πλεχάνοφ και τον Λένιν, αλλά και στη Λούξεμπουργκ, τον Λούκατς, τον Κάουτσκυ και τον Τρότσκι. Εντούτοις, ο όρος αυτός θα συγκροτηθεί ως έννοια της μαρξιανής πολιτικής επιστήμης από τον Γκράμσι (Φούσκας, 1998, σελ. 139). Περισσότερο από κάθε άλλο θεωρητικό της εποχής του, ο Γκράμσι διεύρυνε το έδαφος της πολιτικής ανασύνθεσης και ηγεμονίας, ενώ προσφέρει μια θεωρητικοποίηση του ηγεμονικού συνδέσμου που σαφώς υπερέβαινε τη λενινιστική κατηγορία της ταξικής συμμαχίας. (Laclau and Mouffe, 2001, 66) 

Στη σκέψη του ιταλού μαρξιστή, το περιεχόμενο της ηγεμονίας επιδέχεται πολλές τροποποιήσεις. Μέχρι και το 1926 η ηγεμονία αναπτύσσεται αποκλειστικά γύρω από το προλεταριάτο, νοείται δηλαδή ως «ηγεμονία του προλεταριάτου» και μόνο. Η ολοκληρωμένη του αντίληψη για την ηγεμονία αναπτύσσεται στα Τετράδια της Φυλακής. Ο ώριμος Γκράμσι, τη περίοδο 1930-1932 αντιλαμβάνεται την ηγεμονία με έναν ολιστικό τρόπο, δηλαδή, ως πλευρά ενός ιστορικού προτσές τόσο για το προλεταριάτο όσο και για την αστική τάξη, όπως επίσης και ως οργανικό στοιχείο της ταξικής συγκρότησης, αλλά και του ίδιου του κράτους. (Praxis, 2011). 

Αντόνιο Γκράμσι: Μισώ τους αδιάφορους

Του Αντόνιο Γκράμσι

«Μισώ τους αδιάφορους. Πιστεύω ότι το να ζεις σημαίνει να εντάσσεσαι κάπου. Όποιος ζει πραγματικά δεν μπορεί να μην είναι πολίτης και ενταγμένος. Η αδιαφορία είναι αβουλία, είναι παρασιτισμός, είναι δειλία, δεν είναι ζωή. Γι’ αυτό μισώ τους αδιάφορους.

Η αδιαφορία είναι το νεκρό βάρος της ιστορίας. Η αδιαφορία δρα δυνατά πάνω στην ιστορία. Δρα παθητικά, αλλά δρα. Είναι η μοιρολατρία. Είναι αυτό που δεν μπορείς να υπολογίσεις. Είναι αυτό που διαταράσσει τα προγράμματα, που ανατρέπει τα  σχέδια που έχουν κατασκευαστεί με τον καλύτερο τρόπο. Είναι η κτηνώδης ύλη που πνίγει την ευφυΐα. Αυτό που συμβαίνει, το κακό που πέφτει πάνω σε όλους, συμβαίνει γιατί η μάζα των ανθρώπων απαρνείται τη βούλησή της, αφήνει να εκδίδονται νόμοι που μόνο η εξέγερση θα μπορέσει να καταργήσει, αφήνει να ανέβουν στην εξουσία άνθρωποι που μόνο μια ανταρσία θα μπορέσει να ανατρέψει. Μέσα στη σκόπιμη απουσία και στην αδιαφορία λίγα χέρια, που δεν επιτηρούνται από κανέναν έλεγχο, υφαίνουν τον ιστό της συλλογικής ζωής, και η μάζα είναι σε άγνοια, γιατί δεν ανησυχεί. Φαίνεται λοιπόν σαν η μοίρα να συμπαρασύρει τους πάντες και τα πάντα, φαίνεται σαν η ιστορία να μην είναι τίποτε άλλο από ένα τεράστιο φυσικό φαινόμενο, μια έκρηξη ηφαιστείου, ένας σεισμός όπου όλοι είναι θύματα, αυτοί που τον θέλησαν κι αυτοί που δεν τον θέλησαν, αυτοί που γνώριζαν κι αυτοί που δεν γνώριζαν, αυτοί που ήταν δραστήριοι κι αυτοί που αδιαφορούσαν. Κάποιοι κλαψουρίζουν αξιοθρήνητα, άλλοι βλαστημάνε χυδαία, αλλά κανείς ή λίγοι αναρωτιούνται: αν είχα κάνει κι εγώ το χρέος μου, αν είχα προσπαθήσει να επιβάλλω τη βούλησή μου, θα συνέβαινε αυτό που συνέβη;

Ανάγκη της ηθικής νομιμοποίησης

Η ΚΑΤΑ ΑΝΤΟΝΙΟ ΓΚΡΑΜΣΙ

ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ

Θεοί μέν γάρ μελλόντων, ἄνθρωποι

δέ γιγνομένων, σοφοί δέ προσιόντων

αἰσθάνονται.

Φίλοστρατος

Του Λουκά Αξελού

Η νίκη των υπό την ευρεία έννοια αντιμνημονιακών δυνάμεων στις 6 Μαΐου 2012, σφραγισμένη από την σαφή άνοδο της μαχόμενης Αριστεράς, διαμόρφωσε ένα νέο θετικό πλαίσιο στον «καθόλου συσχετισμό δυνάμεων», ανακόπτοντας, όχι όμως ανατρέποντας, το καθεστώς της «διαχρονικής ήττας» που έχουν υποστεί σε όλη την σφαίρα του δημόσιου και ιδιωτικού βίου οι λαϊκές δυνάμεις και κατ’ επέκτασιν και η κοινωνική Αριστερά.

Αντιμετωπίζοντας ρεαλιστικά το ενδεχόμενο οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς να βρεθούν στην κυβέρνηση, η έγνοια μου επικεντρώθηκε στο κατά πόσον η υπαρκτή σημερινή Αριστερά μπορεί να αναδειχθεί όχι απλώς σε πρώτη, αλλά σε ηγεμονική/ηγεμονεύουσα δύναμη.