Το όνειρο του Οσμάν και ο επεκτατισμός του Ερντογάν

Του Δημήτρη Μάρτου

Οι χρόνιες συνοριακές δολοπλοκίες του τουρκικού κράτους και οι συνεχείς αναφορές της τουρκικής πολιτικής ελίτ στο οθωμανικό παρελθόν με αναβιώσεις κατακτητικών στιγμών, δεν είναι απλά μια επιτηδευμένη εμμονή, απότοκος της μεγαλομανίας της, αλλά προέρχεται από τις ίδιες τις ιστορικές διαδικασίες πολιτικής συγκρότησης των Τούρκων, δηλαδή τις διαδικασίες εθνικοποίησής τους.

Οι Τούρκοι εμφανίζονται, αυτοκρατοροποιούνται και εθνικοποιούνται σαν πολεμιστές συνόρων. Το εθνικό τους αφήγημα σφυρηλατείται γύρω από την αυτοτροφοδοτούμενη πίστη ότι έχουν το δικαίωμα να κατακτούν. Και αυτή η “μεθοριακότητα” του εθνι(κι)σμού τους συνιστά μια σημαντική παράμετρο του λεγόμενου “τουρκικού προβλήματος”.

Οι Σελτζούκοι και οι Οσμανλήδες Τούρκοι ήταν ανοργάνωτα λεφούσια επιδρομέων, πλιατσικολόγων, που ξεσπούσαν πάνω σε αγρότες, κατέστρεφαν, βίαζαν και άρπαζαν. Οι Οσμανλήδες, ιδιαίτερα, φτάσανε στο Βυζάντιο με τον Μογγόλο Τζένγκις Χαν, το 13ο αιώνα, ως μισθοφόροι του. Αυτοί έκαναν μόνιμο επάγγελμα τις λεηλασίες και τους φόνους για χάρη του μισθωτή τους. Μετά έφερναν, στα μέρη που άρπαζαν, τις οικογένειές τους.

Αυτούς τους εξ επαγγέλματος πολεμιστές συνόρων τους έφερε στο Βυζάντιο η φήμη του πλούτου του. Ήταν διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο τότε ότι «τα περισσότερα από τα μισά πλούτη όλου του κόσμου βρίσκονται στις πόλεις των Βυζαντινών». Αυτή η φήμη έτρεφε τους τυχοδιώκτες και τους κατακτητές, προδιέγραφε το φθόνο, τα ληστρικά σύνδρομα και, τελικά, το ολέθριο μέλλον της αυτοκρατορίας. Οι υλιστικές προσδοκίες συναρθρώνονταν με θρησκευτικές–σωτηριολογικές ιδεοληψίες. Έτσι, οι Δυτικοί κατήγγειλαν το «αιρετικό Βυζάντιο» και οι Τούρκοι το «Βασίλειο των απίστων».

Η βαρβαρότητα υπερίσχυσε του πολιτισμού

Ερχόμενοι σε επαφή με το Βυζάντιο έμειναν εκεί για να ζήσουν ληστεύοντας τις πλούσιες πόλεις του. Έμαθαν, όμως, και τρόπους ζωής πολιτισμένων κοινωνιών, γιατί το Βυζάντιο είχε πόλεις, θεσμούς και οργανωμένη οικονομία. Προκαλούσε, αλλά και εκπολίτιζε. Αρχικά το λεηλάτησαν και σταδιακά το κατέκτησαν. Σταδιακά έμαθαν και αυτοί να συγκροτούν την αρπακτικότητά τους σε συνθήκες ειρήνης. Εμπνεύστηκαν την οθωμανική αυτοκρατορία με πρωτοπόρο τον Οσμάν ή Οθμάν (1288-1326), παίρνοντας ανθρώπους και ιδέες από το Βυζάντιο, ιδιαίτερα σε πεδία διοίκησης και φορολογίας.

1453: Η πιο συγκλονιστική αφήγηση της Αλωσης από την Μαριάννα Κορομηλά! (βίντεο)

Ρίτσος: “πείτε και το πατερμώ σας πρι πλαγιάστε”

Του Στέλιου Παπαθεμελή

Καραγκιοζλίκια του νεοσουλτάνου με αφορμή την επέτειο της Αλώσεως. Παραλήρημα του νάρκισσου ως νέου.. Πορθητή. Συρφετός εκατομμυρίου νεογενιτσάρων να ουρλιάζει έξω από την Αγιά Σοφιά, απαιτώντας να ξαναγίνει τζαμί…

Το νόημα της 29/5/1453 συνόψισε με θαυμαστό τρόπο ο Γέρος του Μοριά στον διάλογό του με το ναύαρχο Άμιλτον: «Όταν επήραμε το Ναύπλιο, ήλθε ο Άμιλτον να με ιδεί, μου είπε ότι Πρέπει οι Έλληνες να ζητήσουν συμβιβασμόν και η Αγγλία να μεσιτεύσει. Εγώ του αποκρίθηκα, ότι, ‘Αυτό δεν γίνεται ποτέ. Ελευθερία ή Θάνατος. Εμείς καπετάν ‘Αμιλτον, ποτέ συμβιβασμόν δεν εκάμαμεν με τους Τούρκους. Άλλους έκοψε, άλλους εσκλάβωσε με το σπαθί και άλλοι, καθώς  εμείς,  εζούσαμε  ελεύθεροι  απο γενεά σε γενεά. Ο Βασιλεύς  μας εσκοτώθη, καμμία συνθήκη δεν έκαμε, η φρουρά του είχε παντοτεινόν πόλεμον με τους Τούρκους και δυο φρούρια ήτον πάντοτε ανυπότακτα». Με είπε: «Ποια η βασιλική φρουρά του, ποια είναι τα φρούρια;”–”Η φρουρά του Βασιλέως μας είναι οι λεγόμενοι κλέφται. Τα  φρούρια η Μάνη και το Σούλι και τα Βουνά». Και η φοβερή κατάληξη: «Έτσι δεν με ωμίλησε πλέον»!(Απομνημονεύματα, επιμ. Βαλέτα, Α΄σελ. 179).

Ενας Ερντογάν μαινόμενος: Τερματίσαμε, δεν αρχίσαμε εμείς την κατάκτηση της Πόλης

Turkish President Recep Tayyip Erdogan (C) greets supporters during a rally marking the 563rd anniversary of the conquest of Istanbul by the Ottomans, in Istanbul, Turkey 29 May 2016. The capital of the Byzantine Empire, known then as Constantinople, fell to Ottoman Sultan Mehmed II on 29 May 1453. EPA, SEDAT SUNA 

Απ’ όλα είχε το “μενού” που πρόσφερε ο Ταγίπ Ερντογάν στους φανατικούς ισλαμιστές της Τουρκίας στην εκδήλωση για τον εορτσμό της Αλωσης της Κωνσταντινούπολης. Χθες, 29η Μαίου έστησε μία απίστευτα ανθελληνική φιέστα, η οποία περιείχε, δηλώσεις επεκτατισμού για μια… απέραντη Τουρκία, ενώ εμμέσως χαρακτήρισε κατακτητές τους Βυζαντινούς και απελευθερωτές τους Οθωμανούς.
«Τερματίσαμε”, είπε ο ισλαμιστής πρόεδρος της Τουρκίας,” δεν αρχίσαμε εμείς την κατάκτηση της Πόλης».
Ο Ερντογάν, που συνοδευόταν από τη σύζυγό του Εμινέ, προσπάθησε να εξάψει τον πατριωτισμό του λαού του, μετατρέποντας σε εθνικοφασιστικό πανηγύρι την εκδήλωση, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το απόγευμα της Κυριακής.

Από την Άλωση στο 1821 (video)

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης και η θυσία του τελευταίου αυτοκράτορα

Του Αναστάσιου Λαυρέντζου

Καθώς πλησιάζει η 29η Μαΐου, εκείνοι που επιμένουν να θυμούνται, δεν μπορούν να μην σταθούν σε αυτή την ημερομηνία, στην οποία το 1453 συνέβη το κοσμοϊστορικό γεγονός της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης. 562 χρόνια πέρασαν από τότε και το ορόσημο αυτό εξακολουθεί να ανατέμνει την παγκόσμια και την ελληνική ιστορία. Σε όρους συμβολισμού πρόκειται για μια από τις πιο σημαντικές ημερομηνίες του Μεσαίωνα, ενώ για τον ελληνισμό συνιστά το τυπικό τέλος του μεσαιωνικού ελληνικού κράτους. Η Ιστορία βέβαια είναι μια αλυσίδα γεγονότων, που όσο ξεμακραίνουν από το παρόν τόσο ξεθωριάζουν. Κάποια γεγονότα όμως έχουν την ιδιότητα να διατηρούν τη σημαντικότητά τους και με κάποιο τρόπο – ίσως κάθε φορά διαφορετικό – να παραμένουν επίκαιρα.

29 Μαρτίου 1430, μια λησμονημένη επέτειος

Η επιγραφή του Μουράτ Β’ σε κίονα στην Αχειροποίητο

Στις 29 Μαρτίου 1430, έπειτα από τρεις μέρες πολιορκίας της Θεσσαλονίκης, οι Οθωμανοί Τούρκοι μπήκαν στην πόλη. Δυστυχώς, κανείς από την πλευρά της διοίκησης ή των άλλων παρατάξεων που δραστηριοποιούνται στον Δήμο δεν αναφέρθηκαν στο γεγονός. Η Διοίκηση επειδή θεωρεί ότι η τουριστική, πολιτιστική πολιτική του Δήμου ποντάρει στην ελληνοτουρκική συνεργασία κράτους, δήμων και κεφαλαίου, και άρα στο πλαίσιο αυτό η οθωμανική περίοδος της πόλης πρέπει να εξωραϊστεί. Άλλοι από άγνοια, ή επειδή δεν θεωρούν το ζήτημα σημαντικό.

Μνήμες της Άλωσης

Κωνσταντίνος Παλαιολόγος εις μάχην 1453, Μυτιλήνη μουσείο Θεόφιλου

Του Γιώργου Καραμπελιά από το βιβλίο του, 1204, η Διαμόρφωση του Νεώτερου Ελληνισμού, Εναλλακτικές Εκδόσεις σσ. 383 – 391.

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης προκάλεσε τόσο βαθιά εντύπωση στους Έλληνες, από τον Πόντο και την Παλαιστίνη έως τη Νότια Ιταλία, ώστε αναρίθμητοι θρήνοι, δημοτικοί ή λογιότεροι, πλάστηκαν ή γράφτηκαν γι’ αυτό το σχεδόν απίστευτο κοσμοϊστορικό γεγονός. Παρ’ ότι η Βασιλεύουσα ήταν πια σκιά του εαυτού της, ερημωμένη και ερειπωμένη, μια νησίδα στην οθωμανική θάλασσα, εντούτοις η ύπαρξή της σηματοδοτούσε ακόμα την ύπαρξη του βυζαντινού ελληνισμού[1]. Γι’ αυτό και το τέλος της άργησε να γίνει πιστευτό από τους ραγιάδες και βιώθηκε ως μια ανεπανόρθωτη καταστροφή.