Προσοχή στο κενό μεταξύ συρμού κι αποβάθρας.

Του Κυκλοθυμικού

Δυστυχώς, όσο πιο βαθύς είναι ο πολιτικός αναλφαβητισμός, τόσο πιο μεγάλη είναι η ανάγκη από σύμβολα που πολύ εύκολα μπορούν να μετατραπούν σε μεσσίες.

Ζούμε άλλωστε στην εποχή που ο Σμαραγδής ταυτίστηκε με τον Καποδίστρια. Έπαιξε τόσο αριστοτεχνικά με τα συναισθήματα του κοινού, τους είπε τόσο ξεδιάντροπα όσα ήθελαν να ακούσουν που από ένας ψιλοαγνωστός σκηνοθέτης έγινε σε μια στιγμή το σύμβολο του πατριωτισμού, της ανόθευτης ιστορίας, των ιερών και των οσίων της χώρας. Οποιαδήποτε κριτική στην ταινία ή στο σενάριό του ήταν ανθελληνική προπαγάνδα και ρητορική μίσους κατά της χώρας μας. Πιστεύω πραγματικά ότι αν κατέβαζε κόμμα θα έμπαινε εύκολα στη Βουλή ακόμα κι αν η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων του δε θα ήξερε να σου πει άλλες 2 ταινίες του ή ακόμα χειρότερα αν τον λένε Γιάννη ή Γιώργο.

Και δε βγάζω την ουρά μου απ’ έξω. Είναι άλλο να διαβάζεις έναν ψυχρό αριθμό για 20 χιλιάδες νεκρά παιδιά στην Παλαιστίνη κι άλλο να ακούς την Χανούντ στην ταινία να ζητάει βοήθεια, να προσεύχεται, να κλαίει, να φοβάται. Για ένα παιδί κατέρρευσα περισσότερο από 20 χιλιάδες.

Είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης να κατανοεί, να επεξεργάζεται και να γενικεύει μια πληροφορία μέσα από σύμβολα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα σύμβολα είναι τα πυρηνικά όπλα της επίκλησης στο συναίσθημα, διαχρονικά. Μέσα από σύμβολα έχει λειτουργήσει η τέχνη, η πολιτική προπαγάνδα, η διαφήμιση, το μάρκετινγκ. Έχουν πέσει πολλά δισεκατομμύρια στον σχηματισμό και στην εξάπλωση των συμβόλων.

Από μόνα τους τα σύμβολα δεν είναι ούτε κακά ούτε καλά. Ο τρόπος που επεξεργάζονται καθορίζει το αν θα έχουν ευεργετικό ή τοξικό αποτύπωμα σε ένα άτομο, μια κίνηση, μια κοινωνία. Κι αυτό εξαρτάται πρώτα και κύρια από το να έχεις μια συγκροτημένη ιδεολογία πριν αγγίξεις ένα σύμβολο. Ξέρω, στην εποχή του αδάμαστου αχαχαμπανισμού οι ιδεολογίες είναι κάτι ξεπερασμένο. Γιατί αν έχεις ιδεολογία δεν είσαι εύπλαστος κι η εποχή μας θέλει ευελιξία, να είσαι ικανός για τα πάντα, να μπορείς να δεχτείς τα πάντα, να συνηθίζεις τα πάντα. Νεοφιλελευθερισμός.

Η μάχη των συμβόλων

Theodoor Rombouts (1597-1637) – Prometheus

Του Αλέξανδρου Μπριασούλη

Μια από τις πιο βαθιά ριζωμένες και ατράνταχτες πεποιθήσεις της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας που δοκιμάζεται σκληρά από τα γεγονότα, είναι ο περίφημος πραγματισμός της στην αντιμετώπιση των διάφορων κοινωνικοπολιτικών προβλημάτων. Το νεωτερικό πνεύμα διατείνεται ότι χάρη στην ορθολογική διαχείριση των κοινωνικών συνισταμένων, διαχείριση που βασίζεται στην όλο και πιο εξειδικευμένη ανάλυση κάθε πτυχής του επιστητού, μπορεί να λύσει επιτυχώς και αποτελεσματικά οποιαδήποτε σχεδόν δυσλειτουργία που απειλεί να αποσταθεροποιήσει την ισορροπία της κοινωνίας. Αυτό βέβαια ισχύει όταν τα προβλήματα είναι περιορισμένης σχετικά έκτασης και τεχνικής κυρίως φύσης. Σε αυτήν την περίπτωση παρατηρείται μάλιστα το εξής φαινόμενο: τα προβλήματα αυτά, ακόμα κι όταν οι συγκρούσεις που αυτά προκαλούν είναι έντονες και ταράσσουν βίαια το εσωτερικό της κοινωνίας, ενδυναμώνουν με ένα παράδοξο τρόπο την κοινή πίστη στο κυρίαρχο μοντέλο διαχείρισης της εξουσίας. Αυτό συμβαίνει γιατί, ως φαινόμενα, είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με το γενικότερο εκείνο σύστημα που τα δημιούργησε, ώστε μόνο εντός αυτού του ίδιου συστήματος να μπορεί να αναζητηθεί μια πιθανή ρεαλιστική λύση. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε είδους αμφισβήτηση του υπάρχοντος πλαισίου και κάθε εναλλακτική επιλογή, ακόμα και καθαρά θεωρητική, καθίστανται τελικά κυριολεκτικά αδιανόητες. Τα περίφημα σλόγκαν «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα» και βέβαια το «there is no alternative», αποτελούν εκφράσεις αυτού ακριβώς του φαινομένου.