Ομηρική Ιθάκη και Δουλίχιο - του Ιωάννη Γ. Χούτα

ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ

       Με το ζήτημα της Ομηρικής Ιθάκης έχουν ασχοληθεί πολλοί και υπάρχουν διάφορες αντικρουόμενες απόψεις και ερμηνείες. Και τούτο, διότι η σημερινή Ιθάκη, έχει βεβαίως το ίδιο όνομα, αλλά δεν έχει και τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Ομηρικής Ιθάκης. Δεν μπορεί να ταυτιστεί με την Ιθάκη που περιγράφει ο Όμηρος.

       Στην περιγραφή αυτή, ο στίχος (ι΄25) «αυτή δε χθαμαλή πανυπερτάτη ειν αλί κείται προς ζόφον» είναι ο πιο κρίσιμος. Πώς, δηλαδή, μπορεί μια νήσος να είναι «χθαμαλή», όταν έχει ένα «εινοσίφυλλον αριπρεπές» όρος;  Ή, πώς μπορεί μια νήσος να βρίσκεται «πανυπερτάτη ειν αλί» και ταυτόχρονα να βρίσκονται κοντά της πολλά νησιά «μάλα σχεδον αλλήλησι»;

       Ο καθηγητής Ι. Θ. Κακριδής αποφαίνεται ότι, επειδή «έχουμε να κάνουμε με ποίηση», δεν έχει νόημα να γίνονται «προσπάθειες για να λυθεί ένα πρόβλημα που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει». Όμως, όσοι αναγνωρίζουν πως οι Μύθοι και τα Έπη δεν είναι δυνατό να μην αναφέρονται σε κάτι, όπως έλεγε ο Σωκράτης, δεν μπορούν να παραιτηθούν από μια προσπάθεια επίλυσης ενός υπερδισχιλιετούς γρίφου …

       Η Ομηρική Ιθάκη ήταν, έως τώρα, ελλιπής. Κατά τη γνώμη μου δεν έγινε:

– Μία σωστή σύνταξη του στίχου (ι΄25), ώστε να μη δημιουργούνται αντιφάσεις στην περιγραφή του Οδυσσέα. Το «ειν αλί» δεν συντάσσεται με το «κείται» αλλά με το «αυτή δε χθαμαλή πανυπερτάτη».

– Η αξιοποίηση των αναφορών του Αριστοτέλη για τη Λευκάδα και την Ακαρνανία.

– Η διερεύνηση των μεταμορφώσεων του Αχελώου. Οι αναφορές μόνο στο Δέλτα του ποταμού δεν αρκούν.

– Η αξιοποίηση της πληροφορίας του Δίδυμου Χαλκέντερου περί της δεύτερης εκβολής του Αχελώου προς τον Αμβρακικό κόλπο.

– Η διερεύνηση της προϊστορίας και της αρχικής κοιτίδας των Ακαρνάνων.

Mιχάλης Χαραλαμπίδης: Μια πρόταση για την ανάδειξη του έργου του

Του Γιάννη Χούτα *

Η παρακαταθήκη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη επιβάλλει στους φίλους του περίσκεψη για ν’ αναλογιστούν το μέγεθός της και την δική τους στάση απέναντι σε αυτή. Να πουν κατ’ αρχήν τη γνώμη τους για το πώς θα αναδειχθεί το έργο του.

Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Για την προσφορά του, η ιστορία θα τον κατατάξει μεταξύ των μορφών του Ρήγα, του Τσε, του Ίωνα Δραγούμη, του Κων. Καραβίδα, του Αλέξ. Παπαναστασίου και άλλων. Αυτά που εκφράζει δεν είναι ζήτημα μιας μειοψηφίας και πολύ περισσότερο μιας ομάδας ανθρώπων σαν κι εμάς, κάποιων ανθρώπων, δηλαδή, που τον γνώρισαν.

Πρέπει να γίνουν βήματα σωστά και σταθερά. Να γίνει δουλειά βάθους.

- Χρειάζεται ένα «Ίδρυμα Μιχάλης Χαραλαμπίδης» που θα συγκεντρώσει, θα ταξινομήσει και θα προβάλει την ωφελιμότητα του έργου του.

- Καλό είναι, να πραγματοποιηθούν κάποιες Επετειακές Εκδηλώσεις με αξιόλογους ομιλητές.

- Και οραματίζομαι να ξεφυτρώσουν σε κάθε πόλη ομάδες πολιτικού προβληματισμού που θάχουν το όνομα «Μιχάλης Χαραλαμπίδης» και θα ασχολούνται με τον τόπο τους και τα γενικότερα προβλήματα.

Την δημιουργία τέτοιων ομάδων πρότεινε πάντοτε και ο Μιχάλης στις πόλεις που μιλούσε και τις ονόμαζε «εργαστήρια» και «καρνάγια». Οι ομάδες αυτές δεν θα είναι το κόμμα του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, αλλά από εκεί μπορούν να ξεχωρίσουν κάποια μυαλά με Όραμα και Ήθος που θα το αντλήσουν από το παράδειγμα του Μιχάλη.

Επίγραμμα για τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη

Είχες κλείσει στην ψυχή σου την Ελλάδα και η ακτινοβολία της, σ’ όλη σου τη ζωή, σ’ έκανε να νοιώθεις κάθε μεγαλείο.

Πώς ήταν δυνατόν να σε συγκινήσει πλέον μιά καρέκλα κι ένα υπουργείο;

Ήσουν ο πιό αισιόδοξος άνθρωπος, γιατί είχες την ικανότητα να βλέπεις διέξοδο στα αδιέξοδα.

Στην Ελλάδα είχες αφιερωθεί… Και η Ελλάδα πλέον έχει φτωχύνει…

 Ήσουνα ο δρόμος… Έδειξες το δρόμο.

Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι μία ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΣΙΩΠΗ.

Και αυτά που έσπειρες με το Παράδειγμα και το Λόγο, θα βλαστήσουν, θ΄ ανθίσουν και θα δώσουν καρπούς στην Ελλάδα και σε κάθε αγωνιζόμενο λαό.

Μιχάλη, σ’ ευχαριστώ που βρέθηκα στο δρόμο σου.

ΑΙΩΝΙΑ ΣΟΥ Η ΜΝΗΜΗ.

Γιάννης Χούτας