Το δικαίωμα στην τεμπελιά

Της Φωτεινής Μαστρογιάννη

Όποιος θέλει να εξουσιάζει τους ανθρώπους, προσπαθεί να τους ταπεινώσει μέχρι να μείνουν μπροστά του σα ζώα. Και σαν ζώα τους μεταχειρίζεται,ακόμη κι αν δεν τους το λέει, μέσα του έχει πάντα ξεκαθαρισμένο πόση λίγη σημασία έχουν. Ο τελικός του στόχος είναι να τους απομυζήσει και του είναι αδιάφορο τι θ' απομείνει απ' αυτούς. Όταν δεν χρησιμεύουν πια σε τίποτα τους αποβάλει...

Ελία Κανέττι  

Δανείστηκα τον τίτλο από το ομώνυμο βιβλίο του Πωλ Λαφάργκ, ένα βιβλίο που σε αρκετά του σημεία παραμένει ακόμα επίκαιρο.

Στις μέρες μας, παρά την τεχνολογική πρόοδο και τις μειώσεις των μισθών λόγω αυτής αλλά και λόγω των κρίσεων (εν πολλοίς τεχνητών) χρέους, υπάρχει μία εμμονική προσήλωση από την πλευρά των εργαζομένων και των εργοδοτών στην πολύωρη εργασία. Θεωρείται ότι εάν κάποιος εργάζεται ή παραμένει στον χώρο εργασίας για πολλές ώρες (όπως συνηθίζεται στα καθ’ημάς) δεν είναι τεμπέλης. Εάν είναι παραγωγικός τις ώρες αυτές, που δεν είναι γιατί είναι βιολογικά αδύνατον (ο εργαζόμενος δεν μπορεί να είναι παραγωγικός άνω των 40 ωρών εργασίας την εβδομάδα για τους δε άνω των σαράντα το ωράριο εργασίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 25 με 30 ώρες εβδομαδιαίως), δεν προβληματίζει κανέναν.

Οι Μέλισσες και η Κοινωνική Τεμπελιά

Του BeeHappy

Στο ξεκίνημα της μελισσοκομικής μου σταδιοδρομίας είχα την τύχη να ακούσω μια πολύτιμη συμβουλή (για την ιστορία δια στόματος Ισίδωρου Τσιμίνη «Καλύτερα να τρυγάς 10 μελίσσια Σπύρο, με είπε, παρά να ταΐζεις 20». Στην πορεία αποδείχτηκε απόλυτα σοφή.

Το θυμήθηκα και σήμερα, 2^η μέρα του 3ημερου μελισσοκομικού σεμιναρίου που διοργανώνει ο Σύλλογός μας, με εισηγητή τον εξαίρετο Θανάση Μπίκο. Τα βιβλία του αλλά και τα άρθρα του στα μελισσοκομικά έντυπα σε μαθαίνουν να σκέφτεσαι «σαν μέλισσα». 

«Ισχύς εν τη ενώσει» ήταν το μήνυμα από τις πρώτες διαφάνειες του Θανάση. Κάθε έμπειρος μελισσοκόμος ξέρει πολύ καλά ότι συνενώνοντας στην κύρια ανθοφορία 2 «εικοσάρες» κυψέλες θα κομίσει τελικά κατά πολύ περισσότερο απ’ ότι θα λάμβανε από το άθροισμα της κάθε μιας μεμονωμένης.

Προκύπτει λοιπόν αβίαστα το συμπέρασμα ότι οι μέλισσες εργάζονται αποδοτικότερα ως μέλη μιας ομάδας.

Θα θεωρήσει κανείς εύλογο το παραπάνω και θα περίμενε να συμβαίνει και στις ανθρώπινες κοινωνίες. Οι ομάδες ανθρώπων να είναι αποδοτικότερες από το άθροισμα των μεμονωμένων ατόμων. Όσοι το πιστεύουν αυτό απλά αγνοούν το φαινόμενο της «Κοινωνικής Τεμπελιάς».

Ο Πωλ Λαφάργκ, η τεμπελιά και η εργασιακή προπαγάνδα του καπιταλισμού

Του Θανάση Μπαντέ

Και τι δεν ειπώθηκε για την εργασία. Για την προσφορά της εργασίας στην κοινωνία, αλλά και στον κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά. Για την αναγκαιότητα της εργασίας που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Για τον άνθρωπο που δάμασε τη φύση χάρη στην εργασία και μόνο. Για το πόσο οξύνει το πνεύμα και ενεργοποιεί όλες τις ανθρώπινες δεξιότητες. Για το πόσο οργανώνει τη ζωή του ανθρώπου, αφού χωρίς εργασία όλα βουλιάζουν στο χαοτικό πέρασμα του ανεκμετάλλευτου χρόνου, που αδρανοποιεί τον άνθρωπο και τον υποβιβάζει σε ζώο. «Αργία μήτηρ πάσης κακίας». Θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος χωρίς δουλειά, σχεδόν εξ’ ορισμού, ρέπει προς την ακολασία και κάθε είδους αυτοκαταστροφική κι αντικοινωνική συμπεριφορά, ενώ ο εργαζόμενος, κάτω από την ασφαλή στέγη της εργασίας, ξοδεύει το χρόνο του δημιουργικά, αποφεύγοντας όλους αυτούς τους σκοπέλους. Υπό αυτή την έννοια η εργασία αποκτά ακόμη ευεργετικότερες διαστάσεις. Προστατεύει τον άνθρωπο από όλες τις κακοτοπιές της τεμπελιάς και του δίνει ταυτότητα, δηλαδή νόημα ύπαρξης. Το ότι αμέσως μετά το όνομα ακολουθεί η επαγγελματική κατάρτιση σχεδόν σε όλες τις συστάσεις δεν είναι καθόλου τυχαίο. Το επάγγελμα δεν είναι απλώς ιδιότητα ή δραστηριότητα ή πεδίο προσφοράς ή ενασχόληση ή οτιδήποτε τέτοιο. Είναι η βάση της κοινωνικής αποδοχής, η προσωποποίηση της καταξίωσης. Είναι ο ίδιος ο εαυτός που κατατίθεται ολοκληρωμένα, που προσπαθεί με δυο λόγια να αυτοπροσδιοριστεί και που αδυνατεί να βρει οτιδήποτε πληρέστερο πέραν της επαγγελματικής ταυτότητας.

Δουλειά, ένα ολέθριο δόγμα

Του Ευάγριου Αληθινού

«Ένας παράλογος κόσμος μερμηγκιών αποκαλεί τρελό τον τζίτζικα.» (Κ.Μπεβεράτος)

Επιστρέφοντας ένα απόγευμα από τη δουλειά στο σπίτι μου, το βλέμμα μου έπεσε σ’ ένα σύνθημα κάποιας αριστερής οργάνωσης γραμμένο σ’ ένα τοίχο του Ηρακλείου.

Το σύνθημα έλεγε: «Το μέλλον ανήκει στο κόσμο της δουλειάς». Διαβάζοντας το ένιωσα επιπλέον κούραση. «Διάολε» σκέφτηκα, «υπάρχει ακόμη κόσμος που…δοξάζει τη σκλαβιά». Καταλαβαίνω φυσικά ότι αυτός που το έγραψε ήθελε να εξυμνήσει το προλεταριάτο, αλλά η πρόταση στην ορθή σημασία της μου άφησε μια «ρατσιστική» εντύπωση. Αν το «μέλλον ανήκει στο κόσμο της δουλειάς» τι θα γίνει με αυτούς που δε θέλουν να δουλεύουν; Αυτοί δε θα έχουν μέλλον;