Βάσος Λυσσαρίδης. 13 Μαΐου 1920 - 26 Απριλίου 2021

"Και να θυμάσαι:

 αν εθελούσια δεν γονατίσεις, ούτε νεκρό δεν μπορούν να σε γονατίσουν".

Μου είπαν:

 "Είσαι μικρός, αν κάνεις ένα ακόμη βήμα θα σε αφανίσουν.

Είπα: 

"ΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΝΩ ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΑΚΟΜΗ ΠΙΟ ΜΙΚΡΟΣ."

ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ

Ο Βάσος Λυσσαρίδης γεννήθηκε στα Λεύκαρα, στις 13 Μαΐου 1920 και απεβίωσε στις 26 Απριλίου 2021

Φοίτησε στο δημοτικό σχολείο Λευκάρων και μετά για δύο χρόνια στην ανωτέρα σχολή Λευκάρων και συνέχισε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία.

Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών όπου και απεφοίτησε με άριστα. Εξάσκησε γενική ιατρική και διετέλεσε Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου (1967-1981). Κατά τα φοιτητικά του χρόνια διετέλεσε Πρόεδρος της Πανσπουδαστικής Επιτροπής Κυπριακού Αγώνα, Γραμματέας της Συντονιστικής Επιτροπής Κυπριακών Σωματείων και υπεύθυνος της Εθνικοτοπικής ΕΑΜ Κύπρου. Οργανώθηκαν τεράστιες συγκεντρώσεις και το Κυπριακό προβλήθηκε ως εθνική διεκδίκηση.

Πήρε μέρος στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της Ε.O.Κ.Α. (1955-1959). Ως εκπρόσωπος της ΕΟΚΑ καταψήφισε τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου διότι πίστευε ότι νομιμοποιούσαν και με δική μας συνυπογραφή την πολιτικοστρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας, στηριζόταν σε φυλετικές διακρίσεις, και διότι το σύνταγμα ήταν μη λειτουργικό και θα οδηγούσε σε αδιέξοδα με αρνητικές επιπτώσεις εις βάρος του Κυπριακού λαού. Μετά το πραξικόπημα στην Ελλάδα και την επιβολή στρατιωτικής δικτατορίας, συνεργάσθηκε με τις αντιστασιακές οργανώσεις του Ελληνικού λαού ενάντια στη χούντα και κυρίως με το ΠΑΚ με ηγέτη τον Ανδρέα Παπανδρέου. Πρωτοστάτησε στην αντίσταση ενάντια στην ΕΟΚΑ Β και κατά του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 1974 και του μεταπραξικοπήματος. Στην σύσκεψη ηγεσιών (νομίμων και παρανόμων) στο Γ.Δ.Π. την 15η Αυγούστου ματαίωσε την υπογραφή του σχεδίου Γκιουνές στην παρουσία πολλών δεκάδων ένστολων οπλοφόρων και επέμενε ότι η νομιμότητα επανέρχεται μόνο με την επάνοδο του νομίμως εκλεγέντος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Τα όπλα σίγησαν. Όμως στις 30 Αυγούστου έγινε απόπειρα δολοφονίας εναντίον του στην οποία σκοτώθηκε ο αγωνιστής ποιητής Δώρος Λοϊζου. Συνέχισε τον αγώνα ενάντια στο μεταπραξικόπημα μέχρι την επιστροφή του Μακαρίου. Εκλεγόταν ανελλιπώς βουλευτής από το 1960 μέχρι το 2006 και την περίοδο 1985-1991 διετέλεσε Πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής.

Το 1969 ίδρυσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ε.Δ.Ε.Κ., του οποίου υπήρξε Πρόεδρος μέχρι και τον Ιούλιο του 2001.

1955: Και σε χρόνο μυστικό σαν ηφαίστειο του Αίμου

 

Του Αλέκου Μιχαηλίδη 

Όσο κι αν το αρνούνται οι εκμεταλλευτές και οι συκοφάντες του αγώνα (σε μια ανέλπιστη και άτυπη συμφωνία), η ΕΟΚΑ δημιούργησε ένα γνήσιο αντιαποικιακό κίνημα, όπως των Μάου Μάου της Κένυας, του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού της Ιρλανδίας, του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου της Αλγερίας, των Σαντινίστας στη Νικαράγουα, της Ηνωμένης Χρυσής Ακτής στη Γκάνα, μέρος ενός παγκόσμιου ξεσπάσματος για την αυτοδιάθεση των λαών. Μπορεί να μην είχε διασυνδέσεις με τα κινήματα (πέραν του ιρλανδικού) και να μην προερχόταν από αριστερή ιδεολογική τοποθέτηση, αλλά η ΕΟΚΑ βασάνισε εξίσου την παντοδύναμη Βρετανική Αυτοκρατορία και όποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει.

Ήταν η 1η Απριλίου 1955

Όταν 200 αντάρτες τα έβαλαν με 28.000 περίπου πάνοπλους Βρετανούς στρατιώτες.

Όταν πυροδοτήθηκαν οι πρώτοι εκρηκτικοί μηχανισμοί στην Κύπρο. Και σύμφωνα με τον Βρετανό Άντερσον «για τα επόμενα τέσσερα χρόνια η ΕΟΚΑ διεξήγαγε υπό την ηγεσία του Γρίβα έναν αντάρτικο αγώνα φονικής αποτελεσματικότητας, που το Λονδίνο δεν κατάφερε ποτέ να καταπνίξει».

 Το Λονδίνο δεν κατάφερε ποτέ να καταπνίξει την ΕΟΚΑ, καθώς κατάφερε να συνδυάσει το αντάρτικο στα βουνά με τις διαδηλώσεις στους δρόμους των πόλεων. 

Κατάφερε να μετατρέψει τους Κύπριους χωριάτες σε ένα ανοχύρωτο ποτάμι αγωνιστών που θα έδιναν το αίμα τους για να ενώσουν την Κύπρο με την Ελλάδα. 

Κατάφερε να διατηρήσει ζωντανό το αντιστασιακό φρόνημα του λαού ακόμα και κατά την εκεχειρία, με τη γνωστή παθητική αντίσταση.

Στον εικαστικό έργο του ο Gigas Yiannis, απαθανατίζει τους

9 απαγχονισθέντες μάρτυρες της ΕΟΚΑ (1955-1959) που είναι θαμμένοι στα Φυλακισμένα Μνήματα της Λευκωσίας, είναι οι εξής:

Τότε που η ΕΟΚΑ τσάκιζε τη βρετανική αεροπορία και το ηθικό των Άγγλων αποικιοκρατών

Του Θανάση Χούπη 

Αν είχαμε ίχνος επαφής με την ιστορική μας Κληρονομιά, στις 26 του Νοέμβρη, κάθε χρόνο, θα θυμόμασταν -για πολλούς λόγους- μια επίθεση που άφησε άφωνη την ανθρωπότητα, τέτοια μέρα το 1957. 

Όταν μια μικρή ομάδα Νέων Ελλήνων της Κύπρου, περήφανων μαχητών της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών, τσάκιζε τη βρετανική αεροπορία και το ηθικό των Άγγλων, στη βρετανική, αεροπορική βάση του Ακρωτηρίου, εκεί κοντά στη Λεμεσό. 

Τι κι αν τα μέτρα ασφαλείας ήταν δρακόντεια; Τι κι αν τη βάση προστάτευαν πολλαπλά συρματοπλέγματα; 

Τι κι αν οι Άγγλοι δυνάστες της Κύπρου, σάρωναν -επί 24ώρου βάσεως- το Ακρωτήρι, με ένα πλήθος από κινητές περιπόλους, με τη συνδρομή δεκάδων ανιχνευτικών σκύλων; 

Μια ομάδα εφήβων, με κεντρικό πρόσωπο, στη συγκεκριμένη επιχείρηση, τον 16χρονο -τότε- Ανδρέα Βασιλείου, μαθητή του Λανίτειου Γυμνασίου, κατάφερνε να περάσει "κάτω απ' τη μύτη τους" δύο βόμβες στο εσωτερικό της βάσης του Ακρωτηρίου και να τις τοποθετήσει σε ισάριθμα αεριωθούμενα αεροσκάφη της βρετανικής, βασιλικής αεροπορίας. 

Τί σχέση έχουν οι σημερινοί Κύπριοι με τους Καραολή και Δημητρίου!

Του Κώστα Βενιζέλου

Τις πρωινές ώρες της 10ης Μαΐου 1956, οι Βρετανοί κατακτητές, οδήγησαν στην αγχόνη τον Μιχαλάκη Καραολή και τον Ανδρέα Δημητρίου. Ήταν οι πρώτες εκτελέσεις αγωνιστών της ΕΟΚΑ. Με τις εκτελέσεις αυτές ο νέος κυβερνήτης της αποικιοκρατικής δύναμης, Χάρντιγκ, επιχειρούσε να δείξει αποφασιστικότητα και σκληρότερο πρόσωπο για την επιβολή της κατοχικής κυριαρχίας του. Ο Καραολής ήταν 22 χρόνων, μέλος των εκτελεστικών ομάδων της ΕΟΚΑ. Μαζί με τον συναγωνιστή του Ανδρέα Παναγιώτου, εκτέλεσαν Κύπριο συνεργάτη των Βρετανών. Ο Καραολής καταδικάσθηκε σε θάνατο. Ο Δημητρίου ήταν 21 χρόνων. Με έντονη δράση στην Οργάνωση, συνελήφθη τον Νοέμβριο του 1955, μετά που πυροβόλησε εναντίον Βρετανού των μυστικών υπηρεσιών. Ο Βρετανός δεν σκοτώθηκε, ωστόσο, ο Δημητρίου καταδικάσθηκε σε θάνατο.

Με το άκουσμα της εκτέλεσης τους από το αποικιοκρατικό ραδιόφωνο, η ΕΟΚΑ εκτέλεσε δυο Βρετανούς δεκανείς που είχε απαγάγει. Σύμφωνα με τον ιστορικό Ανδρέα Κάρυο «επρόκειτο για μια ενέργεια που αποδοκιμάσθηκε από την κυπριακή κοινωνία με αποτέλεσμα να μην επαναληφθεί». Οι εκτελέσεις των Καραολή και Δημητρίου προκάλεσαν έντονες κινητοποιήσεις σε Ελλάδα και Κύπρο. Στην Ελλάδα είχαν σημειωθεί και συγκρούσεις με την αστυνομία, με νεκρούς και τραυματίες στην Αθήνα.

Παράλληλα, προκλήθηκε πολιτικός σεισμός και υπήρξαν πιέσεις για παραίτηση της κυβέρνησης Καραμανλή. Η κυβέρνηση δεν παραιτήθηκε, παραιτήθηκε, όμως, ο υπουργός Εξωτερικών, Θεοτόκης. Τον αντικατέστησε ο Ευάγγελος Αβέρωφ. Στο πλαίσιο, πάντως, των αντιδράσεων στους Βρετανούς, η οδός όπου βρισκόταν το κτίριο της Βρετανικής πρεσβείας μετονομάσθηκε «σε οδό Καραολή και Δημητρίου». Κάτι ήταν κι αυτό, μαζί με την καθολική αντίδραση.

Οι εξελίξεις οδήγησαν σε σκληρότερα μέτρα από τους Βρετανούς στην Κύπρο. Η προσπάθεια καταστολής προκαλούσε περισσότερες συγκρούσεις, δείχνοντας πως η πρόθεση της κατοχικής δύναμης δεν ήταν η συνεννόηση, η εκτόνωση της κρίσης, αλλά η σύγκρουση.
Οι εκτελέσεις προκάλεσαν και συζητήσεις/ αντιδράσεις και στη Βρετανία. Ανταπόκριση του Κ. Χατζηαργύρη στον Φιλελεύθερο ( 13.5.1956), αναφέρει πως στο “Ντέιλι Μίρρορ” ο Ρίτσαρντ Κρόσμαν έγραψε τα εξής: «…η 10η Μάιου θα είναι μη τιμώσα την Αγγλική ιστορίαν.

25 Μαρτίου 1821 - 1η Απριλίου 1955!

Του Γιώργου Τασιόπουλου

"ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΜΕΝ ΚΙ ΑΣ ΤΡΩΓΩΜΕΝ ΠΕΤΡΕΣ"

Η σκυτάλη της λευτεριάς από γενιά σε γενιά έφτασε στο 1955!

Από την 9η Ιουλίου του 1821 και το ολοκαύτωμα του  Ιερομάρτυρα, Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού  που έπραξε το καθήκον του απέναντι στην ιστορία, την Ρωμηοσύνη της Κύπρου για να ποτιστεί και να ανθίσει το δέντρο της λευτεριάς του Ελληνισμού έως την 1η Απριλίου 1955, ώσπου να πει κι ο Γρηγόρης Αυξεντίου το δικό του,

«Λάβετε, φάγετε… τούτο εστί το σώμα και το αίμα μου»….

"Δέν κλαίω πού σέ ἔχασα

πού σ’ εἶχα γιά καμάρι

κλαίω πού δέν ἔχω ἄλλο γυιό

τή θέση σου νά πάρει!"

Με αυτούς τους αυτοσχέδιους στίχους να απαγγείλει ο τραγικός πατέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου καθώς αντικρίζει αγέρωχα τό απανθρακωμένο λείψανο του μοναχογυιού του.

Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ στην Κύπρο με αίτημα την Ενωση με την Ελλάδα και  ο Κύπριος λόγιος Κυριάκος Χαραλαμπίδης με αφορμή την ιστορική επέτειο της έναρξης του αγώνα της ΕΟΚΑ  έτσι μίλησε για τον μυθικό άθλο του κυπριακού Ελληνισμού:

«1η Απριλίου 1955. 

Ο απελευθερωτικός μας Αγώνας προσφέρει την ανάμνηση μιας πρωταρχικής αθωότητας, που ανθοβολούσε στον κήπο της ελληνικότητας. 

Κάποια ιστορική στιγμή ο κυπριακός Ελληνισμός πήρε την απόφαση να περάσει από την ιστορία στο μύθο και να μεταφέρει πανάρχαιους καημούς στο ρεαλιστικό επίπεδο του βιωμένου θαύματος.

Η Κύπρος μπορεί να μη συγκινεί αλλά εξακολουθεί ν’ αντιστέκεται, πεισματικά

 Στον Βάσο Φτωχόπουλο

Του Τάσου Χατζηαναστασίου

1^η Απριλίου είναι η μέρα έναρξης του απελευθερωτικού αγώνα 1955-1959 για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Πόσοι όμως θα ασχοληθούν, πόσοι θα κάνουν έστω ένα σχόλιο; Ποια Μέσα ενημέρωσης θα αφιερώσουν έστω λίγο χώρο και χρόνο για την επέτειο; Ναι, ήταν ένας ωραίος, παλλαϊκός, συγκινητικός, σπουδαίος αγώνας με πολλές θυσίες και λαμπρούς ήρωες, κυρίως νέα παιδιά που έδωσαν τη ζωή τους για την Ελλάδα κι αξίζει την τιμή της μνήμης. Ωστόσο, κακά τα ψέματα, ελάχιστοι θα γράψουν, θα μιλήσουν, θα σκύψουν με σεβασμό κι αυθεντική συγκίνηση πάνω στα γεγονότα και στα πρόσωπα. Είναι γεγονός: η Κύπρος δεν «πουλάει», δε συγκινεί πλέον παρά ελάχιστους. Αντίθετα, μοιάζει σα να έχει κουράσει και τους ίδιους τους Κύπριους. Εξάλλου γιατί ν’ ασχοληθεί κανείς μ’ έναν λαό που τα τελευταία χρόνια δείχνει σα να έχει παραιτηθεί από τη διεκδίκηση μίας «δίκαιης και βιώσιμης λύσης»; Ακόμη κι αυτό το αίτημα μοιάζει να λέγεται για την τιμή των όπλων. Κανείς δεν πιστεύει ούτε ότι είναι εφικτή μία δίκαιη λύση ούτε ότι ακόμη κι αν υπογραφεί μια οποιαδήποτε συμφωνία, αυτή θα είναι βιώσιμη. Αρχικά ήταν το «κυπριακό θαύμα» που υπονόμευσε το λαΐκό αγωνιστικό ήθος προκαλώντας την απατηλή εντύπωση πως είναι δυνατόν μία ημικατεχόμενη χώρα να ζει μ’ ένα τόσο υψηλό επίπεδο κατανάλωσης για πάντα. Η επιβολή μέτρων λιτότητας, τα «μνημόνια» και η καταστροφή του κυπριακού τραπεζικού συστήματος επέφεραν και την κοινωνική και οικονομική κρίση που επέτειναν τον ηθικό ξεπεσμό. Το κίνημα επιστροφής στην κατεχόμενη πατρίδα ξεπεράστηκε εκ των πραγμάτων από τις καταναλωτικές επισκέψεις στα καταστήματα και στα καζίνο στις κατεχόμενες περιουσίες των Κυπρίων. Ποιος Αυξεντίου και ποιος Παλληκαρίδης σήμερα λοιπόν; Όταν η πολιτική ηγεσία σε Κύπρο και σε Ελλάδα συνομιλεί με τον κατακτητή σα να διαπραγματεύονται εμπορικές συμφωνίες και τουριστικά πακέτα. Όταν στη μεν Κύπρο, αναζητείται τρόπος να επανεκκινήσει ο «διάλογος» ενώ η Ελλάδα υπήρξε η ευρωπαϊκή χώρα που πρώτη έτεινε χείρα στήριξης σ’ έναν εκτεθειμένο στη Δύση για τους διεθνείς προσανατολισμούς του Ερντογάν. Με την Κύπρο «στο ράφι». Ήταν που ήταν «η Κύπρος που οι εμπόροι τη μισούνε και η ανάγκη μας που όνομα δεν έχει», δε θυμάμαι άλλη περίοδο τέτοιας απώθησης στην Ελλάδα για το Κυπριακό Ζήτημα σε επίπεδο δημόσιου λόγου.

Ήταν η 1η Απριλίου 1955

Του Γιώργου Τασιόπουλου

Όταν 200 αντάρτες τα έβαλαν με 28.000 περίπου πάνοπλους Βρετανούς στρατιώτες.

Όταν πυροδοτήθηκαν οι πρώτοι εκρηκτικοί μηχανισμοί στην Κύπρο. Και σύμφωνα με τον Βρετανό Άντερσον «για τα επόμενα τέσσερα χρόνια η ΕΟΚΑ διεξήγαγε υπό την ηγεσία του Γρίβα έναν αντάρτικο αγώνα φονικής αποτελεσματικότητας, που το Λονδίνο δεν κατάφερε ποτέ να καταπνίξει».

 Το Λονδίνο δεν κατάφερε ποτέ να καταπνίξει την ΕΟΚΑ, καθώς κατάφερε να συνδυάσει το αντάρτικο στα βουνά με τις διαδηλώσεις στους δρόμους των πόλεων. 

Κατάφερε να μετατρέψει τους Κύπριους χωριάτες σε ένα ανοχύρωτο ποτάμι αγωνιστών που θα έδιναν το αίμα τους για να ενώσουν την Κύπρο με την Ελλάδα. 

Κατάφερε να διατηρήσει ζωντανό το αντιστασιακό φρόνημα του λαού ακόμα και κατά την εκεχειρία, με τη γνωστή παθητική αντίσταση.

Οι 9 απαγχονισθέντες νέοι από τους Άγγλους αποικιοκράτες, ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Κυριάκος Μάτσης, ο μαθητής Πετράκης Γιάλλουρος, ο Μάρκος Δράκος, ο Στυλιανός Λένας, ο Φώτης Πίττας, ο Ανδρέας Κάρυος, ο Χρήστος Σαμάρας και τόσοι άλλοι είναι εκείνοι που ακόμη τραγουδούν...

Ο “εθνικιστής” Γρηγόρης Αυξεντίου δεν παραδόθηκε…

Του Κώστα Βενιζέλου

Ο άνθρωπος, λίγες φορές είναι που ορίζει ο ίδιος την μοίρα του, ζυγίζει τη ζωή και το θάνατο και επιλέγει το δεύτερο. Είναι τότε που αναμετράται με την ιστορία, κοιτάζει τον χάρο στα μάτια και ο τελευταίος αισθάνεται πως έχει ηττηθεί. Αναμετράται στο σημείο “μηδέν” με το δίλλημα: Είτε θα παραδοθεί και θα ζήσει, είτε θα φύγει από τη ζωή μαχόμενος με το όπλο αγκαλιά και τις ιδέες, τα ιδανικά στη σκέψη, στην καρδιά. Στράφηκε και είδε τη ζωή. Την οικογένεια, τους φίλους, τη φύση, την πατρίδα. Πέρασαν όλες αυτές οι εικόνες από μπροστά του με μεγάλη ταχύτητα. Τις κράτησε σφικτά στην μνήμη του γνωρίζοντας τι θα γίνει σε λίγο. Στράφηκε προς την άλλη μοναδική γι’ αυτόν επιλογή και φάνηκε πως ήταν έτοιμος από καιρό.

Στις 3 Μαρτίου 1957, ο Γρηγόρης Αυξεντίου, μια από τις κορυφαίες μορφές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, 1955-1959, έπεσε μαχόμενος πολεμώντας εναντίον του αποικιακού ζυγού και για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Τι σκεφτόταν εκείνη την ώρα ο Γρηγόρης Αυξεντίου; Όλα αυτά τα ανθρώπινα, τα αγαπημένα, αλλά και την απόφαση του, που είχε πάρει. Να μην παραδοθεί. Η επιλογή του έγινε κι αυτό είναι που μετρά. Γι’ αυτή την επιλογή του γράφτηκε, εκείνη την ημέρα της 3ης Μαρτίου 1957, η ιστορία με όρους των αδύνατων αλλά αποφασισμένων να νικήσουν. Δεν γράφτηκε η ιστορία με τους όρους των ισχυρών, των κατακτητών.

Δεν παραδόθηκε για να τον επιδεικνύουν ως έπαθλο της “επιτυχούς” στρατιωτικής επιχείρησης οι Βρετανοί αποικιοκράτες. Δεν το συνέλαβαν για να τον κρεμάσουν, να τον εκτελέσουν. Δεν τους έδωσε την ευκαιρία να τον εξευτελίσουν. Αποφάσισε να τους εξευτελίσει αυτός με το θάνατο του. Έδωσε μια μάχη διάρκειας δέκα ωρών! Και ούτε τότε, στην υστάτη, ενώ μπορούσε να παραδοθεί δεν το έκανε.

Έξαρση εθνικισμού και μίσους κατά των Ελληνοκυπρίων στα Κατεχόμενα

Του Κώστα Βενιζέλου

Η τουρκική πλευρά επιμένει, εξήντα χρόνια μετά, να αναπαράγει ψέματα για τα γεγονότα που ονομάστηκαν “Ματωμένα Χριστούγεννα” το 1963.

Έξαρση εθνικισμού και μίσους, για μια ακόμη φορά, από την  κατοχική πλευρά με αφορμή την επέτειο της τουρκοανταρσίας, που εκδηλώθηκε την 21η Δεκεμβρίου 1963, με στόχο την υπονόμευση και διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η συμπλήρωση εξήντα χρόνων από τότε, οδήγησε τους Τούρκους σε πολλές αναφορές και εκδηλώσεις, εθνικιστικού χαρακτήρα.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, σε ανάρτηση του στην πλατφόρμα Χ, αναφέρει πως «πριν από 60 χρόνια σαν σήμερα, εκατοντάδες Τουρκοκύπριοι σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα των σφαγών, που έμειναν στην ιστορία ως ‘’Ματωμένα Χριστούγεννα’’ και διέπραξε η ελληνοκυπριακή τρομοκρατική οργάνωση ΕΟΚΑ. Με σεβασμό τιμούμε όλους τους μάρτυρες μας».

Αλλά και το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προέβη σε σχετική ανακοίνωση. Σε δηλώσεις του ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΑΜ, αντιναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, ανέφερε ότι «οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις μας, που λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την επιβίωση του κράτους μας και την ειρήνη και ασφάλεια των πολιτών μας, υπηρετούν με επιτυχία στο Αζερμπαϊτζάν, τη Λιβύη, το Κόσοβο, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κατάρ, τη Σομαλία και πολλές άλλες περιοχές, ιδιαίτερα στην Κύπρο και συνεχίζουν να υποστηρίζουν τους δίκαιους σκοπούς των αδελφικών, φιλικών και συμμαχικών εθνών».

Πίτσα Κωνσταντίνου, η «κοπέλα της σημαίας!» – τα γυναικεία μεσοφόρια του ηρωισμού!!!

Του Δημήτρη Ναπ. Γιαννάτου

(με αφορμή μια υπέροχη κουβέντα με τον καλλιτέχνη Γιάννη Γίγα, που μου έμαθε πολλά)

[….Στο επισκεπτήριο έλεγα στη μάνα μου να μου φέρνει εσώρουχα (κομπινεζόν και βρακιά), μόνο άσπρα και γαλάζια. Επέμενα και εκείνη απορούσε… (…) Είχαμε μετατρέψει ένα κελί σε εκκλησιά. Ερχόταν ο παπάς κάθε Κυριακή μας ευλογούσε και από εκεί έπαιρνα κεριά, τα άναβα κρυφά στο κελί και άρχισα να κόβω τα εσώρουχα σε λωρίδες. Δυο χρόνια με το φως του κεριού έραβα τη σημαία!…»

Μια μεγαλειώδης πράξη αντίστασης μέσα στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου. 1955 και ΕΟΚΑ! Μέρες ζοφερές μα πέρα για πέρα ηρωικές. Η ελληνική σημαία, σύμβολο ελευθερίας μας, αλλά και σε ευθεία αντιπαραβολή με την αποικιοκρατία της Μεγάλης Βρετανίας. Από μια μαθήτρια 17 ετών, την Χαραλαμπία(Πίτσα) Κωνσταντίνου. Ο …φεμινισμός της, να το πούμε έτσι, αυτονόητος και μια ολόκληρη αγκαλιά θυσίας για την Ελλάδα και τους ανθρώπους . Ύφαινε ένα ιστορικό σύμβολο ταυτότητας, με τα γυναικεία υλικά και χαρακτηριστικά φροντίδας, πλέκοντας την προσωπική με την συλλογική αντίσταση και απελευθέρωση. Στις μέρες μας, η Πίτσα δεν θα λογιζόταν φεμινίστρια, αλλά «εθνίκι», αυτή η κόρη του αντάρτη. Επειδή τίμησε και διεύρυνε την δύναμη του εθνικού-κοινωνικού συμβόλου και δεν το ποδοπάτησε με μνησικακία, δεν το εξουδετέρωσε, φορτώνοντας του όλες τις κακίες και τη βία του κόσμου και των ανθρώπων.

«Ο πατέρας μου είχε πολεμήσει το 1940 κατά των Γερμανών. Ήταν αντάρτης και μάλιστα είχε δική του ομάδα πάνω στα βουνά. Γερόλυκο τον λέγανε, ήτανε καπετάνιος. Είμαστε μια πολύτεκνη οικογένεια, εφτά αδέρφια. Οι πέντε έχουν φύγει πια από τη ζωή, μείναμε η αδερφή μου στην Κύπρο κι εγώ στην Ελλάδα. Η αγάπη του πατέρα μας για την πατρίδα ήταν το έναυσμα για μένα. Στο σχολείο ακούγαμε για τους αγώνες του ελληνισμού, την 25η Μαρτίου και την 28η Οκτωβρίου, κι όλα αυτά ήταν έμπνευση για μας. Γέμισαν την ψυχή μας με μια μεγάλη αγάπη για την Ελλάδα. Κανένα μέλος της οικογένειας μου δεν ήξερε ότι είχα ενταχθεί στην ΕΟΚΑ»

Σπάνιο βίντεο από τη δίκη που έστειλε στην αγχόνη τους Καραολή και Δημητρίου

Σαν σήμερα, στις 10 Μαΐου 1956, οι δύο αγωνιστές της ΕΟΚΑ, Ανδρέας Δημητρίου και Μιχαλάκης Καραολής, οδηγούνται -από τους Βρετανούς αποικιοκράτες- στην αγχόνη για τη δράση τους στον απελευθερωτικό αγώνα.

Το σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό δημοσίευσε η ιστοσελίδα «Κυπριακός Χρονογράφος», κάνοντας εκτενή αναφορά σε όλα τα γεγονότα που είχαν διαδραματιστεί τότε, οδηγώντας τους δύο αγωνιστές στην αγχόνη.

Στη δικαστική διαδικασία τότε, το 1955, συμμετείχαν ως δικηγόρος των αγωνιστών ο Γλαύκος Κληρίδης και ως δημόσιος κατήγορος ο Ραούφ Ντενκτάς.

ΕΟΚΑ 68 χρόνια - Μαρτυρίες αγωνιστών στη "Σημερινή" (video)

Την 1η Απριλίου 1955 οι Έλληνες της Κύπρου ξεσηκώθηκαν για να αποτινάξουν τον βρετανικό ζυγό, με στόχο την «Ένωσιν» με τη μητέρα Ελλάδα.

Ήταν η εποχή που η αποικιοκρατία έπνεε τα λοίσθια και η μία μετά την άλλη οι κατακτημένες χώρες επιζητούσαν δυναμικά την ανεξαρτησία τους.

Στις 10 Νοεμβρίου 1954 ο απόστρατος συνταγματάρχης Γεώργιος «Διγενής» Γρίβας (1897-1974) ως στρατιωτικός αρχηγός της οργάνωσης φθάνει στο νησί και οργανώνει τον αγώνα. Την 1η Απριλίου 1955 η ΕΟΚΑ αναλαμβάνει δράση κατά των Βρετανών αποικιοκρατών, σηματοδοτώντας την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων.

Παρά το αίμα που χύθηκε και τους αγωνιστές που έδωσαν τη ζωή τους ο στόχος της «Ένωσης» δεν επιτεύχθηκε. Με τις συμφωνίες του Λονδίνου και της Ζυρίχης τον Φεβρουάριο του 1959, η Κύπρος έγινε ανεξάρτητο κράτος.

Στο αφιέρωμα της «Σημερινής» για τον απελευθερωτικό αγώνα παρουσιάζονται οι ιστορίες τριών ανθρώπων που συμμετείχαν στον αγώνα ως μέλη της ΕΟΚΑ.

1η Απριλίου: επέτειος της έναρξης του ένοπλου εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα στη Κύπρο

1η Απριλίου 1955, ο ένοπλος αντιαποικιακός αγώνας του Κυπριακού λαού εναντίον των Άγγλων ξεκίνησε!

"...Εσύ δεν λες τίποτα μα εγώ θα σου πω για τα παιδιά που σκύψανε άξαφνα με το χέρι στο στήθος εκεί στις πλαγιές του βουνού Πενταδάχτυλος και φωνάζαν τη μάνα τους ώσπου ξεψύχησαν..."

1η Απριλίου 1955, ο ένοπλος αντιαποικιακός αγώνας του Κυπριακού λαού εναντίον των Άγγλων ξεκίνησε!
30 λεπτά μετά τα μεσάνυκτα της 31ης Μαρτίου προς την 1η Απριλίου 1955 ξεκίνησε ο ηρωικότερος αγώνας των Ελλήνων!
Απέναντι σε μια αυτοκρατορία, αμούστακα παιδιά, απόλεμα Ελληνόπουλα, θυσιάστηκαν για την Ελευθερία!

Αυγουστής Ευσταθίου: Αφήγηση της μάχης του Μαχαιρά και ο ηρωικός θάνατος του Γρηγόρη Αυξεντίου (video)

Ο Αυξεντίου με τους συντρόφους τους κρατούν το κρησφύγετο αμυνόμενοι για ώρες. Η μάχη είναι άνιση και ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ διατάζει τους συντρόφους του να παραδοθούν. Μένει μόνος και συνεχίζει. Ένας δεκανέας πέφτει νεκρός αυτό την εύστοχη βολή του Αυξεντίου.

Οι Βρετανοί στρατιώτες φοβούνται να πλησιάσουν το σημείο. Ρίχνουν βόμβες. Σιγή… Και πάλι δε τολμούν να πλησιάσουν. Τρέμουν το θρυλικό αγωνιστή. Στέλνουν τον Αυγoυστή Ευσταθίου, έναν εκ των συναγωνιστών του να ανασύρει το «πτώμα».

Ο Αυξεντίου, όμως, είναι ζωντανός και παρότι λαβωμένος αναφωνεί: «τώρα είμαστε δυό !» και συνεχίζουν τον αγώνα… Σκοπός τους ήταν να κρατήσουν τη μάχη μέχρι να νυχτώσει και επωφελούμενοι από το σκοτάδι να διαφύγουν.

Κυριάκος Μάτσης: Το αηδόνι της Κύπρου

Ο Κυριάκος Μάτσης ήταν αγωνιστής και μέλος της ΕΟΚΑ κατά την περίοδο της Αγγλικής αποικιοκρατίας, γεννήθηκε στο χωριό Παλαιχώρι, της επαρχίας Λευκωσίας στις 23 Ιανουαρίου του 1926 και ήταν το ένα από τα τρία τέκνα της οικογένειας του Χρηστοφή και της Κυριακού Μάτση.

Το 1946 εισήχθη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου και σπούδασε γεωπονία, κατά την διάρκεια της διαμονής του στην Θεσσαλονίκη οργάνωνε διαλέξεις εθνικής διαφωτίσεως, ενώ όταν γύρισε στην Κύπρος εργαζόταν ως γεωπόνος στην Αμμόχωστο. Εντάχθηκε από πολύ νωρίς στην Παναγροτική Ένωσης Κύπρου για τα δίκαια του αγρότη. Διετέλεσε τομεάρχης της ΕΟΚΑ στις επαρχίες Αμμοχώστου από το 1955 και τομεάρχης Κερύνειας έως τον θάνατο του.

Συνελήφθη στις 9 Ιανουαρίου 1956, κατά την διάρκεια των βασανιστηρίων τον επισκέφθηκε ο ίδιος ο Κυβερνήτης Χάρντιγκ και του πρόσφερε το υπερβολικά μεγάλο για την εποχή ποσό των 500.000 λιρών αν αποκάλυπτε πού κρυβόταν ο Διγενής. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1956 δραπέτευσε και επικηρύχτηκε με το ποσό των 5.000 λιρών. Στις 19 Νοεμβρίου 1958 περικυκλώθηκε το κρησφύγετό του και ανατινάχθηκε από τις Βρετανικές δυνάμεις όπου και βρήκε το θάνατο.

1η Απριλίου 1955, ο ένοπλος αντιαποικιακός αγώνας του Κυπριακού λαού εναντίον των Άγγλων ξεκίνησε!

1η Απριλίου 1955, ο ένοπλος αντιαποικιακός αγώνας του Κυπριακού λαού εναντίον των Άγγλων ξεκίνησε!

30 λεπτά μετά τα μεσάνυκτα της 31ης Μαρτίου προς την 1η Απριλίου 1955 ξεκίνησε ο ηρωικότερος αγώνας των Ελλήνων!
Απέναντι σε μια αυτοκρατορία, αμούστακα παιδιά, απόλεμα Ελληνόπουλα, θυσιάστηκαν για την Ελευθερία!

3 του Μάρτη, πέρασε στην αιωνιότητα

Δημητράκης Δημητριάδης: Ο δολοφονημένος απ' τους Άγγλους 7χρονος ήρωας

Του Παντελή Καρύκα

Οι παλαιότεροι θα ενθυμούνται ασφαλώς το παιδικό ανάγνωσμα «Μικρός Ήρωας», όπου μια ομάδα ελληνόπουλων πολεμά με θάρρος τους κατακτητές. Στην περίπτωση του Δημητράκη Δημητριάδη το παραμύθι ήταν αληθινό, με μια αλήθεια τραγική, μα και τόσο λαμπρή. Παιδί φτωχό.

Φοιτούσε στη Β΄ τάξη του Δημοτικού και μετά το σχολείο πουλούσε λουλούδια στους δρόμους για να βοηθήσει οικονομικά την γιαγιά του που τον μεγάλωνε. Ένα μικρό χαρούμενο αγόρι 7 ετών, μαθημένο στη βιοπάλη. Γεννήθηκε το 1949 στη Λάρνακα και η ιστορία αποφάσισε να τον γράψει στις σελίδες της στα 7 μονάχα χρόνια του. Στις 14 Μαρτίου 1956, με αφορμή την εξορία του αρχιεπισκόπου Μακαρίου, η κυπριακή νεολαία βρέθηκε και πάλι στους δρόμους. Στη Λάρνακα τα παιδιά του σχολείου επίσης κατέβηκαν στους δρόμους.

Ο Δημητράκης ήταν εκεί. Πετροβολούσαν με σθένος τους πάνοπλους καταπατητές της ελευθερίας. Οι Βρετανοί καταδίωξαν τους διαδηλωτές. Τα παιδιά κατέφυγαν στην εκκλησία του Αγ. Λαζάρου. Κτυπούσαν τις καμπάνες και συνέχισαν να πετροβολούν τους Βρετανούς. Αυτοί απάντησαν πρώτα με δακρυγόνα. Τα παιδιά, τα μεγάλα παιδιά, υποχώρησαν. Ο Δημητράκης έμεινε στη θέση του. Αμετακίνητος. Συνέχισε να αρπάζει πέτρες με τα παιδικά του χεράκια και να τις ρίχνει με όλη τη δύναμη της ψυχής του.