Εισαγωγή
Στη σημερινή εισήγησή μου αποφάσισα να ασχοληθώ με ένα επίκαιρο θέμα, την πρόσφατη απόφαση της ΕΕ[1] να εφαρμόσει ένα πρωτοφανές οικονομικό μέτρο. Πρόκειται για την εφαρμογή αρνητικών επιτοκίων, στις καταθέσεις των τραπεζών, που είναι καταρχήν ακατανόητο μέτρο για τους οικονομολόγους[2]. Συγκεκριμένα, οι ευρωπαίοι πολίτες, που θα εναποθέτουν την αποταμίευσή τους στις εμπορικές τράπεζες της Ευρώπης, όχι μόνο δεν θα ανταμείβονται με επιτόκιο, που θα έχει θετικό πρόσημο, όπως αυτό αποτελούσε τον κανόνα ως σήμερα, αλλά επιπλέον θα πρέπει οι ίδιοι οι καταθέτες να καταβάλλουν επιτόκιο με αρνητικό πρόσημο, στις τράπεζες, για τη φύλαξη των χρημάτων τους. Αυτό το απίστευτο μέτρο, καταργεί την πεμπτουσία της αποταμίευσης και επιφέρει αναστάτωση και χωρίς προηγούμενο αναθεώρηση ολόκληρης της νομισματικής θεωρίας και πολιτικής, αλλά και του περιεχομένου των βασικών εννοιών και αρχών της οικονομικής επιστήμης. Είναι μέτρο απελπισίας, και αυτοσχεδιασμού, που απομακρύνεται από τις βασικές αρχές της οικονομίας και που προσπαθεί να ξεπεράσει την αποτυχία των χαμηλών και πολύ χαμηλών επιτοκίων να αποδώσουν το ζητούμενο, δηλαδή την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το παράδοξο εξάλλου αυτό μέτρο βρίσκεται στην προέκταση της γνωστής δήλωσης του Mario Draghi, προέδρου της ΕΚΤ, τον Ιανουάριο του 2016, ότι "δεν υπάρχουν όρια" σε αυτά που θα πράξει, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους, που έθεσε για τη θητεία του. Η ΕΚΤ είναι η πρώτη τράπεζα που εφάρμοσε αυτό το μέτρο, ήδη εδώ και ένα χρόνο. Είναι, επομένως, αναγκαίο να διερευνηθεί η σημασία, τα αίτια και οι συνέπειες αυτού του ευρωπαϊκού παραλογισμού, που θα επιχειρηθεί στο Μέρος Ι της εισήγησής μου, καθώς και του κατά πόσο θα επιτύχει η ΕΕ εισάγοντας αυτόν τον νεολογισμό στα κράτη-μέλη της, που θα αποτελέσει το Μέρος ΙΙ.
