Πέντε μαθήματα από τη Χιλή

Στιγμιότυπο από νεανική περφόρμανς κατά τη διάρκεια της πορείας το πρωί της 12ης Νοεμβρίου 2019 στο Σαντιάγο, φωτογραφία Μαριανέλλα Κλώκα.

Σαντιάγο, Χιλή - MarianellaKloka  

Τι μπορεί να μάθει η Ελλάδα και ο υπόλοιπος κόσμος από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και τη σκληρή αντιμετώπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εφαρμόστηκαν στη Χιλή;

Πρώτον ότι ένας λαός που δεν αντιδρά άμεσα, δεν σημαίνει ότι κοιμάται. Τριάντα ολόκληρα χρόνια η Χιλή γίνεται «εργαστήριο εφαρμογής νεοφιλελεύθερων πολιτικών» και παράλληλα καμία κυβέρνηση δεν τολμά να αλλάξει το Σύνταγμα που υπάρχει από την εποχή του Πινοσέτ, ο οποίος και ξεκίνησε να εφαρμόζει τις εντολές της ομάδας του Σικάγο. Γιατί; πολύ απλά γιατί μέρος των κατοχυρωμένων από το Σύνταγμα νόμων επιτρέπουν την εφαρμογή τους. Ο κόσμος βγήκε στους δρόμους όταν έπεσε η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Φώναζε: «δεν είμαστε αγανακτισμένοι για τα 30 πέσος που αυξήσατε για τέταρτη φορά μέσα σε ένα έτος το εισιτήριο του μετρό. Είμαστε αγανακτισμένοι για τα 30 χρόνια που υπομένουμε τις πολιτικές σας.» Τώρα τραγουδά ρυθμικά σε κάθε πορεία: «Η Χιλή ξύπνησε, ξύπνησε, ξύπνησε!»

Όταν το ποδόσφαιρο διασύρθηκε: Το πιο «σικέ» ματς στην ιστορία της μπάλας

Ένας δικτάτορας, ένα γήπεδο - εκατόμβη και μία αντίπαλος που δεν εμφανίστηκε ποτέ

Του Δημήτρη Καναβαράκη

Η γηπεδούχος ομάδα μπαίνει στον αγωνιστικό χώρο. Χαιρετάει τους φιλάθλους, που έχουν πάρει θέση για να πανηγυρίσουν την πρόκριση στα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Όσο «πόρνη» και να είναι η μπάλα, σε εκείνο το ποδοσφαιρικό ματς δεν υπήρχε η παραμικρή πιθανότητα να κάνει τα τερτίπια της.

Οι αντίπαλοι δεν βγήκαν ποτέ από τη φυσούνα. Για την ακρίβεια δεν ταξίδεψαν καν για να διεκδικήσουν το τελευταίο από τα 16 εισιτήρια για το Μουντιάλ του ’74. Κι όμως, το θέατρο του παραλόγου επιτάσσει σέντρα: 11 εναντίον κανενός. Ο Αυστριακός διαιτητής σφυρίζει την έναρξη. Οι παίκτες της Χιλής αλλάζουν πασούλες και κατευθύνονται προς την άδεια, «αντίπαλη», εστία.

Σκοράρουν μάλιστα στο κενό τέρμα! Ο ρέφερι έχει βγάλει το ευκολότερο μεροκάματο στη ζωή του. Ύστερα από 30 δευτερόλεπτα ο αγώνας – ρεβάνς της Χιλής με τη Σοβιετική Ένωση για μια θέση στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Γερμανίας ολοκληρώνεται. Στην ποδοσφαιρική ιστορία έχει μόλις καταχωρηθεί η μεγαλύτερη παρωδία που διαδραματίστηκε ποτέ εντός των τεσσάρων γραμμών ενός γηπέδου.

Μια κυβέρνηση της αριστεράς στη Χιλή (1970-1973) (video)

40 χρόνια μετά το πραξικόπημα του Πινοτσέτ

Του Κρίτωνα Ηλιόπουλου

Αμέσως μετά το πραξικόπημα του Πινοτσέτ στις 11 Σεπτέμβρη 1973 υπήρξε μια συσπείρωση της χιλιάνικης και της παγκόσμιας αριστεράς κατά της φρίκης της δικτατορίας. Όμως πρωτύτερα, στα τρία χρόνια της κυβέρνησης Λαϊκής Ενότητας, 1970-73, υπήρχαν πολλές διαφωνίες μέσα στο αριστερό στρατόπεδο της μεγάλης «μάχης της Χιλής». Επιπλέον, για πολλά χρόνια, η ευθύνη για την ήττα αποδιδόταν από αρκετούς σε εκείνες τις διαφωνίες ή στα λάθη τακτικής και στρατηγικής της Λαϊκής Ενότητας (Λ.Ε). Εάν ρίξουμε μια πιο ψύχραιμη ματιά, σήμερα 40 χρόνια μετά το βομβαρδισμό του προεδρικού μεγάρου της Χιλής, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι δεν ήταν οι εσωτερικές αδυναμίες που έφταιξαν για την ήττα αλλά μάλλον η «υπεροπλία» και η μεγαλύτερη ισχύς του αντίπαλου. Επίσης από την απόσταση του χρόνου θα διαπιστώσουμε ότι οι επιτυχίες της αριστερής κυβέρνησης ήταν εντυπωσιακές και πολύ περισσότερες από τις αποτυχίες. Η κριτική για τις ευθύνες της ήττας βασίζεται ακριβώς σ’ αυτές τις επιτυχίες. Εφόσον επί τρία «ατέλειωτα» χρόνια απίστευτων καθημερινών αλλαγών και συγκρούσεων στην κοινωνία της Χιλής, το κίνημα της Λαϊκής Ενότητας κατάφερε αυτά που κατάφερε χωρίς να ανατραπεί, θα μπορούσε να είχε νικήσει. Μερικοί υποστήριξαν ότι δεν θα μπορούσε. Άλλοι επικέντρωσαν στη δύναμη που έχουν οι κάννες και ότι ήταν ζήτημα όπλων. Ωστόσο στην κοντινή Αργεντινή ηττήθηκε λίγο αργότερα και αυτή η άποψη. Στις κουτσομπολίστικες στήλες μπορεί να διαβάσουμε για τη διαμάχη περί του αν αυτοκτόνησε ή σκοτώθηκε ο Αλιέντε, για το αν έπινε ή δεν έπινε ουίσκι και άλλες θεωρίες που έχουν στόχο να μειώσουν την αξία της κυβέρνησης Λαϊκής Ενότητας και της προσωπικότητας του προέδρου της. Δεν έχει νόημα να κάνουμε μαντείες και «μετά Χριστόν» προφητείες, η συζήτηση αυτή κράτησε πολλά χρόνια και αποδείχτηκε άγονη.