Ο «Κολοσσός» της Λευκωσίας

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Μια σπουδαία, μοναδική μορφή της αγωνιζόμενης Κύπρου, ένα πολιτιστικό και πολιτικό σύμβολο και έκφραση του ελληνισμού της, ο Βάσος Πτωχόπουλος έφυγε από κοντά μας, μετά από μακρά πάλη με την αρρώστια.

Αρκετοί τον είπαν «εθνικιστή». ‘Εφτασαν μάλιστα, για το λόγο αυτό, να του ζητήσουν να αλλάξει τον διάκοσμο της ταβέρνας «Αιγαίο», του πιο χαρακτηριστικού «μνημείου» της Λευκωσίας, μερικά μέτρα από την Πράσινη Γραμμή, μαζί με το βιβλιοπωλείο του δίπλα, ώστε να μην ενοχληθούν οι ηγέτες της ΕΕ σε ένα επίσημο δείπνο που είχε προγραμματιστεί εκεί, απομακρύνοντας την ελληνική σημαία. Φυσικά δεν υπήρχε περίπτωση να δεχτεί ο Βάσος την απομάκρυνση της σημαίας. Προτιμήθηκε να μαζέψουν την Ε.Ε. σε ένα εστιατόριο από αυτά που μπορεί να βρει κανείς σε όλο την υφήλιο. Η Κύπρος περιορίστηκε στη νοστιμιά των εδεσμάτων της.

‘Οσοι τον κατηγορούσαν για «εθνικισμό» έκαναν σύγχυση εθνικισμού και εθνισμού. Αλλά χωρίς την υπεράσπιση των νομίμων δικαιωμάτων των εθνών, και μόνο αυτών, η ίδια η δημοκρατία χάνει την υπόστασή της, μεταβάλλεται σε υποταγή στην παγκοσμιοποίηση του Νταβός, Αυτοκρατορία του μεγάλου παγκόσμιου Κεφαλαίου και είδος Προκρούστη των εθνών όπως και όλων των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων.

Και όσοι από αυτούς δηλώνουν αριστεροί, θέλουν να ξεχνάνε ότι η Κομμούνα του Παρισιού και όλες οι μεγάλες επαναστάσεις του 20ού αιώνα είχαν, δίπλα στο κοινωνικό και ένα ισχυρότατο εθνικό στοιχείο, αντανάκλαση της όλο και μεγαλύτερης ανάγκης η Δημοκρατία και η Ισότητα να γίνει μπορετό να εφαρμοστούν όχι μόνο σε ένα εθνικό πλαίσιο, αλλά σε ένα παγκόσμιο.

Λεξιλογικά

Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Και για να τελειώνουμε και μ' αυτούς που κάνουν τρομοκρατία με το φανατικό τους πατριωτισμό και με αυτούς που μας τρομοκρατούν μην τυχόν και βάλουμε στην κουβέντα μας τη λέξη «γένος», «έθνος» και «πατρίδα». Ε, λοιπόν, η ονομάτων επίσκεψις μας καθοδηγεί να πλησιάζουμε με σεμνότητα και νηφαλιότητα τις έννοιες.

Και η λέξη «γένος» παράγεται από το ρήμα γίγνομαι (κι όχι γεννώμαι), που σημαίνει εξελίσσομαι, άρα το γένος είναι μια οντότητα προερχόμενη από μια συνεχή εξέλιξη.

Από την ίδια ρηματική ρίζα προέρχεται η «Γένεσις» της Αγίας Γραφής, που σημαίνει τη νομοτελειακή εξέλιξη του σύμπαντος κόσμου μετά το Γενηθήτωσαν του Δημιουργού ή της τύχης ή της Φύσης· δεν πέφτω στην παγίδα, εγώ, των ιδεολογημάτων.

Η λέξη «έθνος» σημαίνει ομάδα που έχει κάποια αναγνωρίσιμα κοινά χαρακτηριστικά. Στον Ομηρο και στους αρχαίους υπάρχουν και τα έθνη των ορνίθων, το σμάρι των πουλιών, π.χ. τα αποδημητικά, τα λιμναία, τα αρπακτικά κ.τ.λ.

Και η λέξη «πατρίς» είναι επίθετο, αδελφοί, επίθετο. Στον Ομηρο ευρίσκεται ως επίθετο του ουσιαστικού γαία, πατρίς γαία, η γη του πατέρα μου. Εκεί που γεννήθηκε, μόχθησε, παντρεύτηκε, τεκνοποίησε, όργωσε, ψάρεψε και πέθανε και θάφτηκε ο πατέρας μου.

Περί "διεθνισμού" και εθνικής κυριαρχίας

Του Δημήτρη Μπελαντή 

Μερικά πράγματα πρέπει να είναι σαφή κι ας τα βάλουμε με τους πάντες.  

Εδαφική ακεραιότητα σημαίνει ούτε διεκδικούμε ούτε δίνουμε πιθαμή. Ο  Ανδρείας Παπανδρέου αυτό δεν έλεγε και σωστά μάλιστα; 

Είναι διεθνιστικό να δώσουμε το Καστελόριζο στην Τουρκία; Η την επήρεια των νησιών στην Τουρκία; Γιατί; Οποίος το πιστεύει ας βγει να το πει καθαρά.

Επιπλέον. Εδαφική κυριαρχία χωρίς χωρικά ύδατα και εναέριο χώρο δεν υπάρχει. 

Επίσης δεν υπάρχει κυριαρχία χωρίς υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και άλλα κυριαρχικά δικαιώματα ακόμη και καθαρά οικονομικά. Γιατί; 

Όχι για να τα πάρει ο Βαρδινογιάννης η η Exxon Mobil αλλά γιατί η προοπτική του έθνους κράτους σε αριστερή και προοδευτική κατεύθυνση χρειάζεται και αυτούς τους πόρους. Ανάπτυξη με αριστερό ταξικό πρόσημο μόνο με ΑΠΕ δεν γίνεται. Ας βάλουν φίλτρα, ας πάρουν προστατευτικά μέτρα. Όμως, όχι εκ των προτέρων παραίτηση και παραχώρηση. 

Η λογική μια μικρή χώρα να παραιτηθεί πλήρως από την οικονομία των υδρογονανθράκων και μάλιστα σε μια συγκυρία που η ενέργεια είναι  μείζον γεωπολιτικό όπλο είναι λογική ανθρώπων καλοκάγαθων  η και κρετίνων.

Η σχέση της εργατικής τάξης με το έθνος σύμφωνα με το Νίκο Πουλαντζά

Επίκαιρο ιδεολογικό ζήτημα

Του Δημήτρη Μπελαντή

Ο Νίκος Πουλαντζάς γράφει για την σχέση της εργατικής τάξης με το έθνος ( Το κράτος, η εξουσία, ο σοσιαλισμός, ελληνική έκδοση, Αθήνα 1984, Θεμέλιο, σελ. 169-170) :

"Όμως, το αληθινό πρόβλημα είναι, βέβαια, το πρόβλημα της σχέσης της εργατικής τάξης με το σύγχρονο έθνος: σχέση βαθιά, σε μεγάλο βαθμό υποβαθμισμένη από τον μαρξισμό, που είχε την τάση να το εξετάζει είτε κάτω από το πρίσμα της απλής ιδεολογικής κυριαρχίας της αστικής τάξης ( πράγμα που έκανε κυρίως η Γ' Διεθνής) είτε κάτω από το πρίσμα της συμμετοχής της κάθε εργατικής τάξης στον εθνικό πολιτισμό (αυστρο-μαρξισμός). Δεν μπαίνει φυσικά ζήτημα να αμφισβητήσουμε τις ιδεολογικές επιδράσεις του αστικού εθνικισμού πάνω στην εργατική τάξη, αλλά να αντιληφτούμε ότι δεν είναι παρά μία από τις πλευρές, πολύ μερική, του προβλήματος. Αν και η ύπαρξη και οι πρακτικές της εργατικής τάξης εγκυμονούν ήδη ένα ιστορικό ξεπέρασμα του έθνους με τη σύγχρονη έννοιά του, δεν μπορούν ωστόσο στις συνθήκες του καπιταλισμού να υλοποιηθούν παρά μόνο ως η εργατική παραλλαγή αυτού του έθνους. Η χωρότητα και η ιστορικότητα κάθε εργατικής τάξης είναι μια παραλλαγή του δικού της έθνους, τόσο γιατί είναι σφηνωμένες μέσα στη χωρική και στην χρονική μήτρα, όσο και διότι είναι συστατικό μέρος αυτού του έθνους ως συνιστώσα του συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στην εργατική τάξη και την αστική τάξη. Εφόσον υπάρχουν εθνικές εργατικές τάξεις, υπάρχει διεθνοποίηση της εργατικής τάξης, καθώς επίσης και εργατικός διεθνισμός: αυτό αρχίζουμε να το κατανοούμε και πρέπει να εννοούμε τούτη τη φράση με μια ριζική σημασία όχι πως υπάρχει κάποιος πρότερος διεθνισμός και κάποια διεθνοποίηση εργατών που παίρνουν σε συνέχεια εθνικές μορφές, μια ουσία υπερ- ή αν-εθνική που εκδηλώνεται μέσα σε ένα πλαίσιο εθνικό ή που απλώς συγκεκριμενοποιείται σε εθνικές συνθήκες και ιδιομορφίες. Η καπιταλιστική εργασιακή διαδικασία που συνεπάγεται τη διευρυνόμενη συνεργασία (τη διεθνοποίηση της εργατικής τάξης) προϋποθέτει την εθνική υλικότητα και θέτει έτσι τις αντικειμενικές βάσεις αυτής της συνεργασίας ως εργατικό διεθνισμό. Η σημερινή τάση προς την παγκοσμιοποίηση των διαδικασιών και του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας δεν είναι ποτέ-όπως και στην περίπτωση του κεφαλαίου που σπονδυλώνεται με αυτούς-παρά διεθνοποίηση ή υπερεθνοποίηση. Δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο εθνική μετάβαση στον σοσιαλισμό (υπογραμμισμένο), όχι απλώς με την έννοια ενός καθολικού προτύπου, προσαρμοσμένου στις εθνικές ιδιομορφίες, αλλά με την έννοια μιας πολλαπλότητας; πρωτότυπων δρόμων προς τον σοσιαλισμό, που οι γενικές αρχές του αντλούνται από τη θεωρία και την πείρα του παγκόσμιου εργατικού κινήματος και δεν μπορούν επομένως παρά να είναι πίνακες -οδηγοί...".

Ο ελληνικός γραφειοκρατικός καπιταλισμός, τροχοπέδη στην ανάπτυξη της χώρας

Του Γεράσιμου Δεληβοριά

Τον όρο «γραφειοκρατικός καπιταλισμός» ή μάλλον «γραφειοκρατική αστική τάξη» που αποδίδει το ίδιο νόημα, χρησιμοποίησε πρώτος ο Μάο Τσε Τούνγκ, αντιπαραθέτοντας αυτήν την μερίδα του κινεζικού καπιταλισμού με την «εθνική αστική τάξη», την οποία κατέτασσε στις κοινωνικές δυνάμεις που έπρεπε να συνασπισθούν για την πραγμάτωση της «Νέας Δημοκρατίας», όπως ονόμαζε το καινούργιο εργατοαγροτικό κράτος που οραματίζονταν.

 Σε αντίθεση με την «εθνική», η οποία αναπτύσσονταν από μόνη της στον χώρο της οικονομίας, η «γραφειοκρατική» αστική τάξη αναπτύσσονταν στον χώρο της κρατικής εξουσίας και χάρη σ’ αυτήν. Ήταν μια τάξη δεμένη με την κρατική εξουσία.

 Ο Μάο δεν προχώρησε  περισσότερο την ανάλυση του, άλλωστε  όλη του η προσπάθεια  ήταν να κερδίσει συμμαχίες στον αγώνα του για την εξουσία κι όταν το κατάφερε, έστειλε όλη την αστική τάξη, εθνική και γραφειοκρατική στα κάτεργα.

 Την εποχή που έδρασε ο Μάο, το κινεζικό έθνος ήταν ένα «αποτυχημένο έθνος» σύμφωνα με τον ορισμό που έδωσαν οι Ντάρον Ατζέμογλου και Τζέιμς Α. Ρόμπινσον, στο βιβλίο τους «Γιατί αποτυγχάνουν τα έθνη» (εκδ. Λιβάνη). Ήταν η κατάληξη μιας διαδικασίας που είχε αρχίσει πριν από πέντε περίπου αιώνες, όταν τα έθνη της Δύσης είχαν αρχίσει την εξόρμηση τους προς ανατολάς, προς τις Ινδίες, ενώ την ίδια στιγμή η Κίνα κλεινόταν στον εαυτό της, απαγορεύοντας ταξίδια και επαφές με άλλες χώρες.  

Πολιτισμικός Ιμπεριαλισμός: Γλωσσική διαστροφή και συσκότιση της Αυτοκρατορικής επέκτασης

Του James Petras*
Ιανουάριος 19, 2019

(Επεξηγηματική σημείωση του μεταφραστή: Στο κείμενο που ακολουθεί οι αγγλικοί όροι nationalism και nationalist αποδίδονται στα ελληνικά άλλοτε ως εθνισμός και εθνιστής και άλλοτε ως εθνικισμός και εθνικιστής. Ως εθνισμός ορίζεται η άποψη που ενθαρρύνει την έκφραση και την καλλιέργεια της εθνικής συνείδησης και παράλληλα αναγνωρίζει και σέβεται τις εθνικές διαφορές. Πρόκειται δηλαδή για την απόλυτη αλλά  χωρίς παρωπίδες, πίστη και αφοσίωση κάποιου στα ιδεώδη του έθνους στο οποίο ανήκει, χωρίς καμία διάθεση περιφρόνησης ή υποτίμησης των ιδεωδών άλλου έθνους. Πάνω σε τούτη την, με θετικό πρόσημο, έννοια του εθνισμού εδράζεται και η έννοια του διεθνισμού. Αντίθετα, ως εθνικισμός ορίζεται η απόλυτη και με πάθος, έως την τύφλωση, προσήλωση των ατόμων στο έθνος τους, η οποία φτάνει ως την περιφρόνηση και την εχθρότητα προς άλλα έθνη, για να καταλήξει στην αντιδραστική έννοια και πρακτική του σωβινισμού.)

---

Στο σύγχρονο κόσμο, οι δυτικοί  προπαγανδιστές του ιμπεριαλισμού, ειδικά οι δημοσιογράφοι και οι αρχισυντάκτες των ΜΜΕ, καταφεύγουν στην παραχάραξη των καθημερινών εννοιών και τη διαστρέβλωση της γλώσσας της πολιτικής. Η χρήση και η κακοποίηση του πολιτικού λόγου χρησιμοποιείται προκειμένου να μπουν στο στόχαστρο της κριτικής τα ίδια τα θύματα και να δικαιολογηθούν οι ιμπεριαλιστικές επιθέσεις. Οι συνέπειες είναι πολλαπλές, αναφορικά τόσο με την προσπάθεια νομιμοποίησης των εγκλημάτων πολέμου και της οικονομικής λεηλασίας όσο και με την εξουδετέρωση  της όποιας εσωτερικής αντίστασης.

Δεκαετία ’90 : O Μιχάλης Ν.Ράπτης (Πάμπλο) κατά του σφετερισμού του ονόματος Μακεδονία από το γειτονικό κράτος

Του Σπύρου Κουτρούλη

Όταν ο Μ.Ράπτης συμβούλευε να ενεργήσουμε κατά των σχεδίων των Σκοπίων

Πολλοί φίλοι μου λένε πολλές φορές ότι αναζητούν με ενδιαφέρον παλαιά τεύχη της «Νέας Κοινωνιολογίας». Σε ένα από αυτά είχε δώσει στον υποφαινόμενο και στον Μ.Μελετόπουλο, συνέντευξη ο Μιχάλης Ράπτης-Pablo. Ο χώρος που έγινε ήταν ένα μικρό διαμέρισμα που διατηρούσε στην οδό Λουκιανού. 

Εκεί αφού ανατρέξαμε σε όλη την περιπετειώδη ζωή του, στην ηγεσία της 4ης Διεθνούς, την εμπλοκή στον αγώνα των Αλγερινών για εθνική ανεξαρτησία μας είπε ότι ο εθνισμός αποτελεί απαραίτητο στοιχείο του τρόπου που ερμήνευε την αριστερά. Τάχθηκε κατά του σφετερισμού του ονόματος Μακεδονία από το γειτονικό κράτος και ζήτησε σε περίπτωση επίθεση από την Τουρκία να μην δείξουμε την ολιγωρία που δείξαμε το 1974 στην Κύπρο. 

Οι «φασίστες», οι «εθνικιστές» και ο «μίτος» της Βαρδαρίας

Αναδημοσιεύουμε την εξαιρετική ανάλυση του ιστότοπου, https://anarchypress.wordpress.com, της αναρχικής συλλογικότητας Πυργῖται, όπου αποσαφηνίζονται οι όροι εθνισμός και εθνικισμός, καθώς και φασισμός - αντιφασισμός με τους οποίους κάποιοι συνειδητά ή από άγνοια οδηγούν τους πολίτες σε μια ακραία πόλωση.

Η επαναφορά στο προσκήνιο του λεγόμενου Μακεδονικού ζητήματος και ο «Μαύρος Κύκνος»(*) του ογκώδους συλλαλητηρίου για τη Μακεδονία, μας υποχρεώνει να τοποθετηθούμε συνολικά για τα εν λόγω ζητήματα.

Και τα ζητήματα που ανοίγονται είναι πράγματι πολλά και ευρεία. Θεωρούμε, πως είναι μια καλή ευκαιρία ξεκαθαρίσματός τους από την πλευρά μας, καθώς η περίοδος που διανύουμε είναι κρίσιμης σημασίας για την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου.

Ξεκινώντας από το πρόσφατο συλλαλητήριο, ας πούμε ευθύς εξ αρχής πως το θεωρούμε περισσότερο εθνικού παρά εθνικιστικού χαρακτήρα και πως ως τέτοιο θα το προσεγγίσουμε. Πολύ περισσότερο, δε, όταν είναι φανερό, για όσους θέλουν να το δουν, πως πίσω από τον εθνικό χαρακτήρα υποκρύπτονται βαθιές  κοινωνικές διεργασίες που σχετίζονται άμεσα με τον οικονομικής υφής εξανδραποδισμό της τελευταίας δεκαετίας.

Έχοντας αναφέρει το παραπάνω, δεν αγνοούμε πως στο συλλαλητήριο συμμετείχαν – φυσικά – άπαντες οι εθνικιστές, αλλά δεν ήταν αυτοί που έδωσαν το «εσωτερικό χρώμα» της κινητοποίησης παρά μόνον, ίσως, το επίχρισμά της. Σε 300 – 400 χιλιάδες κόσμου (με μια μάλλον προσγειωμένη εκτίμηση) η παρουσία τους ήταν μειοψηφική και η ανάδειξή τους προήλθε κυρίως από την προσοχή που, βεβαίως, τους έδωσαν οι «αντίπαλοί» τους ως απόπειρα δικής τους άμυνας.

Παγκοσμιοποίηση και Εθνική Κυριαρχία

Του Νίκου Ιγγλέση

Ένας αδυσώπητος πόλεμος διεξάγεται ήδη, σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ των δυνάμεων της παγκοσμιοποίησης (globalization) και των επί μέρους  κοινωνιών, που αντιπροσωπεύονται από τα κράτη-έθνη. Το διακύβευμα  της σύγκρουσης είναι ο έλεγχος της κυβέρνησης κάθε κράτους από τις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης ή απ’ αυτές που αντιτίθενται σ’ αυτήν. Ο έλεγχος της κρατικής δομής χρησιμοποιείται  προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, δηλαδή, είτε προς την αποδυνάμωση της εθνικής κυριαρχίας είτε προς την ενίσχυσή της.

Η παγκοσμιοποίηση είναι το ανώτατο, μέχρι στιγμής, στάδιο του καπιταλιστικού συστήματος που προωθεί την ολοκλήρωσή του σε πλανητική κλίμακα. Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι ο σύγχρονος ιμπεριαλισμός, όπως πιστεύουν κάποιοι μαρξιστές, αλλά ένα εντελώς νέο και διαφορετικό επίπεδο της εξέλιξης του καπιταλισμού. Ο Β. Ι. Λένιν στο κλασσικό έργο του «Ο ιμπεριαλισμός – ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού» που γράφτηκε πριν από 100 χρόνια, το 1916, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επισημαίνει ότι ο ιμπεριαλισμός έχει πέντε βασικά χαρακτηριστικά:

Από το έθνος του κράτους στο έθνος της κοινωνίας

Του Γιώργου Κοντογιώργη

Το ελληνικό πρόβλημα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το «διεθνές», πλην όμως διαθέτει τη δική του ιδιαιτερότητα και δυναμική που μας επιτρέπει να το ορίσουμε ως παρέκκλιση. Αποδίδω την αιτία της ελληνικής κακοδαιμονίας στις δυσμορφίες που προκαλεί η αναντιστοιχία του πολιτικού συστήματος/κράτους προς την ανθρωποκεντρική ιδιοσυστασία της ελληνικής κοινωνίας. Το πολιτικό αυτό σύστημα οδήγησε το κράτος και τους νομείς του να λειτουργούν ως λυμεωνικά παράσιτα επί του Ελληνισμού, να τον απομυζούν και να τον καταστρέφουν.

Δεν ανέμενα την τωρινή κρίση για να προβώ στη διαπίστωση αυτή. Δεκαετίες επισημαίνω το γεγονός, και ουσιαστικά ανήγγειλα πριν από τη δεκαετία του 1990 την, σε συντεταγμένες βάσεις, επιχειρούμενη λεηλασία της ελληνικής χώρας και την επερχόμενη νέα συντριπτική συρρίκνωση του Ελληνισμού. Στο πλαίσιο αυτό, αρκούσε μια μικρή έστω διεθνής αναταραχή για να εκθέσει την Ελλάδα και να της προκαλέσει μια ανήκεστη βλάβη.

Η ίδια γνωσιολογική αφετηρία με οδήγησε να επισημάνω την κατεύθυνση της λεγόμενης διεθνούς εξέλιξης και τις επιπτώσεις της. Καιρό πριν την εκδήλωση της αμερικανικής κρίσης, που οδήγησε στο κλείσιμο της τράπεζας Lehman Brothers, είχα αναδείξει το γεγονός της επελθούσης ανατροπής στην ισορροπία μεταξύ κοινωνίας, κράτους και οικονομίας, την αιτιολογία της και τις επερχόμενες επιπτώσεις.

Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι άλλες «ποικιλίες» της «αριστεράς»…

Του Θύμιου Παπανικολάου

Οι παραδοσιακές δυνάμεις της αριστεράς, σε όλες σχεδόν τις «αντιμνημονιακές» τους ποικιλίες και πολυχρωμίες, οι οποίες αντιπολιτεύονται την κυβερνώσα «αριστερά» των ανδρεικέλων του ΣΥΡΙΖΑ, επί της ΟΥΣΙΑΣ δεν διαφέρουν από το ΣΥΡΙΖΑ. 
Στα μεγάλα στρατηγικά ζητήματα της εποχής μας, η ίδια η αντίληψη και η φιλοσοφία, η ίδια η ΛΟΓΙΚΗ του ΣΥΡΙΖΑ, ΔΙΑΠΕΡΝΑ το σύνολο της παραδοσιακής αριστεράς, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων:
Η Αντίληψη, η Φιλοσοφία και η ΛΟΓΙΚΗ των ιδεολογικών μυθολογιών της Παγκοσμιοποίησης και της Νέας Τάξης (της εξουσίας των ΥΠΕΡ-εθνικών ελίτ του χρηματιστηριακού κεφαλαίου). 

Στο ΣΥΡΙΖΑ αυτή η ΛΟΓΙΚΗ (του 4ου Ράιχ) παίρνει ακραίες, μοχθηρές και τρομοκρατικές μορφές, ακριβώς διότι υλοποιείται ΠΡΑΚΤΙΚΑ, ως κυβερνητική διαχείριση του πλανητικού ολοκληρωτισμού… 

Οι άλλες πολυχρωμίες της παραδοσιακής αριστεράς και της «άκρας αριστεράς» έχουν το πλεονέκτημα να φλυαρούν ανέξοδα και «επαναστατικά», το πλεονέκτημα να σφετερίζονται, εκ του ασφαλούς, τις αγωνιστικές κατακτήσεις των λαών, το πλεονέκτημα να μετατρέπουν τις ιστορικές Ιδέες και Αξίες της Αριστεράς σε νεκρές ΑΦΑΙΡΕΣΕΙΣ, σε νεκρά σχήματα, σε εκπορνευμένα «προϊόντα», συνακόλουθα σε θανάσιμα «όπλα» του σύγχρονου φασισμού ΕΝΑΝΤΙΑ στην Εργατική Τάξη και τους Λαούς. 

Η οικουμενική Ορθοδοξία, το εθνικό και το αληθές

Του Θανάση Ν. Παπαθανασίου   

   

Δρ. Θεολογίας, Διευθυντής του περιοδικού «Σύναξη»

Διδάσκων (ΕΔΙΠ) στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθήνας     

                                                          

Ποια μπορεί να είναι η στάση της Εκκλησίας απέναντι στο ερώτημα της «εθνικής συνεννόησης»;

Πιθανολογώ ότι η απάντηση εκ μέρους εκκλησιαστικών ανθρώπων αναμένεται πανεύκολη και στερεότυπη: «Η Εκκλησία πάντα πρωτοστάτησε στους εθνικούς αγώνες», «Η Εκκλησία είναι εθναρχούσα», ή ακόμα «Ορθοδοξία και ελληνικό έθνος ταυτίζονται». Κατά την ταπεινή μου άποψη, ωστόσο, ακριβώς το γεγονός ότι αυτές οι απαντήσεις αναμένονται ως αυτονόητες, μάλλον αποτελεί πρόβλημα για μια στιβαρή προσέγγιση.   

Η απάντηση, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να αρθρωθεί αλλιώς. Η Εκκλησία θα συμβάλει τα μάλα στο ερώτημα της «εθνικής συνεννόησης», αν καλλιεργήσει διαύγεια στα κριτήρια. Διαύγεια και σχετικά με το εθνικό, διαύγεια και σχετικά με το εκκλησιαστικό. Το μείζον πρόβλημα σήμερα είναι η ικανή σύγχυση όσον αφορά τα κριτήρια. Και η σύγχυση αυτή αφορά όλες τις πλευρές. Επιτρέψτε μου λοιπόν να σκιαγραφήσω την αναμέτρηση με τα κριτήρια:

Η ανάδυση των εθνοπληβείων;

«Τα γεγονότα δεν έχουνε διαστάσεις την ώρα που τελούνται/

τις αποχτούνε με τον χρόνο/

κι όλα είναι γύρω σου σαν να μην είναι»

Κλείτος Κύρου

Του Γιώργου Ρακκά – φωτογραφίες: Δημήτρης Μπούσμπουρας

Στην ακριτική Φλώρινα, δυο παράλληλοι κόσμοι παρουσιάστηκαν χθες, Κυριακή 17 Ιουνίου 2018, ημέρα κύρωσης της ντροπιαστικής για την Ελλάδα συμφωνίας Τσίπρα-Ζάεφ.

Απομονωμένη στην άκρη της χώρας, επιλέγοντας τους Ψαράδες, το χωριό όπου το 1949 πραγματοποιήθηκε το 2ο συνέδριο του ΝΟΦ (της αλυτρωτικής συνιστώσας των Σλάβων της Μακεδονίας με την οποία επέλεξε να συμμαχήσει η ηγεσία του Δημοκρατικού Στρατού αδειάζοντας όλους τους Έλληνες μαχητές του), η πολιτική ηγεσία της χώρας επικύρωνε την συμφωνία. Σ’ ένα ευρύχωρο αντίσκηνο, ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών συναίνεσαν σε αυτό που απορρίπτει οργισμένη η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών τους, τραγουδώντας «χρόνια πολλά» στον διαπραγματευτή του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς, και ακούγοντας με μια προσποιητή ψυχραιμία λίγα λεπτά αργότερα τον ομόλογό τους Ζόραν Ζάεφ να μιλάει περήφανος για τους «Μακεδόνες» και την χώρα τους.

Τι είναι η Πατρίδα μας;

Του Γιώργου Παπαγιαννόποπουλου

Τι είναι η Πατρίδα μας;

«Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν' οι κάμποι;

Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά;

Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;

Μην είναι τ' άστρα της τα φωτεινά;», ήταν το πρώτο τετράστιχο στο ομόνυμο ποιήμα του Ιωάννη Πολέμη.

- Τι είναι η Πατρίδα μας; Θα αναρωτηθώ κι΄ εγώ, και σπεύδω να απαντήσω:

Η Πατρίδα είναι  ένα  δέντρο με κλαδιά, ένα λουλούδι με πολλά άνθη:: κάθε κλαδί, κάθε άνθος είναι μοναδικό:

– ένα, είναι η Εθνική μας Ιστορία

– ένα άλλο, η Εθνική μας Γλώσσα

– άλλο, οι τάφοι και η μνήμη των Προγόνων μας («Ζώντων και Τεθναιόντων»)

–  η Γεωγραφία, το Έδαφος που πατούμε εμείς και τα παιδιά μας, η Θάλασσα που κολυμπάμε εμείς και τα παιδιά μας ,ο Αέρας που αναπνέουμε.

– Το Σπίτι που γεννηθήκαμε, η Οικογένειά μας οι γειτόνοι.

- το σχολειό που μάθαμε τα πρώτα γράμματα, τα μέρη που γίναμε έφηβοι, εκεί που πρωτοερωτευθήκαμε.

Η βαριά σκιά των «αντιεθνικιστών» στα εθνικά θέματα

Του Σωτήρη Δρόκαλου*

Οι πρόσφατες εξελίξεις στο «Μακεδονικό» ανέδειξαν ξανά την εικόνα μιας ιδεολογικά ετερόκλητης τάσης που κατευθύνει την ελληνική εξωτερική πολιτική τις τελευταίες δεκαετίες. Η τάση αυτή εκπροσωπείται από πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και δημοσιολόγους οι οποίοι συχνά διαφωνούν ριζικά σχετικά με άλλους τομείς της πολιτικής, αλλά συντείνουν προς παρόμοιες γενικά θέσεις επί των εθνικών θεμάτων.

Οι ίδιοι διατείνονται ότι ακολουθούν μια σύγχρονη και «ευρωπαϊκή» προσέγγιση, η οποία αντιμάχεται τον λαϊκισμό και τον εθνικισμό. Προκρίνουν δε πολιτικές που πιστεύουν ότι ευνοούν την ειρήνη και τη συνεργασία με τις γειτονικές χώρες. Σε αυτά τα πλαίσια, αμφισβητούν τη βαρύτητα ή την επικινδυνότητα ορισμένων τουλάχιστον ζητημάτων και αντιμετωπίζουν ως δείγμα καθυστέρησης και ανορθολογισμού κινητοποιήσεις σαν αυτές των πρόσφατων συλλαλητηρίων. Επίσης, παραγνωρίζουν απόψεις που διαφωνούν με τις δικές τους.

Αλλού τα κακαρίσματα…

Του Γιώργου Παπαϊωάννου

Μπορεί πολλοί να βιάστηκαν για «εξελίξεις στον χώρο της Δεξιάς», αλλά τελικά μάλλον στην Αριστερά σημειώνονται περισσότερες. Ο τρόπος που αντιμετωπίστηκαν τα συλλαλητήρια και γενικότερα το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ έφεραν μια θαυμαστή ομοψυχία στους χώρους της Αριστεράς.

Κυβερνητικοί και αντικυβερνητικοί, μνημονιακοί και αντιμνημονιακοί, εξουσιαστές και αντιεξουσιαστές, οι αριστεροί κάθε απόχρωσης μοιάζουν αδελφωμένοι μπροστά στο φάντασμα του εθνολαϊκισμού που ξύπνησε τελευταία.

Η αντιπαλότητα προς τον ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει με καβγαδάκι που γρήγορα ξεχάστηκε και η σχέση αναζωπυρώνεται για τα καλά. Οι περισσότεροι ξεχνούν οποιαδήποτε κριτική προς την κυβέρνηση, βλέποντας παντού μόνο τον κίνδυνο του «εθνικισμού», άλλοι λειτουργούν σαν δυναμική εμπροσθοφυλακή της, ενώ υπάρχουν κι εκείνοι που εγκαλούν τον ΣΥΡΙΖΑ γιατί δεν τελειώνει στα γρήγορα τη συμφωνία «υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ» για να ξεμπερδεύουμε με τους εθνικισμούς και καταγγέλλουν δημόσια τον «πρωτόγονο αντισυριζισμό»…

Τα «εθνικά» όρια της αστικής τάξης

Του Γιώργου Μαργαρίτη

Τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα στην στρατηγική -και ως εκ τούτου εξαιρετικά εύφλεκτη- ζώνη της Μέσης Ανατολής διαμορφώθηκε μια ιδιαίτερη κατάσταση την οποία μπορούμε να ορίσουμε ως «στρατηγικό κενό». Με το τελευταίο εννοούμε την απουσία μιας δύναμης ή ενός συστήματος δυνάμεων που θα είχε τη ισχύ να επιβληθεί στα τοπικά και στα επιμέρους συμφέροντα επιβάλλοντας το δικό της νόμο και, κάτω από αυτόν, την σταθερότητα στην περιοχή. Για πολλούς αιώνες στην ζώνη αυτή η σταθερότητα εξασφαλιζόταν από την ισχύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μετά από αυτήν από το αποικιακό ευρωπαϊκό σύστημα και, τέλος, στα πιο κοντινά στα δικά μας χρόνια από τον ισχυρό «δυτικό» συνασπισμό του Ψυχρού Πολέμου. Στον τελευταίο δέσποζε η υπερδύναμη Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Τα συλλαλητήρια και οι πρόθυμες ελίτ

Του Απόστολου Αποστολόπουλου

Καμία ορατή ανάγκη, κάποιος κίνδυνος για τα εθνικά συμφέροντα, δεν επιβάλλει να λυθεί το Σκοπιανό εδώ και τώρα. Το επιχείρημα ότι η λύση του Σκοπιανού στερεώνει την ειρήνη είναι οφθαλμοφανώς ανυπόστατο. Αναταραχή στην περιοχή μόνο ξένες δυνάμεις μπορούν να προκαλέσουν. Οι Βαλκάνιοι ούτε την όρεξη έχουν, πλέον, για φασαρίες ούτε διαθέτουν την απαραίτητη ισχύ. Η μεγαλύτερη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στην Ευρώπη βρίσκεται στα Σκόπια και στόχος είναι να μετατραπεί σε νατοϊκή αλλά δεν κινδυνεύει η ισορροπία στα Βαλκάνια από μια μικρή καθυστέρηση.

Η πίεση των Αμερικανών για το Σκοπιανό συνδέεται με την πίεση για λύση του Κυπριακού και αγνοεί και στις δυο περιπτώσεις τα ειδικά ελληνικά συμφέροντα. Όχι διότι επικρατεί κάποιος ανθελληνισμός στην Ουάσιγκτον. Αλλά επειδή εκτιμούν ότι η Ελλάδα χωρίς να είναι ασήμαντη δεν έχει να προσφέρει κάτι το καθοριστικό στη σύγκρουση με τη Ρωσία. Ουδείς εδώ φαίνεται διατεθειμένος να πεθάνει για τις υποτιθέμενες «δυτικές αξίες». Οι εθνομηδενιστές, δεξιάς ή αριστερής απόχρωσης, έχουν υπονομεύσει την ιδέα της θυσίας για την πατρίδα ενώ οι Σύμμαχοι έχουν απογοητεύσει βαθιά κάθε νοήμονα φίλο της Δύσης.

Η άλλη Αριστερά

Του Βασίλη Στοϊλόπουλου

Από το ιστολόγιο της Σάρας Βάγκενκνεχτ, ηγετικής μορφής της γερμανικής Αριστεράς (die LINKE):

 

«Υπάρχει μια ιδεολογία που κάποιοι θεωρούν αριστερή, αν και στην πραγματικότητα είναι η ιδεολογία των νικητών της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. (Μια Ιδεολογία που) απεχθάνεται εθνικούς κανονισμούς και θεσμικά όργανα. Ένας παγκόσμιος όμιλος επιχειρήσεων δεν γνωρίζει καμία κοινωνική υποχρέωση σε καμία χώρα ˙ αναζητά διεθνώς για το φθηνότερο εργατικό δυναμικό και πουθενά δεν θα ήθελε να πληρώνει πλέον φόρους. Ακόμη και οι πιο εύποροι μπορούν να έχουν μια τέτοια κοσμοθεώρηση. Η ποιότητα ζωής τους δεν εξαρτάται από το αν στην πατρίδα τους υπάρχουν καλά σχολεία, νοσοκομεία και αξιοπρεπείς μισθοί. Συχνά έχουν σπίτια σε διαφορετικές χώρες, τα παιδιά τους σπουδάζουν σε διάσημα διεθνή πανεπιστήμια, όταν αρρωσταίνουν, μπορούν να βρουν τις καλύτερες ιδιωτικές κλινικές. Από την άλλη πλευρά, ο κανονικός πληθυσμός εξαρτάται από το να υπάρχουν στη χώρα τους καλά σχολεία, καλά νοσοκομεία, καλοί μισθοί και καλές υποδομές. Όποιος υποτιμά αλαζονικά αυτή την άποψη, είναι τα πάντα, αλλά δεν είναι αριστερός. Δεν έχουμε καμιά παγκόσμια διακυβέρνηση, δεν έχουμε ευρωπαϊκή κυβέρνηση, και δεν έχουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μπορούν να ελέγχονται δημοκρατικά υπερεθνικές κυβερνήσεις. Η μοναδική μορφή δημοκρατίας που έχουμε είναι αυτή εντός των μεμονωμένων κρατών. Δεν λειτουργεί καλά, γιατί έχει διαβρωθεί από τα μεγάλο κεφάλαιο, αλλά εξακολουθεί να είναι το σημαντικότερο εργαλείο που έχει ο πληθυσμός για να επιβάλει τα συμφέροντά του.»

Επανεθνικοποίηση, προβοκάτσιες χρυσαυγιτών, ήττα των εθνομηδενιστών

Του Γιώργου Ρακκά

Η πάνδημη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων στο συλλαλητήριο της 21ης Ιανουαρίου δεν ήταν έκπληξη, ούτε τυχαίο γεγονός. Είναι το πιο φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο, μια αυτονόητη αντίδραση, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η οικονομική και η κοινωνική κατάρρευση των προηγούμενων ετών μετεξελίσσεται τώρα στο ανώτατο στάδιο της κρίσης που αφορά στην ίδια την αμφισβήτηση της ελληνικής κρατικής κυριαρχίας.

Πλέον είναι σειρά της γεωπολιτικής, εξ ου και η επιτάχυνση στο Μακεδονικό, η σταδιακή κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας εναντίον της Ελλάδας, καθώς και η κλιμάκωση των διεκδικήσεων του Αλβανικού εθνικισμού. Έχει πέσει ‘σήμα διάλυσης’, ότι πλέον η ελληνική κυβέρνηση εξαρτώμενη ολοκληρωτικά από τους ξένους σηκώνει σημαία ευκαιρίας, και έτσι οι επίδοξοι σφετεριστές της ιστορίας, του πολιτισμού ή και της κυριαρχίας του ελληνισμού στη  Μακεδονία, την Ήπειρο, την Θράκη, το Αιγαίο, την Κύπρο νοιώθουν την στιγμή σαν μια μεγάλη ευκαιρία για να προωθήσουν την ατζέντα τους.