Στο προηγούμενο κείμενο αυτής της σειράς γράψαμε ότι η
πρόωρη αποπληρωμή των 13 δισεκατομμυρίων δεν παραβιάζει κανέναν κανόνα αλλά
εκτελεί τον παλαιότερο κανόνα αυτού του κράτους, τον φόρο υποτελείας που
πληρώνεται πριν λήξει για να φανεί η προθυμία. Το επικίνδυνο είναι σε ποια
στιγμή εκτελείται! Ο κανόνας δεν εκτελείται σε ουδέτερο χρόνο. Εκτελείται
τη στιγμή ακριβώς που το παγκόσμιο σύστημα κρατικού χρέους μπαίνει στη
μεγαλύτερη ανατιμολόγησή του εδώ και δεκαετίες! Και όταν ο φόρος
υποτελείας προκαταβάλλεται μέσα σε τέτοια συγκυρία, το διακύβευμα παύει να
είναι ένα δώρο 3 δισεκατομμυρίων προς τις τράπεζες του δανειστή. Το
διακύβευμα γίνεται ο επόμενος γύρος χρεοκοπιών της περιφέρειας, αυτός
που η σειρά μας για τον Λίβανο, την Κύπρο και την Ελλάδα περιγράφει ως το
τελικό στάδιο κάθε κύκλου της τεχνολογίας του χρέους. Αυτή είναι η κατάληξη. Ας
δούμε γιατί.
Η μητρόπολη στον καθρέφτη
Πρώτα το σκηνικό στο κέντρο του κόσμου, με νούμερα
ελεγμένα ένα προς ένα. Στις 18 Αυγούστου το αμερικανικό δημόσιο χρέος πέρασε
τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Οι ετήσιοι τόκοι του ξεπέρασαν το 1
τρισεκατομμύριο και είναι πλέον, για δεύτερη χρονιά, μεγαλύτεροι από ολόκληρο
τον αμυντικό προϋπολογισμό της υπερδύναμης. Το 30ετές αμερικανικό ομόλογο
σκαρφάλωσε αυτόν τον μήνα ως το 5,33%, στο ακριβότερο σημείο του από το 2007.
Το ιαπωνικό 10ετές αγγίζει το 2,9%, επίπεδα που είχε
να δει από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, και η Τράπεζα της Ιαπωνίας
ετοιμάζεται για νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
Οι μεγάλοι ξένοι κάτοχοι αμερικανικού χρέους
ξεφορτώνουν. Μέσα σε έναν μόνο μήνα, τον περασμένο Μάρτιο, η Ιαπωνία πούλησε
47,7 δισεκατομμύρια, η Κίνα 41, και το συνολικό ξεπούλημα των ξένων
έφτασε τα 138 δισεκατομμύρια.
Οι κινεζικές τοποθετήσεις έχουν πέσει στα 633 δισεκατομμύρια, τις μισές από την κορύφωση του 2013 και τις χαμηλότερες από το 2008, ενώ η κεντρική τράπεζα της Κίνας αγοράζει χρυσό επί 21 συνεχόμενους μήνες. Δεν διαφοροποιείται. Αποχωρεί από το νόμισμα της σχέσης, το δολάριο.
Και δεν αποχωρούν μόνο τα κράτη. Το ABP, το μεγαλύτερο συνταξιοδοτικό ταμείο της Ευρώπης, που διαχειρίζεται πάνω από 530 δισεκατομμύρια ευρώ για τους Ολλανδούς δημοσίους υπαλλήλους και εκπαιδευτικούς, ξηλώνει μέσα σε ενάμιση χρόνο σχεδόν ολόκληρη τη θέση του στο αμερικανικό κρατικό χρέος. Από τα 29 δισεκατομμύρια ευρώ τον Μάρτιο του 2025 στα 19 τον Σεπτέμβριο και σε ελάχιστα πλέον σήμερα, με συνολική απόσυρση 25 δισεκατομμυρίων από αμερικανικούς τίτλους μέσα σε λίγους μήνες, και με τα χρήματα να γυρίζουν σε γερμανικά, γαλλικά και ολλανδικά ομόλογα. Η αιτιολόγηση του ίδιου του ταμείου είναι ψυχρή σαν νεκροψία. Το ομόλογο σε ευρώ έγινε δομικά πιο ελκυστικό από τον συναλλαγματικό κίνδυνο του δολαρίου. Στη Δανία, το ταμείο των δασκάλων πούλησε τα αμερικανικά κρατικά ομόλογά του και γύρισε τα χρήματα σε γερμανικά, το ίδιο επάγγελμα και η ίδια κίνηση σε δεύτερη χώρα, ενώ το ταμείο των πανεπιστημιακών ρευστοποιεί ολόκληρη τη θέση του με τη δήλωση ότι οι ΗΠΑ απλώς δεν είναι πια καλός πιστούχος. Όταν οι συντάξεις των Ολλανδών δασκάλων δεν εμπιστεύονται το «ακίνδυνο» χαρτί του πλανήτη, η λέξη ακίνδυνο έχει ήδη αλλάξει διεύθυνση.Με τα μάτια της σειράς μας, η εικόνα αυτή διαβάζεται
αλλιώς από ό,τι στα δελτία.
Η μητρόπολη εμφανίζει πλέον στον ισολογισμό της τη
μηχανική της χρεοαποικίας. Χρέος που εξυπηρετείται αποκλειστικά με νέο χρέος,
τόκους που τρώνε το κράτος από μέσα, προϋπολογισμό διερχόμενου χρήματος. Ό,τι
ζει η Ελλάδα από το 1824, το βλέπει τώρα το ίδιο το κέντρο στον καθρέφτη του.
Με μία όμως διαφορά, και αυτή η διαφορά είναι ολόκληρη η θεωρία μας σε μία
πρόταση. Το ύψος του χρέους δεν κάνει την αποικία. Την κάνει το ποιος
κρατά το χρέος, σε τίνος νόμισμα, και αν υπάρχει παραγωγή από κάτω.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρωστούν 40 τρισεκατομμύρια στο
νόμισμα που τυπώνουν οι ίδιες, και γι’ αυτό δεν θα γίνουν ποτέ αποικία χρέους.
Θα πληρώσουν με υποτίμηση του δολαρίου, μετακυλίοντας τη ζημία σε όποιον κρατά
δολάρια στον πλανήτη, δηλαδή εισπράττοντας φόρο υποτελείας σε παγκόσμια κλίμακα
μέσω του νομισματοκοπείου.
Η Ιαπωνία χρωστάει 250% του ΑΕΠ της και δεν
αποικίστηκε ποτέ, γιατί χρωστάει στον εαυτό της, στο δικό της νόμισμα, με βαριά
βιομηχανία από κάτω. Την ίδια ώρα που είναι ο μεγαλύτερος δανειστής των ΗΠΑ.
Η αποικία είναι αυτή που χρωστάει σε ξένους, σε
νόμισμα που δεν εκδίδει, χωρίς παραγωγή να το ξεπληρώσει. Αυτή η τρίτη
κατηγορία έχει όνομα και διεύθυνση. Χώρες όπως η Ελλάδα!
Και για να φανεί πόσο ζωτική είναι αυτή η αλυσίδα για
το κέντρο, αρκεί το επεισόδιο της 1ης Αυγούστου, που πέρασε στα ψιλά των
ειδήσεων. Ο μεγαλύτερος αυτός δανειστής κρατά περίπου 1,2 τρισεκατομμύρια
δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα. Όταν λοιπόν το γιεν κατρακύλησε σε
χαμηλά σαράντα ετών και η Ιαπωνία αναγκαζόταν να πουλά αμερικανικό χρέος για να
το υπερασπιστεί, το αμερικανικό Δημόσιο έκανε κάτι που είχε να κάνει από το
1998. Μπήκε το ίδιο στη διάσωση του νομίσματος του δανειστή του, με
συντονισμένη παρέμβαση αγοράς γιεν. Και με μια λεπτομέρεια που λέει όλη την
ιστορία. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης δεν
πούλησε δολάρια για να αγοράσει το γιεν. Πούλησε ευρώ. Παράλληλα άνοιξε στην
Ιαπωνία τον μηχανισμό που της επιτρέπει να αντλεί δολάρια βάζοντας ενέχυρο τα
αμερικανικά ομόλογά της, ώστε να μη χρειάζεται να τα πουλήσει στην αγορά. Σε
απλά ελληνικά, ο οφειλέτης έσωσε το νόμισμα του δανειστή του για να σταματήσει
ο δανειστής να ξεφορτώνεται τα χρεόγραφά του, και χρέωσε την επιχείρηση στο
ευρώ. Η πίεση μετακυλίστηκε στη νομισματική ζώνη μέσα στην οποία δανείζεται η
Ελλάδα. Το imperium προστάτεψε την αλυσίδα χρηματοδότησής του και έστειλε τον
λογαριασμό στη δική μας γειτονιά.
Ο κανόνας εκτελείται με το ρολόι στο χέρι
Μέσα σε αυτό ακριβώς το σκηνικό, και όχι σε κάποιο
άλλο, η ελληνική κυβέρνηση εκτελεί τον κανόνα. Προπληρώνει το ρυθμισμένο χρέος
του 1,5% και το αντικαθιστά με δανεισμό από τις «αγορές», δηλαδή δένει το
κόστος της χώρας πάνω στην καμπύλη που τραβάει προς τα ψηλά. Και η καμπύλη
απαντά ήδη.
Το ελληνικό 10ετές, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο με
κουπόνι 3,37%, διαπραγματεύεται σήμερα σχεδόν στο 4%, έχοντας αγγίξει τον
Μάρτιο το 4,04%. Μισή μονάδα ακρίβυνε το χρήμα μας μέσα σε οκτώ μήνες, την ώρα
που υπογράφαμε τη «συνεχή παρουσία στις αγορές» ως εθνική στρατηγική.
Αν η ανατιμολόγηση συνεχιστεί και το αμερικανικό
10ετές περάσει το 5%, όπως προεξοφλούν πλέον αναλυτές σε όλο τον κόσμο, το
ελληνικό δεν θα μείνει στο 4. Θα τραβηχτεί επάνω μαζί με όλα τα άλλα, και το
ζευγάρι που περιμένει αυτόν τον μήνα την έγκριση του στεγαστικού του θα το
μάθει από τη δόση, όχι από τα δελτία.
Και εδώ έρχεται το κομμάτι που κάνει την πράξη διπλά
εγκληματική. Η προπληρωμή δεν γίνεται με νέο χρήμα μόνο. Γίνεται κυρίως
αδειάζοντας το περίφημο «μαξιλάρι ασφαλείας», με ανάλωση διαθεσίμων 18,4
δισεκατομμυρίων φέτος και 5,3 ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο. Το μαξιλάρι, μας
έλεγαν, υπάρχει για να μπορεί η χώρα να μείνει έξω από τις αγορές δύο ολόκληρα
χρόνια αν έρθει καταιγίδα.
Ήταν, υποτίθεται, η ασπίδα της αποικίας.
Και τη στιγμή που η καταιγίδα φαίνεται πια στον
ορίζοντα, που το παγκόσμιο χρήμα ακριβαίνει και οι κάτοχοι κρατικού χρέους το
ξεφορτώνουν, η ασπίδα ξηλώνεται και το ρευστό αποστέλλεται στο κέντρο. Όμως η
παρακαταθήκη δεν ήταν ποτέ δική μας. Ήταν χρήμα του δανειστή σε προσωρινή
φύλαξη στην αποικία, μαζεμένο από τον ΦΠΑ στο γάλα και τον ΕΝΦΙΑ στο πατρικό,
και ανακαλείται ακριβώς την ώρα που ο δανειστής διψάει, με τα δικά του κόστη
δανεισμού στα ύψη.
Το 2026 οι χρηματοδοτικές ανάγκες των 32
δισεκατομμυρίων καλύπτονται κατά το μισό καίγοντας το απόθεμα. Αυτό όμως
γίνεται μία φορά. Το 2027 το μαξιλάρι δεν θα υπάρχει, οι λήξεις θα
υπάρχουν, και η χώρα θα σταθεί στις αγορές γυμνή, χωρίς εναλλακτική, μέσα στη
χειρότερη αγορά κρατικού χρέους των τελευταίων δεκαετιών.
Όποιος πιστεύει ότι αυτό είναι κακός συγχρονισμός δεν
έχει καταλάβει τη σχέση. Στη σχέση της υποτέλειας, η ρευστότητα της αποικίας
ανήκει στο κέντρο τη στιγμή της δίψας του, και η γύμνια της αποικίας δεν είναι
παράπλευρη απώλεια αλλά προδιαγραφή.
Ο επόμενος τρύγος
Γιατί προδιαγραφή. Επειδή η ιστορία της τεχνολογίας
του χρέους, όπως τη χαρτογραφήσαμε στη σειρά για τον Λίβανο, την Κύπρο και την
Ελλάδα, έχει σταθερή χορογραφία. Κάθε φορά που ακριβαίνει το χρήμα στο κέντρο,
χρεοκοπεί η περιφέρεια.
Το κραχ του 1873 έφερε το κύμα στάσεων πληρωμών της
δεκαετίας που ακολούθησε. Η κρίση του 1890 γονάτισε την Αργεντινή και ως το
1893 είχε φτάσει και στο δικό μας «δυστυχώς επτωχεύσαμεν».
Η κατάρρευση του 1929 με 1931 παρέσυρε σε χρεοκοπία
δεκάδες κράτη της περιφέρειας, ανάμεσά τους και την Ελλάδα του 1932, τη χρονολογία που στέκει βουβή στην αλυσίδα του προηγούμενου κειμένου
μας.
Το σοκ των επιτοκίων του Βόλκερ το 1979 με 1982
γέννησε τη χρεοκοπία του Μεξικού και τη χαμένη δεκαετία της Λατινικής Αμερικής.
Και η κρίση του 2008 στο κέντρο έγινε το 2010 στην περιφέρεια, με την Ελλάδα
πρώτο θύμα και εργαστήριο. Πέντε φορές σε ενάμιση αιώνα, το ίδιο μοτίβο
χωρίς εξαίρεση. Η κρίση γεννιέται στη μητρόπολη και ο λογαριασμός σερβίρεται
στην αποικία.
Και σε κάθε γύρο, η χρεοκοπία της περιφέρειας δεν
λειτούργησε ως αποτυχία του συστήματος. Λειτούργησε ως ο τρύγος του! Η στιγμή
δηλαδή που οι απαιτήσεις των δανειστών μετατρέπονται σε περιουσιακά στοιχεία,
τα μονοπώλια του 1898, τα λιμάνια, τα δίκτυα, οι τράπεζες, τα φιλέτα γης του
2010 και μετά. Ο Λίβανος το ζει αυτή τη στιγμή στην πιο ωμή εκδοχή, με τις
καταθέσεις ενός λαού εξατμισμένες και τη χώρα στο σφυρί. Η Κύπρος το έζησε το
2013 με το κούρεμα ως πρόβα τζενεράλε. H Ελλάδα προετοιμάζεται για τον
ρόλο της στον επόμενο κύκλο με τον πιο επιμελή τρόπο, ξεπληρώνοντας πρόωρα τον
φθηνό δανειστή, δένοντας το μέλλον της στις ακριβαίνουσες αγορές και
παραδίδοντας την ασπίδα της πριν από τη μάχη.
Όταν λοιπόν έρθει το κύμα, θα το βαφτίσουν.
«Αναδιάρθρωση δεύτερης γενιάς», «μηχανισμός σταθερότητας», «τεχνική
αναπροσαρμογή». Η βάφτιση θα είναι φρέσκια, το πράγμα θα είναι το ίδιο των δύο
αιώνων, νέος Έλεγχος με νέα ονόματα και νέα λίστα υποθηκευμένων περιουσιών.
Και επειδή κάθε κύμα είχε τον πυροκροτητή του, ας
ονομαστεί και ο πυροκροτητής αυτού εδώ. Ο πόλεμος στο Ιράν και το Στενό του
Ορμούζ, από όπου περνούσαν καθημερινά ως δεκαπέντε εκατομμύρια βαρέλια
πετρελαίου. Στην ανάλυσή μας του περασμένου Μαρτίου για τα δέκα χρόνια αυτού
του πολέμου γράψαμε ότι το κλείσιμο του Ορμούζ είναι το 1973 της εποχής μας.
Η φετινή ενεργειακή έξαρση της σύγκρουσης είναι ήδη ο
λόγος που ο αμερικανικός πληθωρισμός κόλλησε στο 3,4% και που τρία μέλη της Fed
ψήφισαν αύξηση επιτοκίων μέσα στο καλοκαίρι. Με κλειστά τα στενά, η αλυσίδα
είναι γραμμένη από πριν. Το πετρέλαιο εκτοξεύεται, ο πληθωρισμός ξαναφουντώνει,
οι κεντρικές τράπεζες κρατούν ή ανεβάζουν τα επιτόκια, οι αποδόσεις των
ομολόγων σπάνε κάθε όριο, και το βαρίδι πέφτει εκεί που πέφτει πάντα, στους
αδύναμους κρίκους της περιφέρειας. Ο πόλεμος στο Ορμούζ μοιάζει να
είναι το χτύπημα που ανοίγει τον νέο γύρο μαζικών χρεοκοπιών κρατών. Και τότε η
σύμπτωση πολέμου και τρύγου θα είναι γυμνή μπροστά μας, χωρίς να χρειάζεται
καμία θεωρία για να διαβαστεί.
Αυτά δεν τα γράφουμε εκ των υστέρων, όπως οι αναλυτές
που εξηγούν πάντα την περασμένη κρίση. Τα γράφουμε πριν, όπως τα γράφαμε σε όλη
τη σειρά, για να υπάρχει ημερομηνία. Αν η καταιγίδα κοπάσει και η καμπύλη
ηρεμήσει, θα το σημειώσουμε τίμια. Αν όμως το 2027 μας βρει χωρίς μαξιλάρι, με
λήξεις μπροστά μας και επιτόκια που θα αρχίζουν από 5, τότε ας είναι γραμμένο
από τώρα ότι κανένα από τα βήματα δεν ήταν λάθος. Ήταν ο κανόνας, εκτελεσμένος
με το ρολόι στο χέρι, από ανθρώπους που ήξεραν τι ώρα είναι. Και το ερώτημα που
δεν θα ακουστεί ούτε τότε στη Βουλή θα παραμένει το ίδιο. Γιατί, δύο αιώνες
μετά, αυτή η χώρα δεν έχει δικό της εισόδημα.
Ανάρτηση από: https://www.documentonews.gr/
