Σε ποιον κόσμο ανήκουν Ελλάδα και Κύπρος;

Του Λουκά Αξελού

Αποτελεί μιαν από τις πραγματικότητες των ημερών μας η αγωνία που διαπερνά μια σημαντική μερίδα των Ελλήνων γι’ αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το υπαρξιακό μας πρόβλημα, ως η συνάντηση του Ελληνισμού και του Ελληνικού Κόσμου με το πεπρωμένο του. Πρόβλημα όμως που αν θες να το αντιμετωπίσεις, οφείλεις –πάνω από όλα– να το δεις στις πραγματικές του διαστάσεις.

Από το σημείο αυτό αρχίζουν, κατά την γνώμη μου, τα προβλήματα, γιατί το σύνολο, σχεδόν, αυτών που τους αφορά, αρνούνται να το δουν αποφεύγοντας τον καθρέφτη. Είναι προφανές ότι το θέμα που θίγω είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και φιλόδοξο. Γι’ αυτό θεωρώ ότι φρονιμότερο είναι να επικεντρωθώ σε τρία συγκεκριμένα, πλην αφετηριακά και κομβικά σημεία, που αφορούν την Ελλάδα, την Κύπρο και τον Ελληνικό Κόσμο, σημεία που –προφανώς– δεν εξαντλούν το ζήτημα, αλλά και σημεία που χωρίς την σωστή διάγνωσή τους, παραμένεις εγκλωβισμένος στα διαχρονικά αδιέξοδά σου.

Α. Σε ποιο κόσμο ανήκει Ελλάδα, Κύπρος και Ελληνισμός;

Εξετάζοντας το πρώτο από τα τρία σημεία θα προσπαθήσω να προσεγγίσω το επίδικο σημείο για το πού τοποθετείται η Ελλάδα και ο Ελληνισμός. Προφανώς σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οργανικά και τα δύο ανάπηρα ελληνικά κράτη, η Ελληνική και η Κυπριακή Δημοκρατία. Οι απόλυτες διακρίσεις που αυθαίρετα και σχηματικά τοποθετούν την Ελλάδα και την Κύπρο στην Δύση ή την Ανατολή, τον Νότο ή τον Βορρά διανθισμένες από μια φθαρμένη πλέον φιλοευρωπαϊκή ή αντιευρωπαϊκή ρητορική, καταλήγουν στην δημιουργία ετικετών που όχι μόνον δεν φωτίζουν, αλλά, τουναντίον, συσκοτίζουν τους ήδη θολούς ορίζοντες της εξωτερικής μας πολιτικής. Κι αυτό γιατί θεμέλιοι λίθοι κάθε εξωτερικής πολιτικής οφείλουν να είναι τα ιστορικά, γεωπολιτικά, εθνικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δεδομένα και όχι τα ιδεολογήματα που, κατά κανόνα, τα συνοδεύουν.

Δημήτρης Γληνός: "Αρλεκίνοι των Αρχαίων και Αρλεκίνοι των Ευρωπαίων"

«Τυφλοί και μπροστά στους αρχαίους, τυφλοί και μπροστά στους Ευρωπαίους, με μια κούφια οίηση, με μια κενόλογη αυταρέσκεια έγιναν χωρίς να το καταλάβουν αρλεκίνοι των αρχαίων και αρλεκίνοι των Ευρωπαίων. 

Αυτή η καταφρόνεση του δικού μας ζωντανού εγώ, αυτός ο ανόητος και εξωτερικός όλως διόλου θαυμασμός των αρχαίων και η τυφλή αντιγραφή των Ευρωπαίων, χαρακτηριστικά κατώτερης διανοητικότητας κυριαρχούν σε όλα τα φανερώματα της νεοελληνικής ζωής, επιστήμη, τέχνη, παιδεία, θεσμούς και δίνουν στον Ελληνικό πολιτισμό του τελευταίου αιώνα χαρακτήρα καθαρά μιμητικό.»

Το μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ευρώπη ενδέχεται να αποτελεί την υλοποίηση ενός σκοτεινού σχεδίου του 1922

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί προδημοσίευση του νέου βιβλίου της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη με τίτλο "ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ ΔΥΣΗ, ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΑΝΑΤΟΛΗ"

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΣΤΙΣ 16.12/2017

Εισαγωγή

Το κείμενο που ακολουθεί δεν είναι προϊόν επιστημονικής φαντασίας, αλλά ούτε ανήκει στην κατηγορία των "θεωριών συνωμοσίας". Όλα όσα αναφέρονται σε αυτό αποτελούν πραγματικότητα των αρχών του περασμένου αιώνα.

Δεν είμαι πεπεισμένη ότι τα όσα συμβαίνουν τώρα στην Ευρώπη με το μεταναστευτικό κύμα και τις επιπτώσεις που, με μαθηματική ακρίβεια, θα προκύψουν από αυτό, είναι αποτέλεσμα του σχετικού σχεδίου Kalergi. Ωστόσο, είναι δύσκολο για μένα, και θα έλεγα και για όποιον διαβάσει τις γραμμές αυτού του άρθρου, να μην αναρωτηθεί "για το τι ακριβώς συμβαίνει", "τι μπορεί να κρύβεται" κάτω από το ανείπωτο δράμα αυτών των ανθρώπων, τι σχέση μπορεί να υπάρχει "ανάμεσα στο ευρωπαϊκό ιερατείο και τα βραβεία Kalergi" κ.ο.κ.

Σκέφθηκα, λοιπόν, ότι θα ενδιαφέρει τους αναγνώστες του περιοδικού "Επίκαιρα", και ακόμη ότι ενδεχομένως θα ενθαρρύνει και συνέχιση της έρευνας, ώστε να διαφωτιστεί περισσότερο η, όντως, περίεργη αυτή υπόθεση.

«Δύο άκρα» ή μια, δυστυχώς κυρίαρχη, ολοκληρωτική παράδοση;

Του Γιώργου Ρακκά

Αναζωπυρώθηκε μετά την απόφαση Κοντονή για την αποχή της Ελλάδας από το διαβόητο συνέδριο των Εσθονών για την ταύτιση του ναζισμού με τον σοβιετισμό, η συζήτηση για τα «δύο άκρα». Ταυτόχρονα, η παγκόσμια σκηνή έμεινε αποσβολωμένη παρακολουθώντας μια φονική σύγκρουση αντιφά και φασιστών, στο Σάρλοτσβιλ των ΗΠΑ, όπου η εκλογή Τραμπ έχει πυροδοτήσει αυτήν την αντιπαράθεση σε ένταση μάλλον άγνωστη για την πρόσφατη ιστορία της αμερικάνικης κοινωνίας.
Κάτι συμβαίνει· δεν είναι μόνο οι έωλες διαιρετικές τομές του παρελθόντος που ανακαινίζονται σήμερα ώστε να καλύψουν το έλλειμμα οράματος και διεξόδων που χαρακτηρίζει την τρέχουσα πολιτική. Καθώς η παγκοσμιοποίηση βυθίζεται σε κρίση, οι αντιθέσεις της παροξύνονται, τροφοδοτούν συγκρούσεις, που εκφράζονται με την γλώσσα του «παλιού», δηλαδή του πολιτικο-ιδεολογικού σύμπαντος που θα κυριαρχήσει μέσα στον 20ό αιώνα. Παρατηρώντας, όμως, τις περιπέτειές του από τον εξώστη του χαοτικού 21ου τον οποίον μας κληροδότησε, αντιλαμβανόμαστε πολύ καλά ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες πλέον δεν διαθέτουν την πολυτέλεια να επιδίδεται σε τέτοιες νεκραναστάσεις. Το τίμημα θα είναι βαρύ.

Δύση και Ανατολή σε «κόντρα» ρόλους

Δύο χθεσινά στιγμιότυπα από τον κόσμο που αλλάζει: ο Κινέζος πρόεδρος Σι υπεραμύνεται της παγκοσμιοποίησης στο βήμα του Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός στην Ελβετία και η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι αποσαφηνίζει τις θέσεις της για ένα σκληρό Brexit, που φέρνει τη χώρα της σε πλήρη ρήξη με την Ε.Ε. και επισημοποιεί τα βήματα για ένα οριστικό διαζύγιο από την Ευρώπη.

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Όσοι είχαν συντονίσει τον δέκτη τους χθες το μεσημέρι με κάποιο από τα μεγάλα διεθνή τηλεοπτικά δίκτυα, θα πρέπει να έμειναν με την αίσθηση ότι παρακολουθούσαν θέατρο του παραλόγου. Σε πρώτο χρόνο, άκουσαν τον πρόεδρο της κομμουνιστικής Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, να εκφωνεί ενώπιον μεγαλόσχημων επιχειρηματιών και πολιτικών, στο Νταβός της Ελβετίας, μια λυρικών τόνων υπεράσπιση της παγκοσμιοποίησης, την οποία θα ζήλευε και ο Μπαράκ Ομπάμα.

Λίγο αργότερα, οι τηλεθεατές είδαν την Τερέζα Μέι, πρωθυπουργό της χώρας που αποτέλεσε το λίκνο του καπιταλισμού και του ελεύθερου εμπορίου, να υψώνει τη σημαία του εθνικισμού, χαράσσοντας τη γραμμή του «σκληρού Brexit», που θα βγάλει τη χώρα της όχι μόνο από την Ε.Ε. αλλά και την ενιαία αγορά. Απηχώντας το κλίμα του Νταβός, οι απεσταλμένοι των διεθνών μίντια δεν έκρυβαν τον ενθουσιασμό τους για τον Σι Τζινπίνγκ – «ροκ σταρ του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ», τον χαρακτήρισε η ρεπόρτερ του BBC.

Ένα Όραμα για τον Ελληνισμό της παρακμής

Του Γιώργου Καραμπελιά

Επαναλαμβάνω αδιάκοπα -ad nauseam- πως ποτέ άλλοτε ο ελληνισμός, από την άποψη του συνόλου των μεγεθών του, -δημογραφία, οικονομική και πνευματική παραγωγή, ρόλος στο παγκόσμιο γίγνεσθαι- δεν βρισκόταν σε κατώτερο σημείο από σήμερα. Πράγματι το ελληνικό κράτος κινδυνεύει πλέον να μη διαθέτει τα απαραίτητα μεγέθη για την αναπαραγωγή του ως αυτόνομο ιστορικό υποκείμενο. Γιατί αν, επί παραδείγματι, μετά την Άλωση του 1453 χάσαμε και κράτος και πληθυσμούς, ωστόσο ο ελληνισμός παρέμεινε αποφασιστικός πνευματικός παράγοντας για την ίδια τη δυτική Αναγέννηση και μέχρι το 1922 αποτελούσε καθοριστικό οικονομικό και γεωπολιτικό παράγοντα της καθ' ημάς Ανατολής, σε αντίθεση με τη σημερινή δραματική συρρίκνωση μας. Και παρά το ότι έχουμε ιστορία 3.000 ή 4.000 χρόνων, κανείς δεν έχει κερδίσει την ιστορική αθανασία, ιδιαίτερα σε ένα, γεωπολιτικό σταυροδρόμι όπου η παραμικρή υποχώρηση πληρώνεται με ακριβό αντίτιμο. 

Καλούμαστε, λοιπόν, να απαντήσουμε σε μια τιτάνια πρόκληση. Να βάλουμε, έστω ως ένα μικρό έθνος πλέον, τέλος σε μια μακρά καθοδική πορεία. Και η πρόκληση εμφανίζεται τόσο «ασήκωτη» ώστε κάποτε φαντάζει τελεσίδικο εκείνο το finis Greciae -του Χρήστου Γιανναρά- σε πολλούς και ίσως τους πλέον σκεπτόμενους συμπολίτες μας. Από πού να αντλήσουμε κουράγιο και αισιοδοξία, αν το ιστορικό διακύβευμα είναι τόσο επισφαλές ή η έκβαση προδιαγεγραμμένη; 

Το ‘ακριβώς’ της Δύσης και το ‘περίπου’ της Ανατολής

Του Αντώνη Παπαγιάννη

Συχνά ακούμε ή χρησιμοποιούμε την ρήση ‘Ανήκομεν εις την Δύσιν’. Έγινε ‘κλισέ’ από τότε που την πρωτοξεστόμισε ο παλιός Καραμανλής. Ως χαρακτήρες όμως οι σύγχρονοι Έλληνες εμφανιζόμαστε διχασμένοι: είμαστε Δυτικοί ή Ανατολίτες; Σαν τον Κολοσσό της Ρόδου, ιστορικά πατούμε με το ένα πόδι σε κάθε πλευρά της νοητής γραμμής που χωρίζει τους δυο κόσμους. Μας διεκδικεί η Δύση (βέβαια από τότε που πρωτοέγραψα το κείμενο ίσως να έχουν αλλάξει τα πράγματα…), την θέλουμε κι εμείς για πολλούς λόγους, που συνδέονται (καλώς ή κακώς) με το άμεσο συμφέρον και την οικονομική επιβίωσή μας. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αποβάλουμε τη γονιδιακή, ιστορική και πολιτισμική σχέση μας με την Ανατολή. ‘Δική σου είμαστε φυλή’, της τραγουδούσε πριν μερικά χρόνια ο Μανώλης Μητσιάς, όχι χωρίς λόγο.

Συχνά ως ‘Έλληνας’ θεωρείται το ιδεώδες του κλασικά παιδευμένου και αναθρεμμένου ανθρώπου (όπως τον φαντάζεται η Δύση), σε αντιδιαστολή με τον ‘Ρωμιό’, που βιώνει και εκφράζει τα χαρακτηριστικά της Ανατολής. Ο μακαρίτης Patrick Leigh Fermor στο βιβλίο του ‘Ρούμελη’ απαριθμεί 64 διαφορές του ‘Έλληνα’ από τον ‘Ρωμιό’. Χαρακτηριστική η τελευταία: Οι κίονες του Παρθενώνα από τη μια, οι τρούλοι της Αγια-Σοφιάς από την άλλη. Στις τόσο εύστοχες διαπιστώσεις και αντιδιαστολές του, ας προσθέσω πρόχειρα μερικές ακόμη, παρμένες και από την τρέχουσα επικαιρότητα:

Δύση	Ανατολή
1 + 1 = 2	«Χίλιοι καλοί χωράνε»
Ισοσκελισμένος προϋπολογισμός	«Πέντε πάνω, πέντε κάτω»
Πλεονάζον προσωπικό (‘εφεδρεία’)	«Κάπου να χωθεί και το παιδί»
Αξιοκρατία	«Δικός μας είναι αυτός»
Τιμές ορισμένες	Υποχρεωτικό παζάρεμα
Τιμή + ΦΠΑ	«Με απόδειξη ή χωρίς;»
Στις 5.30 ακριβώς	«Πεντέμιση με έξι» (και βάλε…)
Λογική	Συναίσθημα
Νους	Καρδιά

O πόλεμος των πολιτισμών και η Ελλάδα

Του Γιώργου Καραμπελιά

Ο Σάμιουελ Χάντιγκτον, πριν εικοσιπέντε χρόνια, μιλούσε ήδη για έναν «πόλεμο των πολιτισμών» που τείνει να διαιρέσει ακόμα και με ποταμούς αίματος τον σύγχρονο κόσμο, υποκαθιστώντας εν μέρει ή εν όλω τις ιδεολογικές ή τις πολιτικο-κοινωνικές αντιπαραθέσεις. Το βιβλίο του Χάντιγκτον κυκλοφόρησε αμέσως μετά την ειρηνιστική αυταπάτη του Φουκουγιάμα για το «Τέλος της Ιστορίας» ως ο αντίποδάς του. Ο Φουκουγιάμα υμνούσε τον ενιαίο μονοπολικό κόσμο που αναδυόταν μετά την κατάρρευση του σοβιετικού στρατοπέδου  και την εποχή της παγκοσμιοποίησης, ενώ ο αντι-πολυπολιτισμικός Χάντιγκτον διέβλεπε την τεράστια σημασία των πολιτισμικών συγκρούσεων, που απειλούν με ρηγματώσεις την παγκοσμιοποίηση.

Τότε λοιπόν σηκώθηκε μια τεράστια κατακραυγή εναντίον του, τόσο στις χώρες της Δύσης όσο και στην Ελλάδα.

Ο Χάντιγκτον, ο οποίος ήταν ένας συντηρητικός συστημικός Αμερικανός συγγραφέας, επικρίθηκε έντονα τόσο από τους γνωστούς διανοουμένους της πολυπολιτισμικής παγκοσμιοποίησης, κατ’ εξοχήν της μπλερικής και της γαλλικής «χαβιαροαριστεράς», όσο και  από την ελληνική διανόηση. Και αυτό διότι, για να δικαιολογήσει και την επίθεση της Δύσης εναντίον της Σερβίας, που βρισκόταν τότε σε πλήρη εξέλιξη, έβαζε στο ίδιο τσουβάλι τον ισλαμικό πολιτισμικό χώρο με τον… ορθόδοξο. Η Ελλάδα η Σερβία  και η Ρωσία, για τον Χάντιγκτον δεν ανήκουν στην Ευρώπη, και συνιστούν έναν διαφορετικό πολιτισμό, τον ορθόδοξο, όπως και ο ισλαμικός. Κατά συνέπεια, η Δύση πρέπει να οργανωθεί αποκλείοντας τον ορθόδοξο χριστιανικό χώρο, όσο και τον μουσουλμανικό.

Ιστορικές επαναλήψεις Νο 4: Η καθ’ ημάς Ανατολή και το “ρεμπέτ ασκέρ”

Του Γεράσιμου Δεληβοριά

Ο Σαββόπουλος ήταν που έβαλε στο λεξιλόγιο μας την «καθ’ ημάς Ανατολή». Μπορεί τον όρο να είχαν χρησιμοποιήσει άλλοι, εξειδικευμένοι επιστήμονες και λόγιοι, τα αποφθέγματα τους όμως ελάχιστοι τα θυμούνται, ακόμη κι όταν είναι άκρως χαριτωμένα. Ποιος θυμάται ας πούμε, «τα μέζεα του στεατοπυγικού μας υποσυστήματος»;

 Ο Σαββόπουλος έντυσε με λόγια και νότες τα αναρχοαυτόνομα όνειρα και διαθέσεις της νεολαίας του 60. Ωρίμασε μ’ αυτή τη γενιά, την αφομοιωμένη και υποταγμένη στο σύστημα, τη γενιά της επανάστασης και της αρχοντοχωριάτικης μονοκατοικίας στα Βόρεια Προάστια. Προτού εμφανιστεί το ΦέΙσμπουκ, ήταν οι ατάκες του Σαββόπουλου που διαμόρφωναν το λεξιλόγιο αλλά και τη συνείδηση αυτής της γενιάς, που τώρα αποτελεί την «κοινή γνώμη»

 Το γεγονός λοιπόν ότι διαπιστώνει πως «είμαστε ρεμπέτ ασκέρ και η Ευρώπη μας προσφέρεται ως τόπος κανόνων» (συνέντευξη στα ΝΕΑ του Σαββάτου 11/06/16), έχει ιδιαίτερη σημασία. «Η Ελλάδα (συνεχίζει) και ο Νότος πρέπει να εξορθολογήσουν το ανατολικό στοιχείο τους». Και το επιστέγασμα φυσικά: «Το πελατειακό κράτος ανήκει στα ήθη και στα έθιμα μας».

«Όταν ματαιώνεται η επιθυμία της Δύσης, ανοίγει χώρος στο ένστικτο του θανάτου»

Του Αλαίν Μπαντιού

Ο φιλόσοφος εκδίδει ένα έργο για το φονικό της 13ης Νοεμβρίου, για το οποίο αποδίδει την ευθύνη στην αδυναμία να προτείνουμε μια εναλλακτική για τον κόσμο, όπως είναι. Επισημαίνει, κυρίως, την κατάρρευση των προοδευτικών ιδεών, θύματα μιας βαθιάς κρίσης της σκέψης μετά την αποτυχία του κομμουνισμού. 

Πώς να καταλάβουμε την αινιγματική ενόρμηση του θανάτου που εμπνέει τους τζιχαντιστές; Από τους φόνους του Γενάρη μέχρι αυτούς του Νοέμβρη, καθένας ψάχνει τις κοινωνικές ή θρησκευτικές αιτίες αυτής της «ριζοσπαστικοποίησης» που, εδώ και αλλού, υποκύπτει σε μια βία αδιανόητη. Για τον φιλόσοφο Αλαίν Μπαντιού, οι επιθέσεις είναι μαζικοί φόνοι, συμπτώματα της εποχής μας, όπου βασιλεύει χωρίς όριο ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός. Στο τελευταίο του έργο, «Η δυστυχία μας έρχεται από πιο μακριά: σκέψεις για το φονικό της 13ης Νοέμβρη», που βγαίνει στις 11 Γενάρη από τις εκδόσεις Fayard, θυμίζει την αναγκαιότητα να προσφέρουμε μια ιδεολογική εναλλακτική στην παγκόσμια νεολαία, που νιώθει ματαιωμένη από ένα καπιταλισμό που δεν κρατά τις υποσχέσεις του. 

Τί διαφορές βλέπετε ανάμεσα στις επιθέσεις του Γενάρη και του Νοέμβρη; 

Και στις δύο περιπτώσεις, έχουμε το ίδιο ιστορικό και γεωπολιτικό πλαίσιο, την ίδια προέλευση των εκτελεστών, την ίδια φονική και αυτοκτονική μανία, την ίδια αστυνομική, εθνικιστική και εκδικητική απάντηση από μέρους του Κράτους. Ωστόσο, τόσο από μεριά του μαζικού φόνου όσο και από μεριά της κρατικής απάντησης, υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Πρώτον, το Γενάρη, οι φόνοι ήταν στοχευμένοι, τα θύματα επιλεγμένα : οι βλάσφημοι του Charlie Hebdo, οι εβραίοι και οι αστυνομικοί. Ο ιδεολογικός, θρησκευτικός και αντισημιτικός χαρακτήρας των φόνων είναι προφανής. Από την άλλη μεριά, η απάντηση παίρνει την μορφή μιας ευρείας μαζικής επίδειξης, που θέλει να συμβολίσει την ενότητα του έθνους, πίσω από την κυβέρνησή του και τους διεθνείς συμμάχους του, γύρω από ένα ιδεολογικό παράγγελμα, το « είμαστε όλοι Charlie ». Επικαλούμαστε ένα συγκεκριμένο σημείο: την κοσμική ελευθερία, το δικαίωμα στη βλασφημία. 

π. Νικόλαος Λουδοβίκος: Τα πάθη της Ευρώπης και οι συνέπειές τους

Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος, επισκοπώντας την πορεία της δυτικής Ευρώπης από την εποχή της Αναγέννησης μέχρι τις μέρες μας, προβαίνει σε αντίστιξη μεταξύ των φιλοσοφικών ζητουμένων, σε κάθε ιστορική φάση, και των πρακτικών αποκυημάτων τους.

Ο Καβάφης ως συμπύκνωση της συνάντησης Ελληνισμού-Ανατολής

Του Σωτήρη Δημόπουλου

Η κατανόηση υψηλών πνευματικών μεγεθών δεν είναι ποτέ μονοσήμαντη. Η θεώρηση του έργου τους είναι πολλαπλή και οι οπτικές γωνιές της ανάλυσής τους ανεξάντλητες∙ μεταβαλλόμενες από την αλλαγή των εποχών. Η σχέση που δημιουργείται κατά την προσέγγισή τους είναι αμφίδρομη, υπερβαίνει τα όρια της στεγνής φιλολογίας, και στοχεύει γονιμοποιητικά στον οντολογικό πυρήνα του αναζητητή της αλήθειας. Ως εκ τούτου, δεν θα μπει ίσως ποτέ μια οριστική τελεία στην ερμηνεία σπουδαίων έργων και σημαντικών προσωπικοτήτων.

Τα όσα προαναφέρθηκαν μπορούν κάλλιστα να συμπεριλάβουν και το καβαφικό έργο, το οποίο αναντίρρητα έχει θέση στον Όλυμπο της διαχρονικής ελληνικής γραμματείας. Κάθε, επομένως, ειλικρινής προσπάθεια για να διατυπωθούν νέες ή να εμπλουτιστούν παλαιότερες κατανοήσεις είναι καλοδεχούμενη. Όπως αυτή που κρατάμε σήμερα στα χέρια μας, του καλού φίλου, του Χρήστου του Αλεξάνδρου. Στο πόνημά του ο συγγραφέας εξετάζει, με εργαλείο την υπάρχουσα βιβλιογραφία, τη σχέση του ποιητή με τον χριστιανισμό, την εκκλησία, το Βυζάντιο και την πατρίδα. Σ’ αυτό προβάλλει τη δική του πρόταση και παίρνει θέση για ένα ζήτημα που έχει προβληματίσει ή και διχάσει πολλούς από όσους έσκυψαν στο έργο και στο βίο του μεγάλου Αλεξανδρινού.

Χρ. Γιανναράς : «Ανήκωμεν εις την Δύσιν»;

Ανάρτηση από: http://geromorias.blogspot.gr

«Ευρωπαϊσμός»: η παιδική ασθένεια του Ελληνισμού

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

Καταρχάς, να υπογραμμίσουμε κάτι που αν και είναι αυτονόητο, ακούγεται στ’ αυτιά μας μάλλον κάπως περίεργα. Το να είναι κανείς «Ευρωπαίος» –όποια έννοια και αν αποδίδουμε στον όρο- δεν είναι καθεαυτό κάτι καλύτερο ή ανώτερο από το να είναι Αφρικανός, Ασιάτης, Αμερικανός ή Αυστραλός. Ή μήπως όχι;

Αυτό το υποβόσκον ερωτηματικό, η πιθανότητα δηλαδή να εισπράττουμε –να θεσμίζουμε φαντασιακά- τον Ευρωπαϊσμό, πιθανόν σε ασυνείδητο επίπεδο, ως κάτι «μοναδικά μοναδικό», ενάντια και στο ίδιο το εξισωτικό πρόταγμα του, ενάντια στο ευρωπαϊκό καθώς το λέμε κεκτημένο, ίσως να αποκρύπτει κάτι βαθύτερο την νεοελληνική συλλογική ψυχοσύνθεση. 

Όλοι, νομίζω, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες, τόσο από τα δεξιά όσο και από τα αριστερά του πολιτικού φάσματος, μιας ρητορικής που διαχέεται και διαπερνά οριζόντια το σύνολο σχεδόν του πολιτικού συστήματος. Στον Ευρωπαϊσμό ομνύει ο κάθε Τζήμερος και οι φαιδροί νεοφιλελέδες, στον Ευρωπαϊσμό ορκίζονταν οι εκσυγχρονιστές του Σημίτη, στον Ευρωπαϊσμό υποτάσσονταν οι ακροδεξιοί του Σαμαρά, στον Ευρωπαϊσμό πίνουν νερό οι ποταμίσιοι Χίπστερς και οι κηπουροί του Γιωργάκη, τον αλληλέγγυο Ευρωπαϊσμό ευαγγελίζεται, ακόμη, και η κυρίαρχη αφήγηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Τα τουρκικά ΜΜΕ προαναγγέλουν "ένωση των εκκλησιών"...

Του Νίκου Χειλαδάκη

Είναι το λιγότερο εντυπωσιακά τα τουρκικά δημοσιεύματα που αναφέρονται στην «ιστορική», όπως χαρακτηρίζεται από όλους, επίσκεψη του Πάπα της Ρώμης Φραγκίσκου στην Τουρκία και η αναμενόμενη συνάντηση του με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Αλλά το πιο εντυπωσιακό είναι πως τα περισσότερα δημοσιεύματα προαναγγέλλουν ότι με την συνάντηση αυτή θα αρχίσει η τελική πορεία ένωσης των «εκκλησιών» μετά από χίλια σχεδόν χρόνια διαχωρισμού. Για παράδειγμα παραθέτουμε το πολύ χαρακτηριστικό δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας, Star, που έχει μεγάλο αφιέρωμα στην επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία με τον πολύ ενδεικτικό τίτλο, «Bin yıl sonra İstanbul’da barışacaklar», δηλαδή, «Χίλια χρόνια μετά θα ομονοήσουν στην Κωνσταντινούπολη». Όπως αναφέρεται στο κοινό μήνυμα που αναμένεται να εκδοθεί στην συνάντηση του Πάπα της Ρώμης και του Πατριάρχη, θα γίνεται σαφή αναφορά για την κοινή θέληση να ξεπεραστούν όλα τα εμπόδια και να επιτευχτεί μετά από 960 χρόνια, όταν είχαν γίνει οι αμφότεροι αφορισμοί, η ποθούμενη ένωση των «εκκλησιών».

O Χένρι Κίσινγκερ, στα 90 του, γράφει: Πώς θα τελειώσει η κρίση στην Ουκρανία

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά και βέβαια οι Ουκρανοί ηγέτες. Ολοι έχουν μερίδιο ευθύνης στην κρίση που έχει δημιουργηθεί στη χώρα σύμφωνα με τον Χένρι Κίσινγκερ.
Με άρθρο του, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ- που κατά πολλούς στα 90 του ακόμη επηρεάζει το Λευκό Οίκο- επισήμανε πως κανείς δεν μπορεί να διαχωρίσει την Ουκρανία από τη Ρωσία, αλλά ούτε και να επιτρέψει να την μετατρέψει το Κρεμλίνο σε «δορυφόρο» της. Και παρουσίασε τα τέσσερα βήματα για την έξοδο από την κρίση.

Αναλυτικά το άρθρο του Χένρι Κίσινγκερ στην Washington Post

«Στη δημόσια συζήτηση για την Ουκρανία, το όλο θέμα είναι η αντιπαράθεση. Αλλά ξέρουμε τι κάνουμε; Στη ζωή μου, έχω δει τέσσερις πολέμους να ξεκινούν με μεγάλο ενθουσιασμό και στήριξη του κόσμου, για τους οποίους δεν ξέραμε πώς θα καταλήξουν και στους τρεις από αυτούς αποσυρθήκαμε μονομερώς. Η δοκιμασία για την πολιτική είναι πώς τελειώνει κάτι τέτοιο και όχι πώς ξεκινά.

Πολύ συχνά το ζήτημα της Ουκρανίας παρουσιάζεται σαν αναμέτρηση: είτε η χώρα θα ενταχθεί στην Ανατολή, είτε στη Δύση. Αλλά αν η Ουκρανία επιβιώσει και ευδοκιμήσει, δεν πρέπει να είναι προπύργιο της μίας πλευράς απέναντι στην άλλη. Πρέπει να λειτουργήσει σαν γέφυρα ανάμεσά τους.

Η Ρωσία πρέπει να αποδεχθεί ότι προσπαθώντας να αναγκάσει την Ουκρανία να γίνει «δορυφόρος» της αλλάζοντας με αυτό τον τρόπο ξανά τα σύνορά της, θα καταδικάσει τη Μόσχα στην επανάληψη της ιστορίας μπαίνοντας σε έναν κύκλο αμοιβαίων πιέσεων με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Οι εξελίξεις τρέχουν στην Μ. Ανατολή

Του Χρήστου Α. Καπούτση

Σημαντική από κάθε άποψη είναι η συμφωνία που επετεύχθη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ευοδώθηκαν οι συνομιλίες που έγιναν στην έδρα του ΟΗΕ στη Γενεύη, υπό την προεδρία της επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., Κ. Άστον, από την Ομάδα των Έξι (οι υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ρωσίας και της Κίνας), με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών. Η συμφωνία αυτή, που διαμορφώνει ένα πλαίσιο επαναπροσέγγισης της Δύσης με το Ιράν, πιθανότατα θα αποτελέσει την αφετηρία ευρύτερων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Οι διαπραγματεύσεις αφορούσαν τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με αντάλλαγμα ελαφρύνσεις στις οικονομικές κυρώσεις που έχει επιβάλει η Δύση κατά της Τεχεράνης.
Η συμφωνία ανάμεσα στο Ιράκ και τις έξι δυνάμεις θα είναι εξάμηνης διάρκειας και στο διάστημα αυτό θα μεγιστοποιηθούν οι προσπάθειες επίτευξης συνολικής συμφωνίας. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα,  δήλωσε ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να χρησιμοποιήσει τις συσκευές φυγοκέντρησης επόμενης γενιάς στο πλαίσιο της συμφωνίας αυτής και ότι βασικοί περιορισμοί φράσσουν την πιο προφανή πορεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας για την κατασκευή ατομικής βόμβας.
Η συμφωνία, μεταξύ άλλων, προβλέπει το σταμάτημα της κατασκευής της εγκατάστασης (βαρέως ύδατος) στη βάση Αράκ όπου θα παραγόταν πλουτώνιο. Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνς και Φορντόου θα συνεχίσουν να λειτουργούν, αλλά υπό την εποπτεία διεθνών επιθεωρητών.

Το «ακριβώς» της Δύσης και το «περίπου» της Ανατολής

Του Αντώνη Παπαγιάννη*

 

Συχνά ακούμε ή χρησιμοποιούμε την ρήση ‘Ανήκομεν εις την Δύσιν’. Έγινε ‘κλισέ’ από τότε που την πρωτοξεστόμισε ο παλιός Καραμανλής. Ως χαρακτήρες όμως οι σύγχρονοι Έλληνες εμφανιζόμαστε διχασμένοι: είμαστε Δυτικοί ή Ανατολίτες; Σαν τον Κολοσσό της Ρόδου, ιστορικά πατούμε με το ένα πόδι σε κάθε πλευρά της νοητής γραμμής που χωρίζει τους δυο κόσμους. Μας διεκδικεί η Δύση (βέβαια από τότε που πρωτοέγραψα το κείμενο ίσως να έχουν αλλάξει τα πράγματα…), την θέλουμε κι εμείς για πολλούς λόγους, που συνδέονται (καλώς ή κακώς) με το άμεσο συμφέρον και την οικονομική επιβίωσή μας. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αποβάλουμε τη γονιδιακή, ιστορική και πολιτισμική σχέση μας με την Ανατολή. ‘Δική σου είμαστε φυλή’, της τραγουδούσε πριν μερικά χρόνια ο Μανώλης Μητσιάς, όχι χωρίς λόγο.

Συχνά ως ‘Έλληνας’ θεωρείται το ιδεώδες του κλασικά παιδευμένου και αναθρεμμένου ανθρώπου (όπως τον φαντάζεται η Δύση), σε αντιδιαστολή με τον ‘Ρωμιό’, που βιώνει και εκφράζει τα χαρακτηριστικά της Ανατολής. Ο μακαρίτης Patrick Leigh Fermor στο βιβλίο του ‘Ρούμελη’ απαριθμεί 64 διαφορές του ‘Έλληνα’ από τον ‘Ρωμιό’. Χαρακτηριστική η τελευταία: Οι κίονες του Παρθενώνα από τη μια, οι τρούλοι της Αγια-Σοφιάς από την άλλη. Στις τόσο εύστοχες διαπιστώσεις και αντιδιαστολές του, ας προσθέσω πρόχειρα μερικές ακόμη, παρμένες και από την τρέχουσα επικαιρότητα: