Γιατί εκπαιδευόμαστε στην αμάθεια;

Του Γιώργου Τασιόπουλου 

Είναι αρκετά τα 3' του video για να κατανοήσουμε τις αιτίες αναποτελεσματικότητας του ονομαζόμενου "Νέου Σχολείου". 

Δεν είναι άλλωστε μόνο ελληνικό το φαινόμενο, ο Ζαν Κλοντ Μισεά είχε γράψει για την "Εκπαίδευση της Αμάθειας".

Στο βίντεο ο ομιλητής εξηγεί γιατί η παγκόσμια, άρχουσα υπερεθνική τάξη δεν επιθυμεί το σχολείο να επιτελέσει το σκοπό του.

Όταν η μεταφεουδαρχία των ολίγων θέλει να διευρύνει την ανισότητα υπέρ της σε βάρος των πολλών - φτωχών.

Όταν για να καταστεί απόρθητη η ισχύς τους είναι απαραίτητη η κατασκευή των υπηκόων της αγέλης, απαραίτητη προϋποθεση είναι ο αφοπλισμός των αδικημένων από κάθε πνευματική, κριτική ικανότητα.

Το ονομαζόμενο Νέο Σχολείο επιτελεί άριστα τον ρόλο του, αποστερεί τον μαθητή από την αληθινή γνώση και τον μεταμορφώνει σε άβουλη μαριονέτα, ακίνδυνο καταναλωτή στον φανταστικό, εικονικό νέο κόσμο που το ψηφιακό σχολείο κατασκευάζει.

Ως Κάλχας, μάντης κακών, προειδοποιούσε δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν ο Κώστας Τσιρόπουλος στο περιοδικό "Ευθύνη" (2002/362):

Κ. Γκιλλουί: Η επιστροφή των «καθημερινών ανθρώπων»

Συνέντευξη του Κριστόφ Γκιλλουί* στην επιθεώρηση LeNef, δημοσιεύτηκε στο νΛΕ τ. 23

Η παρακάτω συνέντευξη του Christophe Guilluy, επ’ αφορμής του νέου του βιβλίου Η εποχή των καθημερινών ανθρώπων, δημοσιεύτηκε στον διαδικτυακό ιστότοπο thepostil (www.thepostil.com/the-rise-of-ordinary-people) στις 1 Φεβρουαρίου 2021. Πρώτη δημοσίευση στην επιθεώρηση LeNef -(lanef.net/2020/12/31/le-retour-des-gens-ordinaires – 31 Δεκεμβρίου 2020).

LeNef: Τι είναι αυτό που φέρνει τους «καθημερινούς ανθρώπους» πίσω στο προσκήνιο;

Κριστόφ Γκιλλουί: Δουλεύω πάνω στο ζήτημα των «ρωγμών» εντός της γαλλικής κοινωνίας εδώ και 20 χρόνια και αυτό που με εξέπληξε ήταν η εμφάνιση ενός νέου φαινομένου, ιδιαίτερα δε με το κύμα του λαϊκισμού στη Δύση. Αυτό αποτελεί έργο άσημων ανθρώπων, οι οποίοι δεν εκπροσωπούν ένα τμήμα της κοινωνίας – αλλά αντιθέτως αποτελούν την πλειονότητα του πληθυσμού, ως εκ τούτου και η ιδέα περί «καθημερινών ανθρώπων».

Μια κοινωνική ανασύνθεση και ανασχηματισμός «από τα κάτω» λαμβάνει χώρα. Στη Γαλλία το παράδειγμα των «Κίτρινων Γιλέκων» είναι αξιοσημείωτο. Δεν έχουμε να κάνουμε με μια συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων, αλλά με ολόκληρο τον πληθυσμό, αυτόν που κερδίζει λιγότερα από 2000 ευρώ τον μήνα. Αυτοί είναι εργάτες, αγρότες, ελεύθεροι επαγγελματίες, ιδιωτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι, νέοι, γέροι, άνδρες και γυναίκες. Με λίγα λόγια, το εντελώς αντίθετο της αποσύνθεσης του κοινωνικού ιστού για την οποία συνεχώς μας μιλάνε και η οποία απορρέει από ένα τεχνοκρατικό ή ακόμη και «διαφημιστικό» όραμα.

Αυτοί οι «καθημερινοί άνθρωποι» είναι «αόρατοι» από τη δεκαετία του 1980, εξοστρακισμένοι, και παρόλα αυτά, ανασυγκροτήθηκαν σε ένα παντοδύναμο και συμπαγές κίνημα, το οποίο προσπερνάει τη σφαίρα της πολιτικής και επεκτείνεται στην κουλτούρα· για παράδειγμα, στο πεδίο της λογοτεχνίας έχουμε το μυθιστόρημα Και τα παιδιά τους μετά από αυτούς του Νικολά Ματιέ, που κέρδισε το βραβείο Γκονκούρ.

Αυτό εννοώ όταν κάνω λόγο για ενδυνάμωση αυτών των πληθυσμών. Είμαστε μάρτυρες ενός συγκεκριμένου κινήματος ανασυγκρότησης από τα κάτω των ανθρώπων που ήταν προηγουμένως «αόρατοι» και που τώρα έχουν καταστεί απαραίτητοι. Και αυτό μπορεί να παρατηρηθεί παντού, στη Γαλλία αλλά και στη Μεγάλη Βρετανία (με το Brexit), στις Η.Π.Α. (με την περίπτωση Τραμπ) κ.λπ.

Ζαν Κλώντ Μισεά: Τζόρτζ Όργουελ- ένας συντηρητικός αναρχικός-Σχετικά με το 1984 : η αριστερά, ο αριστερισμός, ο Μάης του 68 ως δύναμη προώθησης του πιο χυδαίου καπιταλισμού

Του Σπύρου Κουτρούλη

Ο Ζ.Κ.Μισεά μας αποδεικνύει τους λόγους που η διάκριση ανάμεσα σε αριστερά δεξιά δεν είναι σε θέση να ερμηνεύσει την σημερινή πραγματικότητα.Με αφετηρία την λογοτεχνική απόδοση του ολοκληρωτισμού στο έργο του Τ.Όργουελ προσεγγίζει όχι μόνο το «1984» αλλά και την πολιτική του πορεία και τις εξαιρετικές διδακτικές εμπειρίες που έλαβε στον Ισπανικό εμφύλιο.Συμπληρωματικά ο Μισεά χρησιμοποιεί το έργο του Κ.Λας και του Ντάνιελ Μπέλ ώστε να προσεγγίσει την σύγχρονη μαζική δημοκρατία.

Αν γνώριζε το έργο του Π.Κονδύλη «Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟ ΣΤΗ ΜΑΖΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» είναι βέβαιο ότι η ανάλυση του θα ήταν πληρέστερη, αν και οι αναλογίες που δείχνει ότι υπάρχουν κατά την επισήμανση του ρόλου που έπαιξαν στην διαμόρφωση του πιο χυδαίου καπιταλισμού οι ριζοσπαστικές πρωτοπορίες είναι ευδιάκριτες.

Το τέλος της Αριστεράς όπως την ξέραμε

Του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη*

«Σαν θα’ρθει η ώρα της πορείας

Πολλοί δεν ξέρουν

Πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους…»

[Από το Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου του Μπέρτολτ Μπρεχτ]

Όπως όλα δείχνουν, η υπαρκτή πλέον Δύση είναι ένα μόρφωμα εχθρικό προς την παραδοσιακή ευρωπαϊκή κουλτούρα, τις ελληνο-ρωμαϊκές αξίες και τα μεγάλα απελευθερωτικά και δημοκρατικά κινήματα που γέννησαν αυτό που συνηθίσαμε να λέμε «δυτικό πολιτισμό» (αν και υπάρχουν πολλές ενστάσεις εδώ).

Σήμερα, δεν βρίσκονται πλέον σε αντίθεση, όπως τους προηγούμενους αιώνες, από την μια, οι υποστηρικτές της (δεξιάς) τάξης της θεσμοποιημένης ανισότητας και, από την άλλη, οι (αριστεροί) κληρονόμοι του Διαφωτισμού. Η τωρινή πραγματικότητα βρίσκει, από την μια πλευρά, εκείνους που, σύμφωνα με την «φιλελεύθερη» παράδοση των Άνταμ Σμιθ, Μίλτον Φρήντμαν και Φρήντριχ Χάγιεκ, ταυτίζουν την ελευθερία με την συνεχή επέκταση της αγοράς και, απ’ την άλλη, είναι αυτοί που πιστεύουν ότι το ζητούμενο είναι η αόριστη επέκταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό έχει διατυπωθεί με μεγάλη σαφήνεια από τον Γάλλο φιλόσοφο Ζαν-Κλωντ Μισεά (Jean-Claude Michéa), ο οποίος μέσα από το έργο του εξηγεί και τεκμηριώνει το Τέλος της εικόνας της Αριστεράς που γνωρίσαμε μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Αγνοημένος από το κατεστημένο των μίντια και την ενσωματωμένη «προοδευτική» διανόηση για χρόνια, ο Γάλλος φιλόσοφος φαίνεται να δικαιώνεται από τις τελευταίες εξελίξεις στην χώρα του αλλά και στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση της οικονομικής κρίσης, των Κίτρινων Γιλέκων και του Brexit.

Επιστολή του Ζαν Κλωντ Μισεά για το κίνημα των κίτρινων γιλέκων

Ακολουθεί η επιστολή υποστήριξης από τον Γάλλο φιλόσοφο Ζαν Κλωντ Μισεά προς το κίνημα των κίτρινων γιλέκων, τα οποία θεωρεί ως αυθεντικό λαϊκό κίνημα που ξεκινά αυθόρμητα από τα κάτω ενάντια στις φιλελεύθερες πολιτικές των τελευταίων σαράντα ετών. Παρά την μυωπική εχθρική στάση αριστερών διανοουμένων, οικολόγων, ελευθεριακών και των μαντρόσκυλων της ενημέρωσης, και παρά την κυνική αποφασιστικότητα της κυβέρνησης, αυτό το κίνημα, προειδοποιεί ο Μισεά , είναι μόνο η αρχή

Αγαπητοί φίλοι,

Το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» (ένα καλό παράδειγμα λαϊκής δημιουργικότητας, στην οποία αναφερόμουνα στα Μυστήρια της Αριστεράς) είναι, υπό μία έννοια, το  ακριβώς αντίθετο του κινήματος  «Nuit debout» [*]. Το κίνημα αυτό, με απλά λόγια, ήταν η πρώτη προσπάθεια εκτόνωσης – με την ενθάρρυνση ενός μεγάλου μέρους του αστικού Τύπου και του «10%» (δηλαδή, όσοι είναι βουλευτές, ή πρόκειται να γίνουν, η τεχνική, πολιτική και  «πνευματική» ηγεσία του σύγχρονου καπιταλισμού) – της ριζοσπαστικής κριτικής του συστήματος, συγκεντρώνοντας όλη την πολιτική προσοχή πάνω στη μοναδική εξουσία (αν και αποφασιστικής σημασίας), που αντιπροσωπεύει η Wall Street και το φημισμένο «1%». Μία εξέγερση, επομένως, εκείνων των κινητικότατων και υπερειδικευμένων αστών (αν και ένα μικρό μέρος αυτών των νέων μεσαίων τάξεων αρχίζει να γνωρίζει, εδώ και εκεί, κάποια «ανασφάλεια»), οι οποίες αποτελούν, από την εποχή Μιττεράν, το βασικό φυτώριο της αριστερής άρχουσας τάξης και της φιλελεύθερης ακροαριστερής (και ειδικά των πιο πιο ανοιχτά αντεπαναστατικών και αντιλαϊκών τμημάτων της: Regards, Politis, NP“A”, Université Paris VIII, κλπ).

Ενώ, εδώ, αντίθετα, είναι εκείνοι που έρχονται από τα κάτω που επαναστατούν, όπως αναλύθηκε από τον Κριστόφ Γκιλλουί, μεταξύ άλλων, ο οποίος όλως περιέργως απουσιάζει, μέχρι σήμερα, από όλες τις εκπομπές λόγου της τηλεόρασης, προς όφελος, μεταξύ άλλων κωμικών, του ρεφορμιστή υποκεϋνσιανιστή [sous-keynésien] Μπεζανσενό, οι οποίοι έχουν μια τόσο υψηλή επαναστατική συνείδηση, ώστε να αρνούνται  ότι πρέπει ακόμα να επιλέξουν μεταξύ εκμεταλλευτών της αριστεράς και εκμεταλλευτών της δεξιάς (εξάλλου έτσι ξεκίνησαν οι Ποδέμος το 2011, πριν οι διάφοροι αντίστοιχοι Κλεμεντίν Οτέ και Μπενουά Αμόν καταφέρουν να θάψουν αυτό το πολλά υποσχόμενο κίνημα, απομακρύνοντάς το σταδιακά από τη λαϊκή του βάση).

Ζ.Κ. Μισεά: Ο ολοκληρωτισμός των «φιλελευθέρων»

Συνέντευξη του Γάλλου συγγραφέα Ζαν Κλωντ Μισεά

Η Επιτροπή Όργουελ εξέδωσε πρόσφατα ένα βιβλίο με τίτλο «Καλώς ήρθατε στον χειρότερο κόσμο», όπου μιλά για τον θρίαμβο του ήπιου ολοκληρωτισμού που αναφέρεται στον «Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο» του Χάξλεϊ και το «1984» του Τζωρτζ Όργουελ. Υπάρχει, άραγε, κάτι το ολοκληρωτικό ή δυνητικά ολοκληρωτικό στη δική μας εποχή;

Ο Μουσολίνι έβλεπε στον «ολοκληρωτισμό» (είναι ένας από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν τον όρο) τον τρόπο να ελέγχεται η καθημερινή ύπαρξη των ατόμων «από την κούνια μέχρι τον τάφο». Πρόκειται όμως γι’ αυτό που βλέπουμε σήμερα να επιτυγχάνει –στο όνομα της «ανταγωνιστικότητας», της «ευελιξίας», της «ανάπτυξης» και της ανάγκης να «προσαρμοστούν οι νοοτροπίες στον σύγχρονο κόσμο»– η παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική οικονομία. Με τη μόνη διαφορά, είναι αλήθεια, ότι αυτή η τελευταία ασκεί ουσιαστικά τον «ολοκληρωτικό» της έλεγχο μέσα από τους ανώνυμους και απρόσωπους μηχανισμούς της συσσώρευσης του κεφαλαίου, και όχι πλέον, όπως κάτω από τον σταλινισμό και τον φασισμό, χρησιμοποιώντας προνομιακά το ορατό χέρι του κράτους (εξ ου και η ψευδαίσθηση, ευρέως διαδεδομένη σήμερα, ότι οποιαδήποτε μορφή προσωπικής εξάρτησης θα έχει οριστικά εξαλειφθεί από τον φιλελεύθερο κόσμο και ότι οι διάφορες «επιλογές» μας είναι απολύτως δική μας ατομική ευθύνη). Από αυτή την άποψη, το μέλλον που μας επιφυλάσσει ο καπιταλισμός της Σίλικον Βάλεϊ είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό. Πρόκειται όντως για έναν κόσμο μέσα στον οποίο ο «διασυνδεδεμένος» άνθρωπος –φορτωμένος με προθέσεις, ηλεκτρονικά τσιπ, οθόνες και άλλους «δέκτες»– θα μπορούσε, σε κάθε στιγμή της ζωής του να δέχεται υποδείξεις ως προς τη «λογική» συμπεριφορά που πρέπει να υιοθετήσει, είτε πρόκειται για τη «διαχείριση» της υγείας του, τη συναισθηματική του ζωή είτε, τέλος, για το ψυγείο του.

Jean Claude Michéa – Για να τελειώνουμε με την Αριστερά\Δεξιά…

Συνέντευξη του Γάλλου φιλόσοφου Jean Claude Michéa στο περιοδικό Les Inrocks  (Ιανουάριος 2017). Δημοσίευση στα ιταλικά: Nazione Indiana

Μτφρ.: Γιώργος Κουτσαντώνης

Στο βιβλίο σας Notre ennemi, le capital (Ο εχθρός μας, το κεφάλαιο), προαναγγέλλετε μια «σκέψη με την Αριστερά κατά της Αριστεράς.» Ωστόσο, πολλοί αριστεροί διανοούμενοι εξακολουθούν να είναι αδιαπέραστοι, για να μην πω σε πλήρη αντίθεση με τα γραπτά σας. Πρόκειται για την τελική ρήξη ενός πιθανού διαλόγου;

Εάν ισχύει κάτι τέτοιο, σίγουρα δεν οφείλεται σε δικό μου σφάλμα! Προφανώς, δεν αρνούμαι να συζητήσω με κάποιον μόνο και μόνο γιατί «δεν συμφωνεί με τα γραπτά μου.» Αλλά θα πρέπει να πρόκειται για έναν γνήσιο διάλογο και όχι για μια αστυνομική έφοδο. Το πρόβλημα αυτό –που ο André Perrin το έχει δείξει έξοχα στο Scènes de la vie intellectuelle en France– είναι ότι η αρχαία κουλτούρα του διαλόγου είναι πλέον έτοιμη να δώσει οριστικά τη θέση της στον εκφοβισμό και στο κυνήγι μαγισσών. Στο εξής ένας συγγραφέας δεν κρίνεται γι’ αυτό που πραγματικά έχει γράψει (ακόμα και όταν πρόκειται για έναν μυθιστοριογράφο όπως ο Michel Houellebecq), αλλά βάσει των σκοτεινών προθέσεων που του αποδίδονται, είτε διαμέσου της «αηδιαστικά» εργαλειακής χρήσης των έργων του. Αυτές οι ανησυχητικές τάσεις -οι οποίες δείχνουν πολλά, για να παραμείνουμε εντός θέματος, για το συναίσθημα του πανικού που έχει καταβάλει τμήμα των πανεπιστημιακών και μιντιακών βαρόνων- δεν μπορεί παρά να οδηγήσουν στο να δικαιολογούνται «διανοητικά» χονδροειδέστατες παραποιήσεις καθώς και υπεραπλουστεύσεις. Και σας το λέω αυτό επειδή κάτι γνωρίζω σχετικά.

Το μυστήριο της Αριστεράς…

Μιλώντας κανείς για την έννοια της Αριστεράς και την διάκρισή της από τη Δεξιά, δεν μπορεί να αγνοήσει τις απόψεις του Ζαν Κλωντ Μισεά. Ο Μισεά, είναι Γάλλος φιλόσοφος, γεννημένος το 1950. Στη χώρα μας κυκλοφορούν αρκετά βιβλία του και το σχετικό με το θέμα έχει τίτλο «Τα μυστήρια της αριστεράς» (Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2014). Ακολουθεί μια σύντομη παρουσίαση των θέσεων του Μισεά.

Η έξοδος από τον καπιταλισμό δεν είναι εφικτή δίχως να κινητοποιηθεί η τεράστια πλειοψηφία των λαϊκών τάξεων. Η αναγκαία αυτή συσπείρωση απαιτεί τη δημιουργία μιας νέας κοινής γλώσσας, αποδεκτής, κατανοητής και ικανής να συμβάλει στη διαλεκτική επίλυση των αντιθέσεων που εμφανίζονται μέσα στους κόλπους του λαού. Για τον Μισεά, το όνομα «αριστερά», όχι μόνο δεν μπορεί λειτουργήσει σήμερα ως ένα τέτοιο πολιτικό σημαίνον αλλά αντιθέτως ενδέχεται να λειτουργεί διχαστικά. Χωρίς να αρνείται το πραγματικό φορτίο της έννοιας «αριστερά», για μια δεδομένη όμως ιστορική περίοδο, και χωρίς να παραβλέπει τη συναισθηματική προσκόλληση όσων ανθρώπων αγωνίστηκαν μέσα από τις «γραμμές» της, ο Μισεά θεωρεί πως ο διαχωρισμός δεξιά-αριστερά δεν αντιστοιχεί στις σημερινές και αντίπαλες πολιτικές επιλογές.

Η εκπαίδευση της αμάθειας και ο μύθος των «προοδευτικών» μεταρρυθμίσεων…!

Η αμάθεια προκαλεί το θράσος, ενώ, ο συνετός υπολογισμός τον δισταγμό.
Περικλής 

Αρκούν ελάχιστα λεπτά, ακούγοντας τον συρφετό της «ανανεωτικής» αριστεράς και του κυβερνητικού μορφώματος για να συνειδητοποιήσεις ότι η εκπαίδευση στην πατρίδα μας, θα ακολουθήσει τις υστερίες των εξουσιαστικών ελίτ της ολοκληρωτικής «γνώσης». Οι εξειδικευμένοι αναλφάβητοι, θα αποτελέσουν τον «πολίτη» του κόσμου που ονειρεύονται οι μουνουχισμένοι (κατά Ψυρρούκη) νεοφιλεύθεροι δεξιοί και αριστεροί του …πνεύματος και του Κεφαλαίου.

Ζαν-Κλωντ Μισεά:Το εμπόρευμα που γίνεται κόσμος

Του Ζαν-Κλωντ Μισεά

Αυτή η φυσική τάση της ανταλλακτικής αξίας –ύστερα από έναν ορισμένο βαθμό ανάπτυξης του καπιταλιστικού συστήματος– να χειραφετείται σιγά-σιγά από κάθε πραγματική αξία χρήσης μετατρέπει το εμπόρευμα σε απλό τεχνούργημα (gadget), η κατανάλωση του οποίου γίνεται καθαρά επιδεικτική και η ψευδής ανάγκη του οφείλεται κατ’ αρχήν στο ότι κατασκευάστηκε από τη βιομηχανία της μόδας, της διαφήμισης και της ψυχαγωγίας – πριν βρει τη βάση της εξάπλωσής του στους αιώνιους νόμους της μιμητικής επιθυμίας. Αυτό εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, και τις αυξανόμενες πολιτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα το παλαιό κίνημα χειραφέτησης των ατόμων και των λαών. Όσο η διαδικασία συσσώρευσης του κεφαλαίου έβρισκε ακόμα τα πρωταρχικά στηρίγματά της στην παραγωγή στέρεων εμπορευμάτων, επισκευάσιμων και τις περισσότερες φορές, σχεδιασμένων για να ικανοποιούν αληθινές ανθρώπινες ανάγκες –ή πραγματικές προσωπικές επιθυμίες– (ανάγκες και επιθυμίες των οποίων ο συγκεκριμένος ορισμός απαιτεί, σε κάθε περίπτωση, μια ελάχιστη φιλοσοφική συμφωνία ως προς την έννοια της ευτυχίας και της καλής ζωής), παρέμενε, όντως, δυνατό να δεχτούμε, σε γενικές γραμμές, την υπάρχουσα τεχνολογική πρόοδο και, κυρίως, να συλλάβουμε με όλη την απαιτούμενη ενάργεια το νόημα της συνδικαλιστικής πάλης και του σοσιαλιστικού αγώνα. Για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι που ήταν αποφασισμένοι να αγωνιστούν εναντίον του κλεισίματος μιας επιχείρησης που κατασκεύαζε ποιοτικά έπιπλα, εξαιρετικά συστήματα φωτισμού ή ανθεκτικές συσκευές θέρμανσης, απλές και αποτελεσματικές, δεν είχαν την παραμικρή δυσκολία να πεισθούν ότι υπερασπίζονταν, έτσι, περήφανα, το επάγγελμά τους και τη δεξιότητά τους, καθώς και ότι προάσπιζαν, ταυτόχρονα, το συμφέρον ολόκληρης της κοινότητας (γεγονός για το οποίο είχαν απόλυτο δίκιο). Και στην πλειονότητά τους ήταν απόλυτα ικανοί να φανταστούν έναν κόσμο όπου, κάποια μέρα, θα μπορούσαν να πάρουν τη μοίρα τους στα χέρια τους και να ελέγχουν συλλογικά αυτή την παραγωγή, με τρόπο ώστε να αναπροσανατολίσουν τις μεθόδους της προς το συμφέρον όλων και όχι απλώς για το κέρδος μερικών (δεν είναι τυχαίο που η διεκδίκηση της αυτονομίας από τους πρώτους σοσιαλιστές εργάτες είχε ακριβώς ανακύψει σε μια εποχή όπου η συσσώρευση του κεφαλαίου διατηρούσε ακόμα μια προφανή σχέση με τις έννοιες της τέχνης και της αξίας χρήσης).

Ένα απόσπασμα του Ζαν-Κλωντ Μισεά από το βιβλίο του "Τα μυστήρια της Αριστεράς: από το ιδεώδες του Διαφωτισμού, στον θρίαμβο του απόλυτου Καπιταλισμού"

Αυτή η φυσική τάση της ανταλλακτικής αξίας –ύστερα από έναν ορισμένο βαθμό ανάπτυξης του καπιταλιστικού συστήματος– να χειραφετείται σιγά-σιγά από κάθε πραγματική αξία χρήσης μετατρέπει το εμπόρευμα σε απλό τεχνούργημα (gadget), η κατανάλωση του οποίου γίνεται καθαρά επιδεικτική και η ψευδής ανάγκη του οφείλεται κατ’ αρχήν στο ότι κατασκευάστηκε από τη βιομηχανία της μόδας, της διαφήμισης και της ψυχαγωγίας – πριν βρει τη βάση της εξάπλωσής του στους αιώνιους νόμους της μιμητικής επιθυμίας. Αυτό εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, και τις αυξανόμενες πολιτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει σήμερα το παλαιό κίνημα χειραφέτησης των ατόμων και των λαών. Όσο η διαδικασία συσσώρευσης του κεφαλαίου έβρισκε ακόμα τα πρωταρχικά στηρίγματά της στην παραγωγή στέρεων εμπορευμάτων, επισκευάσιμων και, τις περισσότερες φορές, σχεδιασμένων για να ικανοποιούν αληθινέςανθρώπινες ανάγκες –ή πραγματικές προσωπικές επιθυμίες– (ανάγκες και επιθυμίες των οποίων ο συγκεκριμένος ορισμός απαιτεί, σε κάθε περίπτωση, μια ελάχιστη φιλοσοφική συμφωνία ως προς την έννοια της ευτυχίας και της καλής ζωής), παρέμενε, όντως, δυνατό να δεχτούμε, σε γενικές γραμμές, την υπάρχουσα τεχνολογική πρόοδο και, κυρίως, να συλλάβουμε με όλη την απαιτούμενη ενάργεια το νόημα της συνδικαλιστικής πάλης και του σοσιαλιστικού αγώνα. 

Ο Ζαν Κλωντ Μισέα για τον ατομικισμό, την ιδιώτευση και την πρόοδο

Απόσπασμα από το βιβλίο «η κουλτούρα του εγωισμού» (σ.75-84), Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Στην πράξη, μόνο μετά τον 20ο αιώνα (όταν η φιλελεύθερη λογική – ωθούμενη πάντα από την ανάγκη να ανακαλύψει νέες «αγορές» – θα οδηγήσει σταδιακά στη δημιουργία μιας «καταναλωτικής κοινωνίας», βασισμένης στον δανεισμό, στην προγραμματισμένη απαξίωση των προϊόντων και την προπαγάνδα της διαφήμισης), το καπιταλιστικό σύστημα – οριστικά απελευθερωμένο πια από όλους τους αρχικούς ιστορικούς συμβιβασμούς του με τις δυνάμεις του Παλαιού Καθεστώτος – θα αρχίσει πραγματικά να ενσαρκώνεται σε έναν ιδιαίτερο και απολύτως «σύγχρονο» τρόπο ζωής. Τρόπο ζωής κινητικό και «χωρίς ταμπού», του οποίου η mainstream κουλτούρα και η θρησκεία της τεχνολογικής προόδους συνιστούν, σήμερα, το απαραίτητο πνευματικό συμπλήρωμα. Τότε – και μόνο τότε – το πρόταγμα μιας αέναης συσσώρευσης του κεφαλαίου (ή, αν προτιμά κανείς τον πιο «ουδέτερο» όρο που έχουν υιοθετήσει οι σύγχρονοι ιδεολόγοι, μιας απεριόριστης «ανάπτυξης») θα μπορέσει να απελευθερώσει σταδιακά όλο το καταστροφικό δυναμικό του, τόσο στο ψυχολογικό και ηθικό πεδίο όσο και στο οικολογικό. Γινόμενο επιτέλους για τον εαυτό του αυτό που ήταν καθεαυτό στην αρχή -που θα εγκαινιαστεί από τα μέσα της δεκαετίας του ’20, στις Ηνωμένες Πολιτείες, και στη δεκαετία του ’50, στη γηραιά Ευρώπη -, το αναπτυγμένο καπιταλιστικό σύστημα πρόσφερε έτσι την πιο εντυπωσιακή επιβεβαίωση των προβλέψεων που, από την αρχή των Σισμόντι, Φουριέ και Πιερ Λερού, είχαν τροφοδοτήσει διαισθητικά τη σοσιαλιστική κριτική του προηγούμενου αιώνα.

Η Κουλτούρα του Εγωισμού

Ποδόσφαιρο, νόμος Μποσμάν και κυριαρχία του αποδομητικού «φιλελευθερισμού».

Του Δημ. Ναπ. Γ.

Αντιγράφουμε από το βιβλίο του Ζαν Κλωντ Μισεά: «Τα μυστήρια της Αριστεράς: από το ιδεώδες του Διαφωτισμού, στον θρίαμβο του απόλυτου Καπιταλισμού» – Εναλλακτικές εκδόσεις-2014. Ένα μικρό κεφάλαιο, που αναφέρεται στο ποδόσφαιρο και στο «νόμο Μποσμάν», ο οποίος ουσιαστικά

ο ποδοσφαιριστής Μποσμάν

εγκατέστησε τον σιδερένιο νόμο της  «ελεύθερης διακίνησης ποδοσφαιριστών», πλασαρισμένο μάλιστα ως θρίαμβο της… «δημοκρατίας» και της «ισότητας», τόσο από την φιλελεύθερη δεξιά, όσο και από την ελευθεριάζουσα άκρα και συστημική αριστερά. Στην ουσία αποτελεί το ταξικό, εντέλει, εργαλείο της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής ηγεμονίας, μέσα από «απελευθερωτική» και «προοδευτική» διαδρομή (sic). «Η απόφαση που εξέδωσε, στις 15 Δεκεμβρίου 1995, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (λεγόμενη και «απόφαση Μποσμάν» – από το όνομα ενός παίκτη της ποδοσφαιρικής ομάδας της Λιέγης) επέτρεψε στο σύγχρονο καπιταλισμό να βάλει οριστικά χέρι στον κόσμο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου και να επιτύχει έτσι να αλλοιώσει τη διασκεδαστική και λαϊκή ουσία του αθλήματος.

Τα Μυστήρια της Αριστεράς, Από το ιδεώδες του Διαφωτισμού, στον θρίαμβο του απόλυτου Καπιταλισμού

“Τα Μυστήρια της Αριστεράς”, Συνέντευξη Ζαν Κλώντ Μισεά

Τα Μυστήρια της Αριστεράς, Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2014.

Κυκλοφορεί από τις «Εναλλακτικές Εκδόσεις» το βιβλίο του Ζαν Κλωντ Μισεά «Τα Μυστήρια της Αριστεράς» σε μετάφραση Στράτου Ιωαννίδη και επιμέλεια Γιώργου Καραμπελιά και Χριστίνας Σταματοπούλου. Το βιβλίο του Μισεά παρουσιάζει μια επικαιρότητα που υπερβαίνει τις εξελίξεις στη Γαλλία και τη γαλλική αριστερά και αφορά κατ’ εξοχήν την ελληνική συγκυρία. Ο Ζαν Κλωντ Μισεά στο βιβλίο του διακηρύσσει την ανάγκη μιας τελεσίδικης ρήξης των αντικαπιταλιστικών και σοσιαλιστικών δυνάμεων με την αριστερά, που σήμερα δεν εκφράζει παρά την πολιτισμική πλευρά της παγκοσμιοποίησης και της ολοκληρωτικής εκ-καπιταλιστικοποίησης του ανθρώπινου φαντασιακού. Ο Λιάκος, η Ρεπούση, ο Χριστόπουλος, ο Στ. Θεοδωράκης, δεν αποτελούν μόνο ελληνική εφεύρεση, αλλά την έκφραση ενός συνολικού ρεύματος, που τα τελευταία τριάντα χρόνια ενταφίασε οριστικά κάθε δυνατότητα ταύτισης ανάμεσα στην κυρίαρχη αριστερά και το αίτημα μιας κοινωνίας που υπερβαίνει την κυριαρχία του εμπορεύματος. Σύμφωνα με τον Μισεά η θεσμική αριστερά και ο σοσιαλισμός έχουν πάρει οριστικό διαζύγιο μεταξύ τους και θα πρέπει να εφευρεθεί μια νέα πολιτική και κοινωνική έκφραση των συμφερόντων των λαϊκών τάξεων που να υπερβαίνει τη θεσμική αριστερά, ακόμα και στη χρήση των λέξεων και των ορών. Γι’ αυτό προσπαθεί να ξαναανακαλύψει και το αντικαπιταλιστικό δυναμικό ης μαρξικής κριτικής πέρα από τον κατεστημένο μαρξισμό.
Με την ευκαιρία αυτής της έκδοσης αντί προδημοσίευσης, αναπαράγουμε μια συνέντευξη του συγγραφέα στο περιοδικό γαλλικό Marianne, όταν εξεδόθη το βιβλίο του στα γαλλικά, πριν ενάμιση χρόνο.

Άρδην

Ζαν Κλωντ Μισεά “Γιατί διέκοψα με την αριστερά”

Συνέντευξη με την Aude Lancelin Τρίτη, 12 Μαρτίου, 2013

Πάντα διαποτισμένος από τον φιλελευθερισμό του Μιτεράν, ο σοσιαλισμός του Ολάντ δεν πείθει τον φιλόσοφο Jean-Claude Michea. Με την ευκαιρία του νέου του βιβλίου, Τα μυστήρια της αριστεράς, εξηγείται αποκλειστικά στο περιοδικό Marianne.

Aπό την αντι-καπιταλιστική κριτική του 20ου αιώνα στην συστημική νεοφιλελεύθερη «αριστερά»…

Αντιγράφω από το επίμετρο του Ζαν Κλωντ Μισεά, στην έκδοση του βιβλίου : «Η κουλτούρα του εγωισμού» – Κρίστοφερ Λάς, Κορνήλιος Καστοριάδης, Μάικλ Ιγνάτιεφ ( Εναλλακτικές Εκδόσεις):

«Ωστόσο, θα αρκούσε να ξαναδιαβάσουμε, έστω και συνοπτικά, τα βασικά κείμενα της αντι-καπιταλιστικής κριτικής του 20ου αιώνα – από τη Σχολή της Φρανκφούρτης έως την Καταστασιακή Διεθνή, περνώντας από τα θεμελιώδη έργα των Ζακ Ελλύλ, Ιβάν ίλλιτς, Ανρί Λεφέβρ, ή της αμερικανικής κοινωνιολογίας των Λουίς Μάμφορντ, Ντέιβιντ Ρίσμαν, Βάνς Πάκαρντ, Στιούαρτ Ήγουιν, Τσάρλς Ράιτ Μίλς – για να προσμετρήσουμε άμεσα το μέγεθος της πνευματικής αβύσσου που χωρίζει (στη Γαλλία και σε όλη τη δυτική Ευρώπη) αυτή την κάποτε ανθηρή κριτική παράδοση απ’ο το ιδιαίτερα εκπτωχευμένο φιλοσοφικό πρόγραμμα (ασταθές μείγμα ανάμεσα σε Μισέλ Φουκώ και Μπερνάρ Ανρί Λεβί), στο οποίο στηρίζονται, σήμερα, οι πολιτικές της σύγχρονης αριστεράς αλλά και άκρας αριστεράς.

Ζαν-Κλοντ Μισεά: Το ηθικό θεμέλιο του σοσιαλισμού

Του Θανάση Γιαλκέτση

Ο Ελληνας αναγνώστης μπορεί να γνωρίσει τη σκέψη του Γάλλου φιλοσόφου Ζαν-Κλοντ Μισεά διαβάζοντας τα τρία βιβλία του που κυκλοφορούν στη γλώσσα μας: «Η εκπαίδευση της αμάθειας» (Βιβλιόραμα, 2002), «Το αδιέξοδο Aνταμ Σμιθ» (Εναλλακτικές εκδόσεις, 2007), «Η αυτοκρατορία του μικρότερου κακού» (Πόλις, 2008). Για να παρουσιάσει τη σκέψη του στο ισπανικό αναγνωστικό κοινό, ο Μισεά έγραψε ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «El Confidantial».Παρουσιάζουμε στη συνέχεια ένα απόσπασμα από το κείμενο αυτό.

Ο επίσημος φιλελευθερισμός υποστηρίζει ότι η ηθική –όπως και η θρησκεία– είναι μια αυστηρά ιδιωτική υπόθεση (καθένας είναι επομένως ελεύθερος να ζει «όπως νομίζει», υπό τον όρο ότι «δεν θα βλάπτει τον άλλον»). Σε αυτήν την οπτική, κάθε άτομο μπορεί να προτιμήσει την αφοσίωση και τη γενναιοδωρία ή, αντίστροφα, τον κυνισμό και την προδοσία. Αυτό δεν αλλάζει τίποτα από το γεγονός ότι οι διάφορες πολιτικές αποφάσεις ενός φιλελεύθερου κράτους δεν πρέπει ποτέ να βασίζονται σε μιαν ιδιαίτερη «ιδεολογία» (είτε αυτή είναι ηθική είτε φιλοσοφική ή θρησκευτική). Αυτές οι αποφάσεις υποτίθεται ότι στηρίζονται στις μόνες αντικειμενικές αναλύσεις, τις οποίες επεξεργάζονται «ειδικοί» που θεωρούνται «ουδέτεροι» και «ανεξάρτητοι» (πρώτοι ανάμεσά τους είναι φυσικά οι οικονομολόγοι και οι «τεχνικοί» του δικαίου). Μια φιλελεύθερη πολιτική λιτότητας, για παράδειγμα, δεν θα επιβληθεί ποτέ στον λαό σαν θεϊκή τιμωρία, σαν ευκαιρία για μια πιο «ενάρετη» ζωή ή σαν λογική εκδήλωση του δικαίου τού πιο ισχυρού. Αυτή θα παρουσιαστεί, αντίθετα, ως η μοναδική «ρεαλιστική» και «επιστημονική» λύση (δεν υπάρχει εναλλακτική λύση) σε ένα συγκεκριμένο οικονομικό πρόβλημα –είτε πρόκειται για εκείνο του «χρέους» είτε για εκείνο της εξόδου από το ευρώ.

Τα Μυστήρια της Αριστεράς, Από το ιδεώδες του Διαφωτισμού, στον θρίαμβο του απόλυτου Καπιταλισμού

 Του Ζαν-Κλωντ Μισεά

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Αφετηρία αυτού του μικρού δοκιμίου (του οποίου ο τίτλος αποτελεί, βεβαίως, ένα νεύμα συνενοχής στον Ευγένιο Σύη) είναι μια γραπτή απάντηση, το καλοκαίρι του 2012 –την οποία μου ζήτησε ο Πολ Αριές, αρχισυντάκτης της επιθεώρησης Les Zindigné(e)s– σε μια επιστολή του Φλοριάν Γκυγί (Florian Gulli), καθηγητή φιλοσοφίας στη Μπεζανσόν και στελέχους του Κομμουνιστικού Κόμματος και του Μετώπου της Αριστεράς. Στη μακροσκελή εκείνη επιστολή, που τη χαρακτηρίζει μια παραδειγματικά κριτική αυστηρότητα και μια διανοητική εντιμότητα, ο Φλοριάν Γκυγί (ενώ συμφωνούσε σε πολλά σημεία με την κριτική μου στον πολιτισμικό φιλελευθερισμό και στις μυθολογίες της απεριόριστης ανάπτυξης), τελικά, ένιωθε έκπληξη για την επίμονη άρνησή μου να καλέσω τους «κανονικούς ανθρώπους» (Όργουελ), με την αυξανόμενη αγανάκτηση, να παλέψουν υπό την αποκλειστική αιγίδα της «αριστεράς» εναντίον μιας κοινωνίας όλο και πιο ανήθικης, άνισης και αλλοτριωτικής –μιας κοινωνίας της οποίας οι πιο συνεπείς υποστηρικτές Παραδέχονται πως δεν μπορεί να βρει το ψυχολογικό της πρότυπο παρά μόνο μέσα στην «πλεονεξία» (Μίλτον Φρίντμαν) και στον «ορθολογικό εγωισμό» (Άυν Ραντ)

[...]

Επρόκειτο μάλλον για πρόθεση αποκατάστασης αυτού του άλλοτε απελευθερωτικού συμβόλου που, όμως, τριάντα χρόνια συνεχούς και αταλάντευτης προσκόλλησης στον οικονομικό και πολιτισμικό φιλελευθερισμό –ο Φλοριάν Γκυγί το παραδέχεται πρόθυμα– συνέβαλαν τα μέγιστα στο να το δυσφημήσουν στα μάτια των λαϊκών τάξεων, σήμερα πιο αποπροσανατολισμένων και απελπισμένων από ποτέ

Ζαν Κλωντ Μισεά: Για την αναγκαιότητα του σοσιαλισμού ενάντια στη βαρβαρότητα…

Του Δημήτρη Ναπ. Γ.

Συχνά ασχολούμαι με τον Μισεά, γιατί τον θεωρώ ένα ανοικτό πνεύμα του 21ου αιώνα. Μακρυά απο την ξύλινη γλώσσα των “σταλινικών” πάσης φύσεως και τις “εφηβικές” εξάρσεις “δεξιών” και “αριστερών” νεo-φιλελεύθερων. Το βασικό πνεύμα του έργου του, κατευθύνεται στην αναζήτηση του ιδεώδους του αρχικού σοσιαλισμού. Και για να γίνει αυτό χρειάζεται να αποχαιρετήσουμε την “αριστερά” όπως αυτή μεταμορφώθηκε σε μια φιλελεύθερη αριστερή εκδοχή του μηδενιστικού μετα-νεωτερικού χρόνου και κόσμου. Συνομιλώντας αυτή η “αριστερά” με την φιλελεύθερη δεξιά, συναντώνται στην “δικτατορική” διάσταση της “προόδου” και της “μοντερνικότητας”, που με μια παράδοξη λογική ωθεί τις σύγχρονες κοινωνίες, ύστερα από ένα ορισμένο όριο ανάπτυξης, να καταστρέφουν τα πλέον χειραφετητικά κεκτημένα της ίδιας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού. Και μάλιστα, αυτή η “ελευθεριάζουσα” και αποδομητική “αριστερά”, αλλοτριωμένη απο το …φάντασμα του καπιταλισμού, προωθώντας την πολιτιστική “χειραφέτηση” του ατόμου, φτάνει να επιτρέπει στο κεφάλαιο να επιχειρεί τα πιο μεγάλα άλματα προς τα μπρος, στο πλαίσιο του ατομικιστικού καταναλωτισμού και της κοινωνίας του Θεάματος. Παίζοντας στο παιγνίδι του πολιτισμικού σχετικισμού και της ρεαλπολιτίκ, η “αριστερά” αυτή θρέφει τη … “φαντασιακή θέσμιση” του καπιταλισμού και μάλιστα θεωρώντας τον εαυτό της, εξεγερμένο και “αντι-εξουσιαστικό”!.