19η Μαΐου - Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας του Πόντου

Του Γιώργου Τασιόπουλου

📎Το 1994 καθιερώθηκε από την ελληνική Βουλή η 19η Μαΐου ως ημέρα Ποντιακής Γενοκτονίας και αναγνωρίστηκε κι από ορισμένα κράτη. 

📎Με το πέρασμα των χρόνων η συμβολή στο Ποντιακό ζήτημα , ιδιαίτερα του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, δικαιώθηκε από την Ιστορία. Μέχρι το 1980 η γενοκτονία των Ποντίων περίπου θεωρείτο απαγορευμένο θέμα.

📎Στις δεκαετίες ΄50 και ΄60 ιστορικά το ανέδειξε από τη Βιέννη ο Ενεπεκίδης με τον όρο, "οι διωγμοί των Ποντίων".

📎Το Ποντιακό ζήτημα, όχι μόνο ως ελληνικό αλλά και ευρωπαϊκό συντέλεσε στις μελλοντικές εξελίξεις με το κουρδικό, τις κοσμογονικές αλλαγές στην Τουρκία, την κρίση της τουρκικής ταυτότητας, την άνοιξη των λαών της Μ. Ασίας – ιδιαίτερα των αυτόχθονων.

📎Από περιορισμένο ζήτημα έγινε εθνικό και εξελίχθηκε σε ευρωπαϊκό και διεθνές. Πέρα από μία ιστορική δικαίωση καθόρισε τον επανακαθορισμό της ταυτότητας σημερινών Ποντίων της Τουρκίας είτε εξισλαμισθέντων είτε κρυπτοχριστιανών. 

📎 Στις εξελίξεις της Μ. Ασίας κουρελιάστηκαν τα κέντρα μελετών της Αμερικής, τα λεγόμενα και στην Ελλάδα «think tank», γελοιοποιήθηκε η κεμαλολαγνεία και ο νέο-οθωμανισμός. 

Δεν ξεχνώ!

19 Μαΐου: Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Η Αλήθεια που Φοβούνται Αθήνα και Άγκυρα

Δεν Ήταν Πόλεμος — Ήταν Γενοκτονία

Από το 1914 έως το 1923 εξελίχθηκε στον Πόντο, στη Μικρά Ασία και ευρύτερα στην Ανατολή μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του 20ού αιώνα. Το καθεστώς των Νεότουρκων και στη συνέχεια ο Μουσταφά Κεμάλ οργάνωσαν την εξόντωση των χριστιανικών λαών της Ανατολής: Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων του Πόντου. Η τραγωδία αυτή δεν αποτελούσε μια σειρά από ακρότητες πολέμου, ούτε επρόκειτο για σύγκρουση μεταξύ ισότιμων στρατιωτικών δυνάμεων. Ήταν ένα οργανωμένο σχέδιο εθνικής ομογενοποίησης.

Στον Πόντο η Γενοκτονία υπήρξε καθαρή και ολοκληρωτική. Δεν υπήρχε ελληνικός στρατός. Δεν υπήρχε πολεμικό μέτωπο. Υπήρχε μόνο το αντάρτικο σωτηρίας, ένα αντάρτικο που συστάθηκε τοπικά για να προστατέψει ότι μπορούσε ώστε να μην εξοντωθεί ολόκληρος ο αυτόχθονος ελληνικός πληθυσμός, ένας λαός με ιστορία χιλιάδων ετών στον Εύξεινο Πόντο, που οδηγήθηκε σε πορείες θανάτου, τάγματα εργασίας, σφαγές, εκτοπίσεις, βιασμούς και εξισλαμισμούς. Πάνω από 353.000 Έλληνες του Πόντου εξοντώθηκαν.

Αυτό είναι το κρίσιμο ιστορικό και νομικό στοιχείο που διαφοροποιεί τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου από άλλες ιστορικές περιπτώσεις πολέμου. Στον Πόντο δεν υπήρχε στρατιωτική αντιπαράθεση αλλά οργανωμένη εξόντωση ενός αυτόχθονα πληθυσμού. Αυτό είναι η ουσία της Γενοκτονίας.

Η ιστορική αλήθεια για την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου τεκμηριώθηκε μέσα από ένα τεράστιο επιστημονικό έργο. Ο καθηγητής ιστορίας Κωνσταντίνος Φωτιάδης, με τη δεκατετράτομη εγκυκλοπαίδεια «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου», συγκρότησε ένα από τα σημαντικότερα έργα ιστορικής τεκμηρίωσης του σύγχρονου Ελληνισμού. Η κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου ανέλαβε τη χρηματοδότηση της έρευνας και της έκδοσης του έργου. Στη συνέχεια όμως, η κυβέρνηση Κώστα Σημίτη σταμάτησε αυτή τη στήριξη, εντάσσοντας το ζήτημα στη λογική του κατευνασμού και της αποσιώπησης, στο δόγμα της "ελληνοτουρκικής φιλίας" και του φιλοκεμαλισμού κάτω από τις εντολές των Αμερικανών.

8 Μαΐου 1914: Ο Ταλαάτ πασάς σφραγίζει τη μοίρα των Ποντίων – «Κανένα έλεος»

Η σύσκεψη στην οποία αποφασίστηκε η αποστολή απόρρητων τηλεγραφημάτων ώστε οι διωγμοί των ανεπιθύμητων να γίνουν πιο συστηματικοί

Ο Ταλαάτ πασάς (πηγή: Wikipedia)

Μέλη του Κομιτάτου «Ένωση και πρόοδος» που οδήγησε στο Κίνημα των Νεότουρκων οι Ισμαήλ Εμβέρ, Μεχμέτ Ταλαάτ και Αχμέτ Τζεμάλ, οι οποίοι έμειναν στην Ιστορία ως οι «τρεις πασάδες»: πρόκειται για την τριανδρία που επέβαλε σκιώδη στρατιωτική δικτατορία μετά τη συνθηκολόγηση των Οθωμανών με τη Συνθήκη του Λονδίνου (1913) για τον τερματισμό του Α’ Βαλκανικού Πολέμου, και ουσιαστικά σφράγισε τη μοίρα των χριστιανών της Ανατολής.

Οι Εμβέρ πασάς, Ταλαάτ πασάς και Τζεμάλ πασάς (όπως αποκαλούνται λόγω των τίτλων τους) έχουν ως κοινό σημείο αναφοράς το συνέδριο της Θεσσαλονίκης του 1911, κατά το οποίο αποφασίστηκε ότι η «Τουρκία ανήκει στους Τούρκους».

Στις 19 Μαΐου 1912 η εφημερίδα Χατέμ Μιλέτ της Κερασούντας έγραφε: 

«Ημείς οι Τούρκοι δεν διακρίνομεν την λεπτότητα της πολιτικής ήτις εστίν απάτη, γνωρίζομεν όμως κάλλιστα την μεταχείρισιν της σπάθης. Από δύο αιώνων η πολιτική διαμελίζει την πατρίδα ημών παραδίδουσα αυτήν εις σκύλους. Πρέπει ήδη να εξέλθη εκ της θήκης η σπάθη, διότι αι κυβερνήσεις των πιστευόντων εις τον Σταυρόν συνεννοήθησαν διαβολικώς απέναντι του αθώου ισλαμικού κόσμου.

»Η σπάθη εις τας χείρας των εχόντων την Ημισέληνον είναι όργανον δυνάμενον ν’ αμβλύνη την όρασιν των σταυροπιστευόντων, ενώ εις τας χείρας των άλλων είναι απλούν τεμάχιον σιδήρου. Αυτή θα απαλλάξη το Ισλάμ εκ της κατ’ αυτού συνωμοσίας».

Με τέτοια άρθρα ο τουρκικός Τύπος αφιόνιζε τον τουρκικό όχλο προετοιμάζοντας τις μεγάλες σφαγές.

Μιχάλης Χαραλαμπίδης για το βιβλίο " Όσοι δεν γέλασαν ποτέ" της Θεοδώρας Ιωαννίδου

 

Ιωαννίδου Θεοδώρα 

Πριν ξημερώσει η ημέρα μνήμης και τιμής της ποντιακής γενοκτονίας,  μοιράζομαι μαζί σας την ομιλία του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, που με τίμησε παρουσιάζοντας το βιβλίο μου ΟΣΟΙ ΔΕΝ ΓΕΛΑΣΑΝ ΠΟΤΕ, το 2014. Ισόβια ευγνώμων. Ο Θεός να τον αναπαύει.

Η Γενοκτονία των Ποντίων

Γενοκτονία είναι η μεθοδική εξολόθρευση, ολική ή μερική, μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας. Αφορά ένα έγκλημα που αποβλέπει στη συστηματική, με βίαια – ως επί το πλείστον – μέσα επιδιωκόμενη εξόντωση ολόκληρης φυλής ή τμήματος αυτής σε ορισμένο τόπο και πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα, το οποίο δεν έχει συνάρτηση με πολεμικές συγκρούσεις.

Η γενοκτονία αποτελεί το βαρύτερο έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για το οποίο μάλιστα δεν υπάρχει παραγραφή. Αυτός ο οποίος διαπράττει τη γενοκτονία δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Η γενοκτονία μπορεί να επιδιωχθεί είτε με σειρά ομαδικών φόνων, όλων ή σχεδόν όλων των μελών μιας φυλής, είτε με συστηματική εξασθένιση αυτής (με διάφορα μέσα) μέχρι τη βαθμιαία εξάλειψή της. Με βάση αυτό τον ορισμό, η συστηματική εκδίωξη και δολοφονία των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί γενοκτονία.

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου χωρίζεται σε τρεις φάσεις:

• Η πρώτη φάση ξεκινά το 1908 και κρατά μέχρι την έναρξη του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η άνοδος των Νεοτούρκων, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και η είσοδος της Γερμανίας στο Οθωμανικό κράτος δημιουργούν τις συνθήκες για την έναρξη των διωγμών.
• Η δεύτερη φάση ξεκινά το 1915, όταν οι συγκρούσεις του πρώτου παγκοσμίου πολέμου αναβαθμίζουν την πολιτική της γενοκτονίας. Ο Αυστριακός Πρόξενος στην Τραπεζούντα υπολόγιζε, τον Ιανουάριο του 1918, σε 80.000 – 100.000 τους εκτοπισμένους Έλληνες του Πόντου, ενώ ελληνικές μαρτυρίες ανεβάζουν στις 233.000 τους νεκρούς και σε 85.000 όσους εκδιώχθηκαν στη Ρωσία¹.
• Η περίοδος 1919-1924 αποτελεί την τρίτη, τελευταία και πιο έντονη φάση της γενοκτονίας, όταν η εδραίωση του Μουσταφά Κεμάλ στο οθωμανικό εσωτερικό συμπίπτει με την δημιουργία της ΕΣΣΔ και τη βοήθειά της προς το εθνικιστικό κεμαλικό κίνημα, την ελληνική παρουσία στην Ιωνία και την ανατολική Θράκη, καθώς και την αλλαγή στους προσανατολισμούς στην εξωτερική πολιτική των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Είναι η στιγμή που το ζήτημα της ίδρυσης ανεξάρτητου Ποντιακού Κράτους αν και τίθεται, συναντά την αντίθεση του Ελευθερίου Βενιζέλου και η χρονική φάση που ο Μουσταφά Κεμάλ και ο Τοπάλ Οσμάν ενώνουν τις δυνάμεις τους².

19 ΜΑΗ - ΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ. Επίκαιρα όσο ποτέ τα διδάγματα απ' τη Γενοκτονία των Ποντίων

Μέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων σήμερα, έναν αιώνα και πλέον από τον βάρβαρο ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου, με εκατοντάδες χιλιάδες θύματα, περίπου 350.000, και πάνω από 1 εκατομμύριο εκτοπισμένους, που οδηγήθηκαν στην προσφυγιά.

Ηταν στις 19/5/1919 που ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα για να ξεκινήσει τη δεύτερη και πιο άγρια φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας. Βασικοί παράγοντες που συντέλεσαν στη Γενοκτονία των Ποντίων ήταν: Η άνοδος του τουρκικού αστικού εθνικισμού, καθώς για την ανερχόμενη τουρκική αστική τάξη, που διεκδικούσε το έθνος - κράτος της, το χτύπημα των βασικών ανταγωνιστών της (κυρίως της ελληνικής και της αρμενικής αστικής τάξης) αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση για την εδραίωση της κυριαρχίας της στον συγκεκριμένο γεωγραφικό - οικονομικό χώρο.

Ηταν ακόμα οι επιδιώξεις της αστικής τάξης της Ελλάδας, για την οποία, λόγω των βλέψεών της στην ιδιαίτερα πλούσια περιοχή της Μικράς Ασίας, ο Πόντος ερχόταν σε «δεύτερη μοίρα» και υποτιμήθηκε η οργάνωση ή η βοήθεια οποιασδήποτε μορφής προς αυτόν. Η προέλαση του ελληνικού στρατού στα ενδότερα της Τουρκίας (κάνοντας τον «χωροφύλακα» των αγγλογαλλικών συμφερόντων στην περιοχή) σίγουρα υπονόμευσε - αν δεν σφράγισε - την τύχη των ελληνικών πληθυσμών του Πόντου, αλλά και γενικότερα.

Ημέρα μνήμης

«Τα δικαιώματα των Ποντίων στον Πόντο σήμερα στον ΟΗΕ»

Η έκθεση εκ μέρους της Διεθνούς Ένωσης για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών κατατέθηκε από την μεγάλη πρωταγωνίστρια του Ποντιακού Ζητήματος στον ΟΗΕ ελβετίδα Verena Graf. Γράφθηκε από τους Βαρουσιάν Ατταριάν – Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Προκάλεσε  μεγάλη αντιπαράθεση στον ΟΗΕ ανάμεσα στην  τουρκική κυβέρνηση και την Διεθνή Ένωση για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών. Αυτή περιλαμβάνεται στις εκδόσεις  Το Ποντιακό Ζήτημα Σήμερα - Αγώνας και Νίκες σε Δύο Μέτωπα,7η έκδοση 2014 Εκδ. Στράβων στην ελληνική, The Pontian Question in the United Nations Enlarged Edition – Stravon, στην αγγλική  και Pontos Antik bir Kimliği Geri Dӧnüşü, Stravon yayinevi στην  τουρκική.

Δεν Ξεχνώ 19η Μαΐου: Ημέρα Μνήμης Της Γενοκτονίας Των Ελλήνων Του Πόντου

Τού Κωνσταντίνου Αραμπάμπασλη

Με αφορμή την ημέρα μνήμης για την Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, το σημερινό άρθρο θα ρίξει Φώς σε ιστορικές πτυχές της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Αρχικά, πριν από τον όρο «Γενοκτονία» υπήρχε ο όρος «Εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας». Η γενοκτονία ως όρος διαμορφώθηκε κυρίως στη δίκη της Νυρεμβέργης το 1945, όπου δικάστηκε η ηγεσία των ναζιστών. Συγκεκριμένα ο όρος σημαίνει τη μεθοδική εξολόθρευση, ολική ή μερική, μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας. Πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα, το οποίο δεν έχει συνάρτηση με πολεμικές συγκρούσεις. Επομένως ο Θύτης δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι. Στην περίπτωση των Ελλήνων του Πόντου, επειδή ήταν Έλληνες και χριστιανοί.

Η διαδικασία εξόντωσης των ελληνικών πληθυσμών του Πόντου, διακρίνεται ιστορικά σε τρεις συνεχόμενες φάσεις: από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ως την κατάληψη της Τραπεζούντας από τον ρωσικό στρατό (1914-1916), η δεύτερη τελειώνει με το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (1916-1918) και η τελευταία ολοκληρώνεται με την εφαρμογή της Σύμβασης της Λοζάνης, για την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (1918-1923). Το 1908 ήταν μια χρονιά  ορόσημο για τους λαούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τη χρονιά αυτή εκδηλώθηκε και επικράτησε το κίνημα των Νεότουρκων, που έθεσε στο περιθώριο τον Σουλτάνο. Πολλές ήταν οι ελπίδες που επενδύθηκαν στους νεαρούς στρατιωτικούς για μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της θνήσκουσας Αυτοκρατορίας. Σύντομα όμως, οι ελπίδες τους διαψεύστηκαν. Οι Νεότουρκοι έδειξαν το σκληρό εθνικιστικό τους πρόσωπο, εκπονώντας ένα σχέδιο διωγμού των χριστιανικών πληθυσμών και εκτουρκισμού της περιοχής, επωφελούμενοι της εμπλοκής των ευρωπαϊκών κρατών στο Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ελληνικό κράτος, απασχολημένο με το «Κρητικό Ζήτημα», δεν είχε τη διάθεση να ανοίξει ένα ακόμη μέτωπο με την Τουρκία. 

Ιστορική ομιλία Μιχάλη Χαραλαμπίδη για την Ποντιακή Γενοκτονία

Ομιλία ιστορική, διαχρονική, ταξίδι για τον νου, την καρδιά και την ψυχή. 

Φοβερή η λήξη της ομιλίας με ένα στίχο.

Κεντρικός Ομιλητής στην Πλατεία Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ (19.05.2011). Ο Πρωτεργάτης της καθιέρωσης από το ελληνικό κοινοβούλιο την ημέρας μνήμης της γενοκτονίας.

ΠΟΝΤΟΣ - Ο Πόντος ντο εν για τ΄εμάς

Τραγουδάει ο Στάθης Νικολαϊδης, με τη μικρότερη κόρη του (6 ετών εδώ) Γεσθημανή, την οποία βάφτισε ο Στέλιος Καζαντζίδης. Μιλά για τις χαμένες πατρίδες και έχει Σ-Υ-Γ-Κ-Λ-Ο-Ν-Ι-Σ-Τ-Ι-Κ-Ο φινάλε, που κάνει κάθε άνθρωπο που καταλαβαίνει να ΑΝΑΤΡΙΧΙΑΖΕΙ και θα έκανε πολλούς της "συμμαχίας των πρόθυμων" να αρρωστήσουν από μίσος.