Σύντομο ιστορικό της εκτέλεσης του Κροάτη κομμουνιστή και παρτιζάνου Στεφάν Φιλίπποβιτς το 1942 από τους Ναζί και η διάσημη ύστατη πράξη περιφρόνησης των εκτελεστών του.
Κάποτε εκτέθηκε στο κτίριο των Ηνωμένων Εθνών στο East River (1) μία φωτογραφία τραβηγμένη το 1942 στην Σέρβικη πόλη Βάλιεβο που απεικόνιζε τον Κροάτη παρτιζάνο Στεφάν Φιλίπποβιτς μπροστά από τη ναζιστική αγχόνη. Λίγα δευτερόλεπτα πριν απαγχονιστεί από τους κατακτητές και τους συνεργάτες τους ο καταδικασμένος σε θάνατο άντρας, σήκωσε τα χέρια του και φώναξε "Θάνατος στο φασισμό ! Ελευθερία στο λαό". Αυτή η στιγμή έμελλε να ηχήσει στην αιωνιότητα.
Ο Στεφάν Φιλίπποβιτς εκτελέστηκε στις 22 Μαΐου 1942, δέκα λεπτά πριν την προγραμματισμένη ώρα εκτέλεσής του. Τη στιγμή που οι Ναζί τον σέρνανε στους κεντρικούς δρόμους του Βάλιεβο ο Φιλίπποβιτς φώναζε δυνατά : "Ζήτω οι απελευθερωτές του λαού ! Κάτω οι φασίστες και οι συνεργάτες τους ! Ζήτω ο κομμουνισμός!". Με τη θηλιά να σφίγγει το λαιμό του και τα χέρια υψωμένα ο Φιλίπποβιτς βροντοφώναξε τα τελευταία του λόγια στο πλήθος ολόγυρα που με βία είχαν συγκεντρώσει οι Ναζί: "Τι περιμένετε ; Γιατί το επιτρέπετε αυτό ; Αρπάξτε αυτά τα σκουριασμένα ντουφέκια και ελευθερώστε τη χώρα σας από αυτά τα καθάρματα ! Ζήτω ο απελευθερωτικός στρατός και οι σύμμαχοί μας !". Ένας Γερμανός στρατιώτης χτύπησε με το κοντάκι του όπλου του στο πρόσωπο τον Φιλίπποβιτς ώστε να τον κάνει να σιωπήσει. Ο Φιλίπποβιτς τότε στην προσπάθειά του να τον κλωτσήσει έχασε την ισορροπία με αποτέλεσμα το σκαμνί στο οποίο στεκόταν να πέσει σφίγγοντας τη θηλειά γύρω απ΄τον λαιμό του. Έκτοτε, στην κατεχόμενη Σερβία, ποτέ δεν ξανάδωσαν οι κατακτητές το δικαίωμα των τελευταίων λόγων σε καταδικασμένους σε θάνατο.
.png)
