"Κατσαδιάζοντας" τον Όμηρο...

Του Θανάση Κ.

Δεν αμφισβητώ το δικαίωμα κανενός να δημιουργήσει τέχνη εμπνευσμένη από οτιδήποτε.
Το έκαναν οι αρχαίοι #τραγωδοί, παίρνοντας γνωστούς μύθους και αλλάζοντάς τους για να πουν τα δικά τους. Και πολλές φορές δημιούργησαν αριστουργήματα.
Το έκανε αργότερα ο #Σαίξπηρ. Το έκανε ο #Γκαίτε.
Το έκανε όλη η μεγάλη τέχνη.
Η μυθοπλασία είναι ελεύθερη.
Ελεύθερη όμως δεν σημαίνει υπεράνω κριτικής.

* Την τελευταία ταινία «Οδύσσεια» του Christopher #Nolan δεν την έχω δει.
Και γι' αυτό δεν πρόκειται να την κρίνω.
Θα κρίνω μόνο όσα είπε η πρωταγωνίστριά της, η κα. Lupita Nyong'o.
Η οποία, απόφοιτος του Yale παρακαλώ, δήλωσε ότι πριν πάρει τον ρόλο δεν είχε διαβάσει την #Οδύσσεια. Και αφού τελικά τη διάβασε, θεώρησε σκόπιμο να...  "εγκαλέσει" τον ίδιο τον #Όμηρο επειδή, όπως είπε, δεν αφιέρωσε αρκετό χώρο στις γυναίκες και δεν έδωσε τη «γυναικεία οπτική».

* Εδώ αρχίζει το πρόβλημα.
Γιατί κάποιοι έχουν αρχίσει να πιστεύουν ότι η προσωπική τους ιδεοληψία είναι ταυτόσημη με τη «γυναικεία οπτική» γενικότερα...
Δεν είναι.
Οι #γυναίκες δεν σκέφτονται όπως οι φανατικές #woke ακτιβίστριες.
Ευτυχώς.
Ούτε οι άνδρες όπως οι "αρχετυπικοί φαλλοκράτες" που έχουν στο μυαλουδάκι τους...
Ευτυχέστατα...

* Και ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι να μιλά κανείς με τέτοια βεβαιότητα για ένα έργο που είτε δεν έχει καταλάβει είτε δεν έχει διαβάσει με προσοχή.
Γιατί αν υπάρχει ένα πράγμα που διαπερνά ολόκληρο το ομηρικό σύμπαν, αυτό είναι η - συχνά καταλυτική και σχεδόν πάντα τραγική - παρουσία των γυναικών. Και ο καταλυτικός ρόλος που διαδραματίζουν συνεχώς...
Ο Τρωικός Πόλεμος αρχίζει εξαιτίας της Ελένης.
Προηγείται η φιλονικία τριών γυναικείων θεοτήτων.
Θεές και οι ίντριγκές τους καθορίζουν την εξέλιξη του πολέμου.
Η μεγάλη σύγκρουση Αχιλλέα και Αγαμέμνονα ξεκινά από δύο γυναίκες, τη Χρυσηίδα και τη Βρισηίδα.
Η Ανδρομάχη, η Εκάβη, η Κασσάνδρα δεν είναι διακοσμητικά πρόσωπα. Είναι από τις πιο συγκλονιστικές μορφές της Ομηρικής αφήγησης και της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Και μετά την άλωση της Τροίας ολόκληρος ο μυκηναϊκός κύκλος περιστρέφεται γύρω από την Κλυταιμνήστρα, την Ηλέκτρα και την τραγική σύγκρουσή τους.
Στον Θηβαϊκό κύκλο, η Αντιγόνη γίνεται το ηθικό κέντρο του δράματος.
Αυτό όμως δεν είναι «γυναικεία σκοπιά».
Είναι τραγικότητα.
Ο ελληνικός πολιτισμός δεν μετράει ήρωες με βάση το φύλο τους.
Μετράει το μέγεθος της ψυχής τους και το βάρος των διλημμάτων τους.
Άνδρες και γυναίκες στέκονται μπροστά στην ίδια Μοίρα.
Δεν κρατάει σκορ.
Δεν κάνει "ποσοστώσεις".
Δεν μοιράζει μετάλλια εκπροσώπησης.