Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΑΡΞ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΜΑΡΞ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 31 Δεκεμβρίου 2022

Der Spiegel: "Μήπως είχε δίκιο τελικά ο Μαρξ;" - Το εξώφυλλο που "τελειώνει" τον καπιταλισμό

Με ένα πολύ ενδιαφέρον εξώφυλλο κυκλοφορεί το γερμανικό περιοδικό, το οποίο αποδομεί το καπιταλιστικό μοντέλο, αφού πλέον "δεν λειτουργεί". Οι "πολυκρίσεις" του Adam Tooze και η κατάρρευση της παγκοσμιοποίησης.

Την αποδόμηση του καπιταλισμού με ένα αν μη τι άλλο ξεχωριστό εξώφυλλο επιχειρεί το Der Spiegel που κυκλοφορεί.

Με ένα ιδιαίτερο πορτρέτο του Καρλ Μαρξ να φιγουράρει, το γερμανικό περιοδικό αναρωτιέται αν τελικά "είχε δίκιο", αφού όπως αναφέρει "ο κλασικός καπιταλισμός δεν λειτουργεί πια".

Το Der Spiegel σημειώνει πως "καθοδηγούμενες από συνεχώς νέες παγκόσμιες κρίσεις και μια επικείμενη κλιματική κατάρρευση, αναδύονται συγκεκριμένες ιδέες μεταρρυθμίσεων: λιγότερη ανάπτυξη, περισσότεροι κυβερνητικοί στόχοι", ενώ στη συνέχεια σχολιάζει τα λεγόμενα του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου επενδυτή και διαχειριστή hedge fund, Ρέι Ντάλιο, αναφέροντας πως τον τελευταίο καιρό ο ίδιος φαίνεται ότι δεν διαβάζει πια τα πρωινά τη Wall Street Journal στη βίλα των 2.000 τ.μ, αλλά το "Κεφάλαιο του Μαρξ".

Τετάρτη 10 Αυγούστου 2022

Η ομοφυλοφιλία, ο Ένγκελς και οι «αριστεριστές»…

Εμβληματικός ο αείμνηστος Θύμιος Παπανικολάου, η καρδιά κι η ψυχή του "Ρεσάλτο" που μας άφησε νωρίς... Έγραφε στις 16 Δεκέμβρη του 2015, για το ζήτημα που απασχολούσε από το 1869 τους "ομόφοβους ρατσιστές"  Ένγκελς και Μαρξ

Του Θύμιου Παπανικολάου

Είναι να γελάς με κάποιους «αριστερούς» οι οποίοι, εναγωνίως και δολίως, επιχειρούν να «τεκμηριώσουν» το πολιτικό ΔΙΚΑΙΩΜΑ της ομοφυλοφιλίας με τους κλασσικούς του μαρξισμού.
Μη βρίσκοντας φυσικά γραφτά των κλασσικών υπέρ της ομοφυλοφιλίας ανατρέχουν, σκοπίμως δηλαδή δολίως, σε τεχνάσματα και αυθαιρεσίες που ταυτίζουν το «πολιτικό δικαίωμα» της ομοφυλοφιλίας με την ποινικοποίησή της και τη δίωξη.


Βεβαίως δεν αρκούνται σε αυτή την αναγωγή της δίωξης των ομοφυλοφίλων σε πολιτικό δικαίωμα αναγνώρισης της ομοφυλοφιλίας, αλλά επιχειρούν να συνδέσουν τη μαρξιστική κριτική εναντίον της αστικής οικογένειας με την πολιτική αναγνώριση της ομοφυλοφιλίας: Τέτοια μικροαστική πονηράδα και κατεργαριά…

Δόλια κατεργαριά διότι οι κλασσικοί του μαρξισμού έχουν τελεσίδικα χαρακτηρίσει την ομοφυλοφιλία ΔΙΑΣΤΡΟΦΗ και ΟΥΔΕΠΟΤΕ την αναγνώρισαν ως πολιτικό δικαίωμα…

ΟΥΔΕΠΟΤΕ τέθηκε από το σοσιαλιστικό κίνημα το αίτημα του εμπλουτισμού του σοσιαλιστικού προγράμματος με την πολιτική αναγνώριση της ομοφυλοφιλίας.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση κατάργησε την ποινικοποποίηση και τη δίωξη των ομοφυλοφίλων, δεν κατοχύρωσε κανένα πολιτικό δικαίωμα και προγραμματική διεκδίκηση πολιτικής αναγνώρισης των ομοφυλοφίλων.

Οι κλασσικοί του μαρξισμού δε υιοθέτησαν ΠΟΤΕ την ανόητη και αντιεπιστημονική άποψη της σημερινής νεοταξικής «αριστεράς»: Ότι δηλαδή η ομοφυλοφιλία είναι πολιτικό δικαίωμα και διεκδίκηση!

Τρίτη 2 Αυγούστου 2022

Καρλ Μαρξ - Η αριστοκρατία του χρήματος*

Του Καρλ Μαρξ

Η ομάδα της αστικής τάξης που κυβερνούσε και νομοθετούσε με τις βουλές, είχε άμεσο συμφέρον στην καταχρέωση του κράτους. Το κρατικό έλλειμμα, αυτό ήταν ίσα-ίσα το καθαυτό αντικείμενο της κερδοσκοπίας της και η κύρια πηγή του πλουτισμού της. Κάθε χρόνο κι από ένα νέο έλλειμμα. Ύστερα από κάθε τέσσερα-πέντε χρόνια κι από ένα νέο δάνειο. Και κάθε νέο δάνειο πρόσφερε στη χρηματική αριστοκρατία μια καινούργια ευκαιρία να κατακλέβει το κράτος, που κρατιόταν τεχνικά στο χείλος της χρεωκοπίας – και που ήταν υποχρεωμένο να διαπραγματεύεται με τους τραπεζίτες κάτω από τους πιο δυσμενείς όρους.

Κάθε νέο δάνειο της πρόσφερε μιαν ακόμη ευκαιρία να καταληστεύει με χρηματιστηριακές επιχειρήσεις το κοινό που τοποθετούσε τα κεφάλαιά του σε κρατικά ομόλογα και που στα μυστικά τους ήταν μπασμένες η κυβέρνηση και η πλειοψηφία της Βουλής. Γενικά, η αστάθεια στην κατάσταση της κρατικής πίστης και η γνώση των κρατικών μυστικών, έδινε στους τραπεζίτες και στους συνεταίρους τους στις Βουλές και στο θρόνο τη δυνατότητα να προκαλούν εξαιρετικές, απότομες διακυμάνσεις στην τρέχουσα τιμή των κρατικών τίτλων, που δε μπορούσαν να ’χουν κάθε φορά άλλο αποτέλεσμα παρά την καταστροφή μιας μάζας μικρότερων κεφαλαιούχων και το μυθικά γρήγορο πλουτισμό των μεγάλων παιχτών.

Τα τεράστια ποσά που κυλούσαν έτσι μέσα από τα χέρια του κράτους, έδιναν επί πλέον ευκαιρίες για δόλια συμβόλαια προμηθειών, για δωροδοκίες, καταχρήσεις και για κάθε λογής μπαγαμποντιές. Η εξαπάτηση του κράτους, όπως γινόταν χοντρικά με τα δάνεια, επαναλαμβανόταν και λιανικά στα δημόσια έργα. Οι σχέσεις ανάμεσα στη Βουλή και στην κυβέρνηση πολλαπλασιάζονταν σα σχέσεις ανάμεσα σε ξεχωριστές διαχειρίσεις και σε ξεχωριστούς εργολάβους.

Τρίτη 7 Ιανουαρίου 2020

Ο Χριστός πέθανε, ο Μαρξ πέθανε, αλλά εγώ αισθάνομαι μια χαρά

Του Απόστολου Αποστολόπουλου
Το σύνθημα είναι ευφυές, αλλά ο Χριστός δεν έπεσε στην αγκαλιά της Λήθης, της θεάς που σφραγίζει το θάνατο των θεών. Για τον Μαρξ είναι ακόμα νωρίς για να ξέρουμε αν θα ξεχαστεί ή θα καταγραφεί όπως ελάχιστοι άλλοι στη μακρά μνήμη της ανθρώπινης φυλής. Η δυσφορία των πολλών, όπως καταγράφει πλήθος ενδείξεων, η φθορά του Συστήματος, είναι πιστεύω επαρκής αιτία για τις λίγες παρακάτω σκέψεις.
Χιλιάδες χρόνια οι καταπιεσμένοι, ζητούν διέξοδο, άνοιγμα για μια "ανθρώπινη" ζωή και από καιρό σε καιρό, για ένα διάστημα, τα καταφέρνουν και μετά "φτου κι απ’ την αρχή". Το αν ο Μαρξ (και ο Ένγκελς) έδωσαν πράγματι μια επιστημονική εξήγηση για τη δυστυχία που προκαλεί ο καπιταλισμός είναι συζητήσιμο, ενώ αναμφίβολα ήταν κήρυκες Επανάστασης. Πάντως από τότε που στην Σοβιετική Ένωση και στις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες ο μαρξισμός έγινε πανεπιστημιακό μάθημα ντύθηκε με τον ανάλογο ακαδημαϊκό καθωσπρεπισμό.
Η Επανάσταση αποσύρθηκε "κι ακαρτέρει κι ακαρτέρει"... Ο ίδιος ο Μαρξ έπεσε σε τόσα πράγματα έξω και έδειξε τόση εμμονή σε άλλα, ώστε να μένει κανείς κατάπληκτος πως ένα τόσο πρωτότυπο και λαμπρό μυαλό μπορεί να το διακατέχει τόση ιδεολογική τύφλωση. Για παράδειγμα ο Μαρξ περιφρονεί βαθύτατα τους αγρότες, τους θεωρεί "άχθος αρούρης", βάρος της Γης.

Τετάρτη 25 Δεκεμβρίου 2019

Προτεσταντισμός και Καπιταλισμός: τι είπε στ’ αλήθεια ο Weber

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Μια από τις πρώτες διαφωνίες στην κοινωνιολογία, που άρχισε με τον Marx και συνεχίστηκε με τον Max Weber, αφορούσε το πρόβλημα της προέλευσης του καπιταλισμού. Μετά τον Weber, η διαμάχη έλαβε έναν νέο χαρακτήρα και στράφηκε στην αναζήτηση του ρόλου που διαδραμάτισαν οι θρησκευτικές παραδόσεις για τον πρώιμο καπιταλισμό. Μάλιστα, η προβληματική του ξεπέρασε το μονόπλευρο ντετερμινισμό του Marx διευρύνοντας σημαντικά τους ορίζοντες και την κατανόησή μας όσον αφορά τη σχέση των θρησκειών με τους οικονομικούς παράγοντες. Το έργο του Max Weber Η προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του Καπιταλισμού (Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus, 1904-1905), που δημοσιεύθηκε αρχικά με τη μορφή δύο άρθρων στο Archuv fur Sozialwissenschaft und Sozialpolitik, αποτελώντας την πρώτη μελέτη στο έργο του Gesammte Aufsatze zur Religionsoziogologie, ξεπέρασε γρήγορα το στενό κύκλο των ειδικών και απέκτησε δημοσιότητα σπάνια για επιστημονικό κείμενο. Αρκεί να θυμηθούμε πως πριν από μερικά χρόνια, γνωστή εφημερίδα προσέφερε το συγκεκριμένο βιβλίο στο πλαίσιο της εκδοτικής της προσφοράς «Βιβλία που άλλαξαν τον κόσμο», από κοινού με έργα όπως η Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση του Freud και το Κομουνιστικό μανιφέστο του Marx.

Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2019

Σε τελευταία ανάλυση

Γράμμα στον Γιόζεφ Μπλοχ, 21-22 Σεπτέμβρη 1890, Λονδίνο

Του Φρίντριχ Ένγκελς
[…] Σύμφωνα με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας, ο καθοριστικός παράγοντας στην ιστορία σε τελευταία ανάλυση, είναι η παραγωγή και η αναπαραγωγή της πραγματικής ζωής. Ούτε ο Μαρξ, ούτε εγώ ισχυριστήκαμε ποτέ τίποτα παραπάνω. Αν κάποιος τώρα το διαστρεβλώνει αυτό έτσι που να βγαίνει πως ο οικονομικός παράγοντας είναι ο μοναδικά καθοριστικός, τότε μετατρέπει εκείνη τη θέση σε αφηρημένη, παράλογη φράση, που δεν λέει τίποτα.
***
Η οικονομική κατάσταση είναι η βάση, αλλά τα διάφορα στοιχεία του εποικοδομήματος: οι πολιτικές μορφές της ταξικής πάλης και τ’ αποτελέσματά της –οι θεσμοί που τους καθορίζει η νικήτρια τάξη ύστερα από τη μάχη που κέρδισε, κτλ– οι νομικές μορφές κι ακόμα περισσότερο οι αντανακλάσεις όλων αυτών των πραγματικών αγώνων στον εγκέφαλο αυτών που συμμετέχουν στην πάλη, οι πολιτικές, νομικές, φιλοσοφικές θεωρίες, οι θρησκευτικές αντιλήψεις και η παραπέρα ανάπτυξή τους σε συστήματα δογμάτων, ασκούν κι αυτά την επίδρασή τους πάνω στην πορεία των ιστορικών αγώνων και σε πολλές περιπτώσεις αυτά κυρίως καθορίζουν τη μορφή τους.

Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2019

Γιατί ο Μαρξ -και κατά δήλωσή του- δεν ήταν μαρξιστής

Του Λουκά Αξελού


Το αν ο μαρξισμός υπήρξε ή όχι ένα προοδευτικό βήμα στην πορεία της ανθρωπότητας, το αν είναι μια ανοιχτή θεωρία, ή ένα κλειστό σύστημα ιδεών, το αν ήταν και εξακολουθεί να είναι οδηγός για δράση, το αν πρόκειται για μια μορφή «υλιστικής» εσχατολογίας σε αντίθεση με την «ιδεαλιστική-μεταφυσική» εσχατολογία, το αν οι αποτυχημένες ή οι σχετικά επιτυχημένες απόπειρες πρακτικής εφαρμογής του συνιστούν μια μερική ή συνολική αποτυχία του ίδιου, αποτελούν ερωτήματα μείζονος σημασίας και προπαντός ερωτήματα που δεν ξεπερνιόνται με εύκολες απαντήσεις.

Είναι κοινή, πλέον, πεποίθηση ότι η κατάρρευση των «ανατολικών» καθεστώτων το 1989, σήμανε και το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Εποχής που καλώς ή κακώς πολιτογραφήθηκε ως εποχή του εφαρμοσμένου μαρξισμού (υπαρκτού, κατ’ άλλους, σοσιαλισμού) ή για την ακρίβεια των εφαρμοσμένων εκδοχών του. Έχοντας δημόσια τοποθετηθεί από το 1993, ως απλός σκεπτόμενος πολίτης, αξίζει, ίσως, να αναπαραγάγω μέρος της τότε προβληματικής μου, που ουσιαστικά δεν άλλαξε σε όλες τις κύριες πλευρές της, εμπλουτισμένης όμως και από την εμπειρία μιας ολόκληρης εικοσιπενταετίας.
Όπως και τότε, έτσι και τώρα θα επιμείνω ότι για μένα Μαρξ, μαρξική θεωρία, επίγονοι και πρακτικές εφαρμογές δεν ταυτίζονται αναγκαστικά, αλλά και δεν διαχωρίζονται επιλεκτικά, εκεί που συμφέρει ορισμένους. Η σχέση είναι εξαιρετικά δύσκολη και πολύπλοκη και δεν θεωρώ πρέπον ηθικά και επιστημονικά να αποφανθώ με ένα ναι ή με ένα όχι.

Τρίτη 2 Οκτωβρίου 2018

Το κεφάλαιο του Μάρξ σε ένα εκπληκτικό video 5 λεπτών!

1 Οκτωβρίου 1867 ο Καρλ Μαρξ εκδίδει το «Κεφάλαιο», που αποτελεί την κορωνίδα του έργου του

151 χρόνια πέρασαν από την πρώτη κυκλοφορία του έργου του Καρλ Μαρξ.
Σαν σήμερα στις 1 Οκτωβρίου του 1867 ο Καρλ Μαρξ έδωσε στην κυκλοφορία το έργο που σημάδεψε τη σκέψη, προβλημάτισε, έδωσε απαντήσεις και έγινε οδηγός για εκατομμύρια ανθρώπους.

Δείτε το βίντεο και πιο κάτω μπορείτε να κατεβάσετε το "Κεφάλαιο" σε τρεις τόμους.

Σίγουρα το ογκώδες έργο του Καρλ Μαρξ (σαν σήμερα γεννήθηκε), το Κεφάλαιο, απαιτεί κάποιες παραπάνω από τον μέσο όρο γνώσεις για την κατανόηση του περιεχομένου του.
Κατά καιρούς έχουν βγεί διάφορες συνόψεις και επεξηγηματικά συγγράμματα. Αλλά και... βίντεο!
Όπως το παρακάτω:

Τετάρτη 21 Φεβρουαρίου 2018

Από τον… Κούρκουλο της γειτονιάς, στον «λενινισμό» μιας «ανήθικης» αριστερής πρωτοπορίας…!

Του Δημήτρη Ναπ. Γιαννάτου

Η συνοικία, το…συν του οίκου μας. Η πραγματική και πνευματική διεύρυνση του βίου μας.  Τα χρόνια που μεγάλωνα, αποτελούσε ακόμα τον δικό μας, γλυκό τόπο της οδού Ονείρων, έτσι όπως κελάρυζε το τραγούδι του Χατζιδάκι, από μακριά.  Συνδεόταν, παράδοξα αλλά και ομόδοξα με όλες εκείνες τις συνοικίες της μαγικής πολύβουης πόλης, που απλωνόταν, λίγο πιο πέρα!
Σφιχταγκαλιαζόταν, ταυτόχρονα και με τις μυθικές ταινίες του ελληνικού σινεμά, όπου οι ήρωες ήταν παιδιά των συνοικισμών, που πολέμησαν στον αλβανικό μέτωπο και γύρισαν στη φτωχική τους φωλιά, με μπόι, ίσαμε κει πάνω, όχι από το χρήμα, αλλά από την υπερηφάνεια των γύρω τους. Ο ήρωας της γειτονιάς, που προστάτευε την ανθρωπιά, το φιλότιμο και το ήθος των απλών λαϊκών ανθρώπων. Θυμάμαι να είναι το πρώτο παράθυρο σε έναν αέρα κοινωνική δικαιοσύνης, χωρίς να ξέρω ακόμα τον Τζώρτζ Όργουελ, που μιλούσε για την επαναστατική ύλη της common decency, της κοινής ευπρέπειας των απλών ανθρώπων.

Τρίτη 13 Φεβρουαρίου 2018

Απ’ τ’ αριστερά. Για την Πατρίδα!

Σε απάντηση αυτών που προσπαθούν να παραπλανήσουν το λαό παραποιώντας τα λεγόμενα των διαφόρων θεωρητικών και κρύβοντας την αλήθεια. Η μελέτη τους και η αντίληψή τους για την ιστορία και τα επαναστατικά κινήματα φτάνει τόσο μακριά, ώστε ταυτίζουν χωρίς δεύτερη σκέψη τον πατριωτισμό με το φασισμό, συμπεριφερόμενοι φασιστικά στη θέα και μόνο της Ελληνικής σημαίας, με τραγικό αποτέλεσμα να καταφέρουν να απομακρύνουν τόσον απλό κόσμο από το κίνημα, και να τον ρίξουν στην αγκαλιά της Χ.Α.
  
“Ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να υπάρξει αν δεν επιφέρει στις συνειδήσεις μια μεταβολή που δημιουργεί νέα αδελφική στάση, τόσο πάνω στον ατομικό χώρο μέσα στην κοινωνία που οικοδομεί ή που έχει οικοδομήσει το σοσιαλισμό, όσο και στον παγκόσμιο χώρο, για όλους που υποφέρουν από την ιμπεριαλιστική καταπίεση“
(Ε. Τσεγκεβάρα. Ομιλία στο Αλγέρι – 1965)

Τρίτη 14 Νοεμβρίου 2017

...οι δύο θρυλικοί φίλοι επαναστάτες

Του Δημήτρη Πατέλη

Ύμνος στην ανιδιοτελή φιλία-συντροφικότητα. Εκείνο που καταφέρνει ο σκηνοθέτης (και κάθε σοβαρή προσέγγιση του θέματος) είναι η ανάδειξη του τύπου προσωπικότητας και της ανιδιοτελούς φιλίας-αμοιβαίας στήριξης, συντροφικότητας στις σχέσεις μεταξύ των 2 ΘΕΜΕΛΙΩΤΩΝ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ: Μαρξ και Ένγκελς. Δείτε π.χ. πως συνεργάζονταν οι δύο θρυλικοί φίλοι επαναστάτες. Πως αναγνώριζε ο καθ' ένας τη συμβολή του άλλου και πως χαίρονταν την ανάπτυξη του άλλου συμβάλλοντας ολόψυχα σε αυτήν. Ούτε κατά διάνοια δεν υπήρχε μεταξύ τους η παραμικρή σκιά προσωπικής οικειοποίησης έργου του άλλου, λαθροχειρίας ιδεών, λογοκλοπής χωρίς αναφορά κ.ο.κ.

Τρίτη 4 Ιουλίου 2017

Μαρξ... σαν ζεστό ψωμί

Του Άρη Χατζηστεφάνου
Για έναν άνθρωπο, που μόλις και μετά βίας συγκέντρωσε 11 «καλεσμένους» στην κηδεία του, ο Μαρξ παραμένει ένας από τους δημοφιλέστερους συγγραφείς όλων των εποχών. Και αν τα τελευταία χρόνια δυσκολεύεστε να βρείτε κάποια βιβλία του, συνήθως οφείλεται... στην εξάντληση των αποθεμάτων.

Ο συγγραφέας πρέπει να βγάζει χρήματα για να ζει και να γράφει, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ζει και γράφει για να βγάζει χρήματα.

Καρλ Μαρξ
H σεμνή ανακοίνωση του εκδοτικού οίκου ΚΨΜ δεν μπορούσε να κρύψει την απορία και την έκπληξη των συντελεστών: ο πρώτος τόμος από το «Κεφάλαιο» του Μαρξ εξαντλήθηκε και επανακυκλοφορεί. Φυσικά, όσοι έχουν πάρει στα χέρια τους την καλαίσθητη έκδοση με τη νέα, εξαιρετική μετάφραση και τη στιβαρή επιστημονική επιμέλεια ίσως να μην απόρησαν με την είδηση.

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2016

Ο Μαρξ είχε δίκιο: 5 γεγονότα του σήμερα που προέβλεψε σωστά

Μετάφραση για το Νόστιμον Ήμαρ: Ελεάννα Μπάρδη

Από το iPhone έως την εταιρική παγκοσμιοποίηση, η σύγχρονη ζωή είναι γεμάτη από αποδείξεις της διορατικότητας  του Μαρξ.

Υπάρχει μεγάλη συζήτηση για τον Καρλ Μαρξ αυτή την εποχή -από τον Rush Limbaugh να κατηγορεί τον Πάπα Φραγκίσκο για προώθηση «καθαρού μαρξισμού», στον αρθρογράφο των Washington Times  που ισχυρίζεται ότι ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Bill de Blasio, είναι ένας «αμετανόητος μαρξιστής».
Λίγοι όμως άνθρωποι καταλαβαίνουν πραγματικά τη δριμεία κριτική του Μαρξ στον καπιταλισμό. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μιαν αόριστη επίγνωση της πρόβλεψης αυτού του ριζοσπαστικού οικονομολόγου, ότι δηλαδή ο καπιταλισμός αναπόφευκτα θα αντικατασταθεί από τον κομμουνισμό, συχνά όμως παρεξηγούν γιατί πίστευε πως αυτό είναι αλήθεια. Κι ενώ ο Μαρξ έκανε λάθος για μερικά πράγματα, τα γραπτά του (πολλά εκ των οποίων προηγήθηκαν του Αμερικανικού Εμφυλίου) προέβλεψαν με ακρίβεια διάφορες πτυχές του σύγχρονου καπιταλισμού, από τη Μεγάλη Ύφεση έως το iPhone 5S στην τσέπη σας.

Τετάρτη 15 Ιουνίου 2016

Αλλοτρίωση και επανάσταση. Πάλι λάθος του Μαρξ;

 Του Ευτύχη Μπιτσάκη

Σε δύο προηγούμενα σημειώματα ασχολήθηκα με το Προσφυγικό, τραγική συνέπεια των πολέμων της Νέας Τάξης. Υπογράμμισα την εγκληματική υποκρισία των κυβερνήσεων των χωρών της Ε.Ε., οι οποίες αρκούνται να καταμετρούν τους νεκρούς και τους πνιγμένους και να εκφράζουν τη λύπη τους, χωρίς να αναφέρουν τη λέξη «πόλεμος» και, φυσικά, χωρίς να κάνουν τίποτα για τον τερματισμό του∙ το αντίθετο μάλιστα!
Η στάση της Ε.Ε., ιμπεριαλιστικής δύναμης, εξηγείται. Αλλά οι λαοί της Ευρώπης που –με εξαίρεση τους Έλληνες– αντιμετώπισαν με εχθρότητα τους πρόσφυγες, με κλειστά σύνορα, με συλλήψεις, με κατακράτηση χρημάτων και τιμαλφών (Δανία);
Πώς εξηγείται η στάση των λαών της Ε.Ε. και ειδικά χωρών που είχαν κάποτε πραγματοποιήσει μια κομμουνιστική επανάσταση (Ουγγαρία) ή είχαν ανεπτυγμένη μαρξιστική θεωρητική παράδοση και εργατικό κίνημα (Αυστρία) ή ακόμα και της Γαλλίας με τις μεγάλες επαναστατικές παραδόσεις (1789, 1830, 1848, 1870, 1941-1945);

Κυριακή 15 Μαΐου 2016

Γιατί η αριστερά λατρεύει την ανάπτυξη;

Δεν μπορώ να κάνω τίποτα για όποιον
δεν θέτει στον εαυτό του ερωτήματα
Κομφούκιος
Του Χάρη Ναξάκη  
Γιατί η αριστερά, σχεδόν σε όλες τις εκδοχές τις, νιώθει μια ακαταμάχητη έλξη από τον οικονομισμό, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, τον καταναλωτισμό, την τεχνολογική πρόοδο, την ανάπτυξη σε όλες τις μεταμφιέσεις της (βιώσιμη ανάπτυξη, λαϊκή ανάπτυξη, κλπ), ειρωνεύεται το λιτό βίο ταυτίζοντάς τον με τη λιτότητα; Γιατί η αριστερά είναι το κόμμα της προόδου και της ανάπτυξης; Η απάντηση του ερωτήματος πρέπει να αναζητηθεί στη μήτρα που τη γέννησε. Πίσω από το μύθο της ανάπτυξης και της προόδου βρίσκονται θεωρητικές και οντολογικές παραδοχές του διαφωτιστικού προτάγματος, συνιστώσα του οποίου είναι η αριστερά, παραδοχές που διατύπωσε και ο Μαρξ. Η θεοποίηση της οικονομίας παρατηρείται και στις δυο μεγάλες συνιστώσες του διαφωτισμού, τον φιλελευθερισμό και τον μαρξισμό και προϋποθέτει συγκεκριμένες παραδοχές για το χαρακτήρα της ανθρώπινης φύσης.

Τρίτη 14 Ιουλίου 2015

Ο Κάρολος λύνει τη σιωπή του

Αφού με πρήξατε, να βγω ντε και καλά από την ησυχία του τάφου μου για να πάρω θέση, επειδή υποτίθεται ότι οι κύριοι με τα ζελέ στα μαλλιά και τούτη την ακόρεστη δίψα για εξουσία είναι επίγονοί μου –θου κύριε…–, σας υπενθυμίζω τι έγραφα εκείνον τον θλιβερό Δεκέμβρη του 1851-Μάρτη του 1852 για τον Λουδοβίκο Ναπολέοντα Γ΄ Βοναπάρτη της Γαλλίας, έναν απίθανο τύπο που νόμιζε ότι θα γίνει ο νέος Μέγας Ναπολέων, ξεκίνησε ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μετά αυτοαναγορεύτηκε Αυτοκράτορας και τελικά κατέληξε σιδηροδέσμιος του Καγκελάριου Βίσμαρκ…

Δευτέρα 11 Μαΐου 2015

Οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης είναι σε κάθε περίοδο οι κυρίαρχες ιδέες…

Μαρξ Έγκελς από το Η Γερμανική Ιδεολογία, 1846

Οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης είναι σε κάθε περίοδο οι κυρίαρχες ιδέες, δηλαδή η τάξη που αποτελεί την κυρίαρχη υλική δύναμη της κοινωνίας είναι ταυτόχρονα η κυρίαρχη πνευματική της δύναμη. Η τάξη που κατέχει τα μέσα για την υλική παραγωγή, κατέχει έτσι ταυτόχρονα και τα μέσα της πνευματικής παραγωγής [ΜΜΕ, βιβλία,μουσική βιομηχανία, κινηματογράφος, κρατική και ιδιωτική παιδεία κτλ] ώστε με τον τρόπο αυτόν της υποτάσσονται κατά μέσο όρο οι ιδέες εκείνων που δεν διαθέτουν τα μέσα της πνευματικής παραγωγής. Οι κυρίαρχες ιδέες δεν είναι τίποτε άλλο από την ιδεατή έκφραση των κυρίαρχων υλικών σχέσεων, είναι οι κυρίαρχες υλικές σχέσεις που έχουν συλληφθεί ως ιδέες. Δηλαδή οι σχέσεις που καθιστούν ακριβώς μια τάξη κυρίαρχη, δηλαδή οι ιδέες της κυριαρχίας της. Τα άτομα που αποτελούν την κυρίαρχη τάξη, έχουν μεταξύ άλλων και συνείδηση και συνεπώς σκέφτονται. Εφόσον λοιπόν κυριαρχούν ως τάξη και καθορίζουν το συνολικό εύρος μιας ιστορικής περιόδου, είναι αυτονόητο ότι το κάνουν αυτό σε πλήρες εύρος, δηλαδή μεταξύ άλλων κυριαρχούν επίσης ως διανοητές, ως παραγωγοί ιδεών, καθορίζουν την παραγωγή και κατανομή των ιδεών της περιόδου τους, έτσι οι ιδέες τους είναι οι κυρίαρχες ιδέες της περιόδου. Για παράδειγμα, σε μια περίοδο και σε μια χώρα όπου η βασιλική δύναμη, η αριστοκρατία και η αστική τάξη αγωνίζονται για την κυριαρχία, εκεί δηλαδή όπου η κυριαρχία είναι διαιρεμένη, αναδεικνύεται ως κυρίαρχη σκέψη το δόγμα της διαίρεσης των εξουσιών, η οποία πλέον διατυπώνεται ως «αιώνιος νόμος».

Τετάρτη 6 Μαΐου 2015

Κομμουνιστικό Μανιφέστο – Σχόλια 1ο

Προλετάριοι και Κομμουνιστές ή Εργάτες και Πατρίδα

Του Λευτέρη Ριζά

Είναι πασίγνωστο αυτό που γράφεται στο «Κομμουνιστικό Μανιφέστο»: ότι  «Οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα». Αυτός ο ισχυρισμός  έχει δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες  συγχύσεις, θεωρητικές και ιδεολογικο-πολιτικές συγκρούσεις στους ανά τον κόσμο μαρξιστές και κομμουνιστικά κόμματα. Μια σύγχυση και βαθειά διχογνωμία που προστέθηκε σε  μια σειρά προβλήματα ερμηνείας των γραπτών των δύο κλασσικών,  που είχαν άμεση σχέση με την χάραξη της στρατηγικής και τακτικής των εργατικών σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών κομμάτων, μέχρι τις ημέρες μας.

Είναι μάλλον γνωστές οι πιο βασικές διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε αυτούς που ερμηνεύοντας κατά λέξη αυτή την θέση θεώρησαν τους εαυτούς τους καθαρούς «διεθνιστές», αποκηρύσσοντας κάθε αναφορά του εργατικού κινήματος στην «εθνική» διάσταση του αγώνα του ενάντια στον καπιταλισμό. Από την άλλη ένα άλλο ρεύμα αποδεχόμενο την «εθνική» διάσταση του αγώνα, εξαφανίζοντας την κοινωνική / ταξική του, οδηγήθηκε σε σοσιαλ-σοβινιστικές θέσεις, υποτάσσοντας τον αντικαπιταλιστικό αγώνα του προλεταριάτου στην υπεράσπιση των «εθνικών» συμφερόντων, όπως αυτά τα όριζε πάντοτε η κυρίαρχη αστική τάξη. Απέναντι σε αυτά τα δύο ρεύματα, ένα τρίτο, αυτό του Λένιν, έκανε ένα πολύ σημαντικό βήμα, τόσο στο θεωρητικό όσο και στο ιδεολογικο-πολιτικό επίπεδο, στον καθορισμό της στρατηγικής και τακτικής του επαναστατικού εργατικού κινήματος, όταν έρχεται μπροστά σε ένα τέτοιο  πρόβλημα: δηλαδή την σχέση του «ταξικού», αντικαπιταλιστικού αγώνα με το εθνικό πρόβλημα, την «εθνική» πλευρά του.